Ουίλιαμ Μπλέικ, ο υπερβολικά θρησκευόμενος ανατρεπτικός ποιητής

Συντάκτης: Νίκος Σέρβος

Ο θρησκευόμενος  ποιητής του 18ου αιώνα, Ουίλιαμ Μπλέικ,  τον οποίο η κριτική της εποχής του χαρακτήρισε «παράφρονα», δεν έπαψε ποτέ να εμπνέει και να ξαφνιάζει με την πολύπλευρη φύση του.

Ήταν ένας σπουδαγμένος νέος. Ήταν ρομαντικός ποιητής. Ήταν αξιοθαύμαστος χαράκτης. Τον είπαν προφήτη μα και παράφρονα. Ήταν ένας Άγγλος του 18ου αιώνα. Ήταν ο Ουίλιαμ Μπλέικ (William Blake).

 Ο παράφρων ποιητής που επηρεάζει ακόμα 

Θυμάστε την ταινία με τον Χάνιμπαλ (Άντονι Χόπκινς), «ο κόκκινος δράκος»; Θυμάστε τους Doors και τον Jim Morrison; Σας αρέσουν οι προφητείες; Είστε ανοιχτόμυαλοι; Ε τότε ρίξτε μια ματιά στα κείμενα του Ουίλιαμ Μπλέικ. Ο δολοφόνος στην ταινία είχε ένα μακάβριο όραμα, βασισμένο σε κείμενα και την ομώνυμη χαλκογραφία του Blake. Ο Morrison είχε όραμα και το ονομάτισε με βάση μιας στροφής ενός ποιήματος του Blake, «if the doors of perception were cleansed, mary things would appear to man as it is, infinite». Κι ο Ο. Μπλέικ έβλεπε οράματα.

Στην εποχή του δίχασε. Η πλειοψηφία των κριτικών τον είπε «παράφρονα», όχι άξιο να ασχολούμαστε  με τον ίδιο και τα έργα του. Αντιθέτως, η εθνική πινακοθήκη της Αγγλίας τίμησε τα έργα του, τότε. Κι η ποίηση του; Είναι ποίηση; Είναι πολλά παραπάνω. Είναι απόψεις, κρίσεις, αναλύσεις, φιλοσοφίες. Είναι κάτι ασύλληπτο για τους «πολλούς».

Πεφωτισμένα βιβλία εν μέσω οραμάτων με αγγέλους

Ό,τι δεν κατανοούν οι «πολλοί» το καταδικάζουν. Κι ο Μπλέικ έδωσε αρκετές αφορμές γι’ αυτό. Με πρώτη την παραδοχή του ότι έβλεπε οράματα. Έβλεπε, ένιωθε, συνομιλούσε με αγγέλους και ενίοτε τον Θεό. Και τα απεικόνιζε όλα στα έργα του, ποιητικά και χαρακτικά.

Ξεχώρισε για τα πεφωτισμένα βιβλία του. Ήταν βιβλία με μια ξεχωριστή μέθοδο εκτύπωσης. Χάραζε τους στίχους των ποιημάτων σε μία πλάκα και την κάθε αντίστοιχη εικόνα που απεικόνιζε το κείμενο σε μία άλλη. Με την κατάλληλη επεξεργασία τα τύπωνε. Κι έτσι σε όλα τα βιβλία του στην αριστερή σελίδα είναι οι στίχοι και στην δεξιά μια εικόνα. Το περιεχόμενο των περισσότερων κειμένων του είναι φιλοσοφικές αναζητήσεις και σχόλια πάνω σε κοινωνικά και θρησκευτικά ζητήματα. Τα πιο πολλά έπειτα από συνομιλίες του με αγγέλους.   

Ο δρόμος της περιέργειας οδηγεί στο παλάτι της σοφίας

Σε ταινίες, στη μουσική, στη ποίηση, ζωγραφική, χαρακτική και το θέατρο οι περισσότεροι καλλιτέχνες έχουν ένα όραμα. Κι εγώ είχα σαν έφηβος όταν διάβασα τα «Προφητικά» του Ο. Μπλέικ, μια συλλογή των έργων του. Κι ακόμη κρατώ στην καρδιά, την ψυχή και τον νου μου μια από τις «Παροιμίες της Κόλασης». «Ο δρόμος της περιέργειας, οδηγεί στο παλάτι της σοφίας» έλεγε.

Πολλά έχουν γραφτεί και ειπωθεί για τον ποιητή και χαράκτη. Κι από πολλούς έχει διαβαστεί και θαυμαστεί πλέον. Κάποτε θεωρούταν παράφρων, σήμερα βρίσκεται στην 38η θέση της λίστας με τους σημαντικότερους Βρετανούς. Έστω κι από περιέργεια ρίξτε μια ματιά στα λεγόμενα και τις εικόνες του. Το πιθανότερο να γίνετε κατά τι σοφότεροι από πριν. 

Συντάκτης: Νίκος Σέρβος,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.