Χρήστος Νικολόπουλος, ο σεμνός συνθέτης των αμέτρητων επιτυχιών
Μια μεγάλη γέφυρα κατασκευάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’60 ξεκινώντας από τα γνήσια λαϊκά άσματα που αντικατόπτρισαν τον καημό και τον πόνο του ελληνικού λαού. Εκτάθηκε ως το σπαραγμό της Ελλάδας του σήμερα που στενάζει από τα αγρίμια της Ευρώπης. Χτίστης ήταν ένας άνθρωπος με πλεονάζον ταλέντο και διαυγή ποιότητα. Ο Χρήστος Νικολόπουλος με πρώτα υλικά το πάθος του για τη μουσική και το πηγαίο μοίρασμα της μέσα του ματιάς με τον κόσμο, έφτιαξε μια κατασκευή γερή και σταθερή, ακλόνητη σε πάσης φύσεως τεχνητούς και εσκεμμένους κλυδωνισμούς, σεισμούς και καταποντισμούς. Είναι ο περίφημος «γιος» του μεγάλου Γιώργου Ζαμπέτα. Μάλιστα, κάποτε μια περιοδεία του πρώτου στην Αυστραλία ήταν η αιτία να καθυστερήσει η ηχογράφηση κάποιου δίσκου του Ζαμπέτα, μιας και τον περίμενε, για να παίξει αυτός! Η περίφημη μουσική έκφραση αγκάλιασε το φιλότιμο. Οι δυο μαζί κράτησαν από το χέρι το Νικολόπουλο και τον οδήγησαν στο μονοπάτι που βγάζει στην ανάσα διαρκείας του λαϊκού τραγουδιού.
Τα θεμέλια στο μεγαλείο της ταπεινότητας
Ο Νικολόπουλος γεννήθηκε στις 11 Ιουλίου 1947 σε κάποιο χωριό στην Αλεξάνδρεια της Ημαθίας. Μεγάλωσε σε μια φτωχή αλλά αγαπημένη οικογένεια. Το παλιό πλίθινο σπίτι με τα τούβλα και τον παραδοσιακό φούρνο στην αυλή που έψηνε η μάνα του τις πίτες, αποτέλεσε τη πιο ζεστή και ασφαλή αγκαλιά της παιδικής του ανεμελιάς, ορμητήριο σίγουρο για το μετέπειτα πετάγμά του. Στα 12 του χρόνια πρωτοάκουσε τη φωνή εντός του που τον έριχνε με φόρα πάνω στη μουσική. Το ακορντεόν που έπαιζε κάποιος ξαδερφός του και το μπουζούκι του αδερφού του ήταν η αφορμή, για να τρυπώσει κι αυτός στο μαγικό κόσμο με τις νότες. Το πρώτο κομμάτι που έμαθε να παίζει ήταν τα «Κύματα του Δούναβη». Το έμφυτο ταλέντο φάνηκε πολύ γρήγορα, μιας και μέσα σε πέντε μήνες μαθημάτων στο ωδείο μπορούσε να παίζει στο μπουζούκι κομμάτια prima vista (βλέποντάς τα πρώτη φορά σε παρτιτούρα). Από εκεί και πέρα βάλθηκε να αποκτήσει πολλές και διαφορετικές μουσικές εμπειρίες, προκειμένου να ξετρυπώσει όλα τα μυστικά των μεγάλων αυτοδίδακτων οργανοπαιχτών.
Η συναναστροφή με πόντιους και λαϊκούς μουσικούς αλλά και με παραδοσιακά σχήματα τον βοηθά σημαντικά να εξελιχθεί και να μεταπηδήσει από τα τοπικά πανηγύρια και τους γάμους στο καφενείο των μουσικών της Αθήνας. Η αναγκαία φυγή από την γεννέτειρά του το 1963, προκειμένου να βρει την τύχη του, συνδυάζεται με τη δύσκολη επιβίωση στην πρωτεύουσα. Οι γνωριμίες τον βοηθούν να ξεκινήσει σταδιακά τη δική του πορεία στον κύκλο της δουλειάς παίζοντας σε μαγαζιά στην Κρήτη και τη Θεσσαλονίκη. Η παρθενική του ηχογράφηση γίνεται στην εταιρεία «Ρυθμοφών». Η πρώτη μεγάλη του συνεργασία είναι με το Μανώλη Αγγελόπουλο. Η συνέχεια της πραγματικότητας υπερτερεί κατά πολύ ακόμα κι από τα όνειρά του. Συναντά και παίζει πλάι σε σπουδαίους καλλιτέχνες όπως οι Στέλιος Καζαντζίδης, Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Πολύ Πάνου, Καίτη Γκρέυ και άλλοι ενώ το βλεφαρό του τρεμοπαίζει σαν κοιτά σαστισμένος τις ντρίλιες που κάνουν δεξιοτέχνες του μπουζουκιού, όπως οι Μανώλης Χιώτης, Βασίλης Τσιτσάνης, Μάρκος Βαμβακάρης και τόσοι άλλοι. Όλοι μιλούν για το καλύτερο μπουζούκι της εποχής. Δουλεύει πολύ σκληρά. Σύντομα, οι κόποι του αποδίδουν απολαμβάνοντας την ικανοποίηση της πρώτης του μεγάλης επιτυχίας, «Νυχτερίδες κι αράχνες».
Δεμένος στα γυρίσματα του μουσικού δρόμου
Μέχρι σήμερα έχει πάνω από 50 δισκογραφικές δουλειές στο ενεργητικό του, πάρα πολλές συμμετοχές και υπέροχες συνεργασίες. Το όνομά του φιγουράρει στις ιστορικές ηχογραφήσεις όλων των σπουδαίων δημιουργών, όπως των Μίκη Θεοδωράκη, Απόστολου Καλδάρα, Μάνου Λοϊζου και άλλων. Τις γνήσιες λαϊκές μελωδίες του έχουν κεντήσει με τα λόγια τους κορυφαίοι στιχουργοί, όπως οι Λευτέρης Παπαδόπουλος, Πυθαγόρας, Μανώλης Ρασούλης, Μάνος Ελευθερίου και τόσοι άλλοι. Σουλατσάρει ανενόχλητος από τη βαβούρα της σάχλας στις γειτονιές της καρδιάς μας παρέα με όμορφα τραγούδια. Αγγελιοφόροι του συναισθήματος αυτού του μελωδικού ταξιδιού είναι σπουδαίοι ερμηνευτές, όπως οι Στράτος Διονυσίου, Γιώργος Νταλάρας, Χάρις Αλεξίου, Ελένη Βιτάλη, Δημήτρης Μητροπάνος, Πασχάλης Τερζής και πολλοί ακόμα.
Αρπάζει τις νότες και σαν ο καλύτερος ζωγράφος τους βάζει τα ωραιότερα χρώματα, από αυτά που μπαίνουν μόνο στα κλασικά πορτρέτα. Μουσικά πορτρέτα που στέκουν αγέρωχα στη φούρια του χρόνου που σαρώνει και αντί να μικραίνει η αξία τους, γίνεται πιο γοητευτικός ο μεθυσμένος ήχος τους. Κάθεται στα βοτσαλάκια και φούμα φούμα αγίους βλέπει και αγγελάκια. Στέκεται στων αγγέλων τα μπουζούκια μαζί με τους αισθηματίες, αυτούς που σμίξανε τη χαρά με τον καημό στο σταυροδρόμι της ζωής τους. Η νύχτα θέλει έρωτα κι αυτοί ονειρεύονται Κυριακές όμορφες που λάμπουν στο πρόσωπο της αγαπημένης τους. Έτσι, με τα φώτα νυσταγμένα και βαριά σαν τις νταλίκες στην Ομόνοια, φεύγουν τα χρόνια σαν χελιδόνια που πετάξανε μακρυά. Κάτω από το πουκάμισό του η καρδιά του σβήνει. Θυμάται κάποια κάπου κάποτε που ήταν η ζωή του και χάθηκε. Τον σκότωσε, γιατί την αγαπούσε. Του κάψε τη ψυχή. Χίλια μίλια παραγάδια έριξε, για να τη πιάσει κι όμως ήταν λάθος τα σημάδια. Τώρα, της φωνάζει να μη γυρίσει πια γιατί είναι μια λαβωματιά που όσο κι αν θέλει, δε μπορεί να τη γιατρέψει.
Παίξε Χρήστο επειγόντως…
Στηρίζεται στους παραδοσιακούς και στους γνήσιους λαϊκούς δρόμους. Αγαπά πολύ τα ανατολίτικα χρώματα μιας και έχει επηρεαστεί πολύ από τη μεγάλη Λιβανέζα τραγουδίστρια, Φεϊρούζ. Επιδιώκει να διατηρεί πάντα μια πιο ποιοτική προσέγγιση κάνοντας βαθιά κατάδυση στην άβυσσο της ψυχής μας. Στις μελωδίες του πάντα υπάρχει κάτι απλό. Κι όμως το αποτέλεσμα είναι πάντα πολύπλοκο και σαν κισσός πάνω σε κορμό δέντρου τυλίγει τους στίχους με πολλές και διαφορετικές μουσικές θεματικές διακλαδώσεις, αφοπλίζοντας εντελώς κάθε ίχνος απλοϊκότητας. Ο Μανώλης Ρασούλης είχε πει για εκείνον: «Κάθε τραγούδι του έχει κάτι από την αρχιτεκτονική της Αγιάς Σοφιάς, μπάζει φως από παντού.».
Το 1975 η έμπνευση του κλείνει το μάτι και μαζί με το μεράκι και το ταλέντο του Πυθάγορα πραγματοποιούν συνάντηση κορυφής με το Στέλιο Καζαντζίδη. Δραματικότητα και λυρισμός στις μελωδίες δίνουν ρεσιτάλ αποτελώντας ιστορική μουσική στιγμή. Ο δίσκος «Υπάρχω» συγκεντρώνει μοναδικά όλη τη μελωδική φωτιά της προηγούμενης δεκαετίας του λαϊκού τραγουδιού ενώ αποτελεί σταθμό στην καριέρα του Καζαντζίδη, ο οποίος κυριολεκτικά απογειώνει τα κομμάτια, ανοίγοντας πόρτες και παράθυρα με ένα μόνο δυνατό γύρισμα της φωνής του. Είναι μια συνεργασία που ολοκληρώνει ο στίχος τη μουσική και τούμπαλιν, κάτι το οποίο ο κόσμος το αντιλαμβάνεται αμέσως. Έτσι, αποδίδει στο δίσκο την αξία που του αρμόζει σαν μια αναντικατάστατη δικαίωση για τους δημιουργούς.
Η δεινότητά του να συντονίζεται απόλυτα στην ατμόσφαιρα και το ρυθμό της σκέψης του στιχουργού τον κάνει να ξεχωρίζει και να δημιουργεί αυτόματα πληθώρα τραγουδιών που όμως δεν χάνουν διόλου την μοναδική τους υπόσταση το καθένα ξεχωριστά. Αντιλαμβάνεται πλήρως το εύρος της κλίμακας της φωνής του εκάστοτε ερμηνευτή και δημιουργεί πάνω σε αυτή τη βάση. Γι’ αυτό και όλα του τα κομμάτια είναι κομμένα και ραμμένα σαν επίσημο κουστούμι στους τραγουδιστές. Συνθέσεις με αρχή, μέση και τέλος ενός ταξιδιού με νότες με συγκεκριμενή δομή και χαρακτήρα αποπνέοντας κάτι από την άφταστη μεγαλοπρέπεια των παλιών ρεμπέτικων και λαϊκών τραγουδιών.
Μια φυσιογνωμία παλιάς κοπής
Η διακριτικότητα και το χαμηλό προφίλ που διατηρεί στη δουλειά του όλα αυτά τα χρόνια έρχεται να ισορροπήσει με την σπιρτάδα και την κοινωνικότητα που τον διακρίνει στην προσωπική του ζωή. Εδώ και πολλά χρόνια βιώνει την ασφάλεια και την ηρεμία της οικογενειακής θαλπωρής μαζί με τη γυναίκα του και τα δυο τους παιδιά. Η συζυγός του αποτελεί το στήριγμά του σε όλη του την πορεία και μάλιστα είναι ο άνθρωπος που έσωσε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή το τραγούδι «Νταλίκες». Η επιμονή της να το συμπεριλάβουν στο δίσκο ήταν καθοριστική μιας και το κομμάτι έμελλε να αποτελέσει μια από τις διαχρονικότερες επιτυχίες του.
Ο Χρήστος Νικολόπουλος αποτελεί έναν φωτεινό σηματοδότη για τους νέους διατηρώντας το χρώμα του πάντοτε πράσινο, επιτρέποντάς τους να περνούν και να μπαίνουν στα βαθιά νερά του αυθεντικού λαϊκού τραγουδιού. «Έχει ευλογήσει τον κλάδο μας», όπως πολύ χαρακτηριστικά είπε ο Γεράσιμος Ανδρεάτος. Είναι από τους λίγους συνθέτες που έβαλε στο περιθώριο την ανθρώπινη εγωιστική τάση της αυτοπροβολής και επικεντρώθηκε ιδιαίτερα στην ανάδειξη των ερμηνευτών. Κάθε φορά που ο προβολέας σταματά πάνω του, εκείνος τον γυρνά προς άλλη κατεύθυνση. Ο Νταλάρας είχε πει για εκείνον: « Έχει στηρίξει με το όργανό του και το παίξιμό του πολλά μεγάλα ονόματα του τραγουδιού.».
Έχοντας στην καρδιά του πολλή αγάπη για τη μουσική και κουβαλώντας στις πλάτες του πολλές ώρες επίμονης δουλειάς, αγκαλιάζει τις νότες και μια κίνηση στις χορδές του μπουζουκιού τις πετά ψηλά στον ουρανό. Αυτές ενώνονται και γεννούν όμορφα τραγούδια. Παίρνει τη στράτα της παράδοσης και της αυθεντικής μαστοριάς των παλιών και βγαίνει στο ξέφωτο της αναγέννησης. Όλα τα βήματα τον πάνε στο παλμό του κόσμου. Με το μπουζούκι του μας τραγουδά, πώς, όσο κι αν οι κυβερνήσεις πέφτουνε, η αγάπη και ο έρωτας θα μένουν πάντα, κινητήριος δύναμη για τον αγώνα της ζωής. Μία είναι η ουσία, πώς η αθανασία των τραγουδιών του είναι το σίγουρο και αποτελεσματικό αντίδοτο στο δύσμορφο και άσχημο πολιτικό απόστημα των ημερών. Είναι η υπενθύμιση πως το χαμόγελο το χρωστάμε στον εαυτό μας από τη μέρα που γεννιόμαστε. Είναι αυτό που πρέπει να διεκδικήσουμε ξανά και να το αποσπάσουμε από τους «κλέφτες» ανεπιστρεπτί…
