Η αρτηριακή υπέρταση είναι συχνά «σιωπηλή», όμως οι επιπτώσεις της στον οργανισμό είναι πραγματικές. Από τη στιγμή του ξυπνήματος, το …
Υπέρταση και Καύσωνας: Οι Κινήσεις που Προστατεύουν την Καρδιά το Καλοκαίρι
Οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες δεν επηρεάζουν μόνο την καθημερινή μας άνεση, αλλά αποτελούν και μια σοβαρή δοκιμασία για το καρδιαγγειακό σύστημα. Για τα άτομα με υπέρταση, ο καύσωνας απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς οι μεταβολές στη θερμοκρασία, η αφυδάτωση και ορισμένες φαρμακευτικές αγωγές μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την αρτηριακή πίεση. Η σωστή ενημέρωση και η υιοθέτηση απλών αλλά ουσιαστικών μέτρων μπορούν να μειώσουν τους κινδύνους και να συμβάλουν στη διατήρηση της υγείας της καρδιάς κατά τους θερινούς μήνες.
Τι είναι η αρτηριακή υπέρταση;
Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί μία από τις συχνότερες χρόνιες παθήσεις παγκοσμίως και έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα, εγκεφαλικά επεισόδια και νεφρικές βλάβες.
Υπέρταση θεωρείται η επαναλαμβανόμενη καταγραφή αρτηριακής πίεσης ίσης ή μεγαλύτερης από 140/90 mmHg σε κατάσταση ηρεμίας. Η συστολική πίεση αντιστοιχεί στη δύναμη που ασκείται στα αγγεία όταν η καρδιά συσπάται, ενώ η διαστολική μετράται όταν η καρδιά χαλαρώνει μεταξύ των παλμών.
Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της νόσου είναι ότι συχνά εξελίσσεται χωρίς εμφανή συμπτώματα για πολλά χρόνια, γι’ αυτό και αποκαλείται «σιωπηλός δολοφόνος».
Ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν σε μια κρίση υπέρτασης;
Οι περισσότεροι υπερτασικοί ασθενείς δεν παρουσιάζουν ενοχλήματα στην καθημερινότητά τους. Ωστόσο, όταν η πίεση αυξηθεί σημαντικά, μπορεί να εμφανιστούν:
- έντονος πονοκέφαλος,
- ζάλη,
- βουητό στα αυτιά,
- αίσθημα παλμών,
- θολή όραση,
- δυσκολία στην αναπνοή,
- αίσθημα κόπωσης ή ανησυχίας.
Η εμφάνιση τέτοιων συμπτωμάτων απαιτεί άμεση μέτρηση της πίεσης και, εφόσον χρειαστεί, ιατρική αξιολόγηση.
Μπορεί ο καύσωνας να ανεβάσει την αρτηριακή πίεση;
Παρά τη διαδεδομένη αντίληψη, οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες συνήθως δεν αυξάνουν την αρτηριακή πίεση. Αντίθετα, στις περισσότερες περιπτώσεις την μειώνουν.
Αυτό συμβαίνει επειδή ο οργανισμός ενεργοποιεί μηχανισμούς θερμορρύθμισης, προκαλώντας διαστολή των αιμοφόρων αγγείων. Με τον τρόπο αυτό, περισσότερο αίμα φτάνει στην επιφάνεια του δέρματος ώστε να αποβληθεί θερμότητα. Η αγγειοδιαστολή όμως μειώνει την πίεση που ασκείται στα τοιχώματα των αρτηριών.
Παράλληλα, η έντονη εφίδρωση οδηγεί σε απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών. Η μείωση του συνολικού όγκου αίματος μπορεί να προκαλέσει υπόταση, ζάλη και λιποθυμικά επεισόδια, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους και σε όσους λαμβάνουν αντιυπερτασική αγωγή.
Γιατί οι υπερτασικοί ασθενείς χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή;
Η λήψη φαρμάκων για την υπέρταση μπορεί να ενισχύσει την πτώση της πίεσης κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε όσους λαμβάνουν:
- διουρητικά,
- αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ACE inhibitors),
- σαρτάνες (ARBs).
Οι κατηγορίες αυτές ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης ή υπερβολικής πτώσης της αρτηριακής πίεσης όταν οι θερμοκρασίες παραμένουν υψηλές για αρκετές ημέρες.
Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι κανένας ασθενής δεν πρέπει να διακόπτει ή να τροποποιεί μόνος του τη θεραπεία του προληπτικά. Κάθε αλλαγή πρέπει να γίνεται κατόπιν ιατρικής συμβουλής.
Τα βασικά μέτρα προστασίας κατά τον καύσωνα
Ενυδατωθείτε σωστά
Η επαρκής πρόσληψη νερού αποτελεί τον σημαντικότερο σύμμαχο της καρδιαγγειακής υγείας το καλοκαίρι.
Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται περίπου 1,5 έως 2 λίτρα νερού ημερησίως, εκτός αν ο γιατρός έχει συστήσει διαφορετικά λόγω κάποιας πάθησης. Η κατανάλωση πρέπει να γίνεται σταδιακά μέσα στην ημέρα και όχι μόνο όταν εμφανιστεί δίψα.
Αποφύγετε την έκθεση στις θερμές ώρες
Οι μετακινήσεις, η άσκηση και οι εξωτερικές εργασίες καλό είναι να πραγματοποιούνται νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη.
Φορέστε ελαφριά ρούχα
Τα ανοιχτόχρωμα, φαρδιά και βαμβακερά ρούχα επιτρέπουν στο σώμα να αποβάλλει καλύτερα τη θερμότητα και περιορίζουν την υπερθέρμανση.
Η χρήση καπέλου και γυαλιών ηλίου προσφέρει επιπλέον προστασία.
Διατηρήστε δροσερό το σπίτι
Κλείστε παράθυρα και παντζούρια τις ώρες της έντονης ζέστης και αερίστε νωρίς το πρωί ή αργά το βράδυ. Η αποφυγή χρήσης ηλεκτρικών συσκευών που παράγουν θερμότητα βοηθά επίσης στη διατήρηση χαμηλότερης θερμοκρασίας στο εσωτερικό του σπιτιού.
Δροσίζετε συχνά το σώμα
Χλιαρά ντους, υγρά πανιά στον αυχένα, ψεκασμοί με νερό και δροσερές κομπρέσες στα χέρια και τα πόδια μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος.
Η σωστή διατροφή για υπερτασικούς τις ημέρες του καύσωνα
Η διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση σταθερής πίεσης και καλής ενυδάτωσης.
Συστήνονται:
- φρούτα με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό, όπως καρπούζι, πεπόνι, ροδάκινα και πορτοκάλια,
- λαχανικά όπως αγγούρι, ντομάτα, κολοκύθι και μαρούλι,
- τρόφιμα πλούσια σε κάλιο, όπως μπανάνες, σπανάκι και όσπρια,
- ψάρια και ελαιόλαδο σύμφωνα με το μεσογειακό πρότυπο διατροφής,
- ελαφριά γεύματα που δεν επιβαρύνουν την πέψη.
Αντίθετα, καλό είναι να περιορίζονται:
- τα πολύ αλμυρά τρόφιμα,
- τα επεξεργασμένα σνακ,
- το αλκοόλ,
- τα ενεργειακά ποτά,
- η υπερβολική καφεΐνη.
Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας;
Η ιατρική συμβουλή είναι απαραίτητη όταν εμφανίζονται:
- επίμονη κόπωση,
- ζάλη ή λιποθυμικές τάσεις,
- ανεξήγητη απώλεια βάρους μέσα σε λίγες ημέρες,
- πολύ χαμηλές μετρήσεις αρτηριακής πίεσης,
- μειωμένη παραγωγή ούρων,
- έντονη αδυναμία ή σύγχυση.
Η αυτοπαρακολούθηση της πίεσης στο σπίτι, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια παρατεταμένων κυμάτων καύσωνα, μπορεί να βοηθήσει στον έγκαιρο εντοπισμό προβλημάτων και στη σωστή προσαρμογή της καθημερινότητας.
Ο καύσωνας δεν αποτελεί απλώς μια εποχική ενόχληση, αλλά μια σοβαρή πρόκληση για όσους πάσχουν από υπέρταση. Παρότι η ζέστη συνήθως οδηγεί σε πτώση της αρτηριακής πίεσης και όχι σε αύξησή της, η αφυδάτωση και η αλληλεπίδραση με ορισμένα φάρμακα μπορούν να δημιουργήσουν επικίνδυνες καταστάσεις.
Η σωστή ενυδάτωση, η αποφυγή έκθεσης στις ώρες αιχμής, η υγιεινή μεσογειακή διατροφή, η τακτική παρακολούθηση της πίεσης και η στενή συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό αποτελούν τα πιο αποτελεσματικά όπλα για ένα ασφαλές και υγιές καλοκαίρι.
