Υπερπροστατευτικοί γονείς

Συντάκτης: Κατερίνα Σπαθαράκη

Φράσεις όπως: «ο ρόλος του γονιού είναι δύσκολος» έχουν καταντήσει κοινότοπες, με αποτέλεσμα όταν τις προφέρουμε να τείνουμε να ξεχάσουμε πραγματικά πόσο δύσκολος είναι ο ρόλος των γονιών.  Και αυτό γιατί στην ανατροφή των παιδιών συχνά παρεισφρέουν τα άλυτα ζητήματα και τα πληγωμένα συναισθήματα των ίδιων των γονιών, οι παραινέσεις τρίτων που συχνά προκαλούν σύγχυση τόσο στους γονείς, όσο και στα ίδια τα παιδιά, αλλά και οι γνώμες και η ανατροφοδότηση που λαμβάνουν οι γονείς από τους ίδιους τους ειδικούς ενδέχεται να είναι αντιφατικές. Μία από τις προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι γονείς είναι το ερώτημα: μέχρι πού πρέπει να στηρίζουν και να δείχνουν την αγάπη τους στα παιδιά, και σε ποιο σημείο οφείλουν να κάνουν πίσω και να καλλιεργήσουν την αυτονομία τους; Το ερώτημα είναι πράγματι δύσκολο αφού τα όρια είναι λεπτά και τα πράγματα δυσκολεύουν περισσότερο όταν εμπλέκονται και οι ναρκισσιστικές προσδοκίες που έχουν ορισμένοι γονείς από τα παιδιά τους. 

Αναμφίβολα, όλοι οι γονείς επιθυμούν τα παιδιά τους να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις υποχρεώσεις τους, όπως για παράδειγμα να είναι επιμελείς στα μαθήματα και να βοηθούν τους γονείς με τις δουλειές του σπιτιού. Όλοι οι γονείς θέλουν να βλέπουν τα παιδιά τους να εξελίσσονται και να τα καμαρώνουν. Το πρόβλημα ξεκινάει όταν οι γονείς, προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι τα παιδιά τους θα ανταποκριθούν στις προσδοκίες που τρέφουν για αυτά, επεμβαίνουν στη ζωή τους για να τα αποτρέψουν από το να κάνουν λάθη ή από το να πληγωθούν. Και μπορεί αυτή η τακτική αυτή να δημιουργεί όντως στα παιδιά βραχυπρόθεσμα ένα αίσθημα ασφάλειας, μακροπρόθεσμα όμως εμποδίζει την καλλιέργεια της αυτοεκτίμησης και της αυτονομίας των παιδιών. Γιατί, καθώς κανείς δεν μπορεί να διάγει τη ζωή του χωρίς να πρέπει να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των σφαλμάτων ή τον πόνο και την απόρριψη, το καλύτερο είναι τα παιδιά να εξασκηθούν από μικρή ηλικία και να αποκτήσουν δεξιότητες για να μπορούν να ξεπερνούν αυτές τις καταστάσεις. 


Διαβάστε επίσης: Οι υπερπροστατευτικοί γονείς και οι επιπτώσεις στα παιδιά


Όσο πιο πολύ προστατευμένο είναι ένα άτομο τόσο περισσότερο δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις και τα χαστούκια της ζωής, επομένως τόση περισσότερη προστασία χρειάζεται. Τελικά δηλαδή, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Ταυτόχρονα δεν είναι δυνατόν να υπάρχει πάντα ένα άτομο το οποίο θα αμβλύνει αυτές τις δυσάρεστες καταστάσεις στα ευάλωτα άτομα που δεν έχουν κατακτήσει την αυτονομία τους. Εξάλλου, τα παιδιά είναι φτιαγμένα έτσι ώστε να αντέχουν και να ξεπερνούν εύκολα τον σωματικό ή συναισθηματικό πόνο. Αυτοί που στην πραγματικότητα δυσκολεύονται να τον διαχειριστούν είναι οι γονείς, οι οποίοι δεν έχουν μάθει πώς να διαχειρίζονται το άγχος για την ασφάλεια των παιδιών τους. Επίσης, δεν έχουν μάθει πώς να διαχειρίζονται την αίσθηση αποτυχίας που υποσυνείδητα νιώθουν ως γονείς, όταν το παιδί τους κατά τη διαδικασία της εξέλιξής του υποπίπτει σε λάθη. Η δική τους δηλαδή αυτοεκτίμηση βασίζεται σε σαθρό έδαφος με αποτέλεσμα όταν τα παιδιά τους ανταποκρίνονται στις προσδοκίες τους, οι γονείς να νιώθουν υπερήφανοι και ότι δικαιούνται να καρπωθούν και οι ίδιοι τις επιτυχίες των παιδιών. Όταν όμως τα παιδιά τους δεν συμπεριφέρονται όπως ανέμεναν, τότε νιώθουν πως δεν θα εισπράξουν την επιβεβαίωση από τον κοινωνικό τους περίγυρο, με αποτέλεσμα να φοβούνται ότι θα θεωρηθούν μη πετυχημένοι γονείς.

Υπερπροστατευτικοί γονείς

Έτσι, οι γονείς πριν γίνουν γονείς οφείλουν να είναι συνειδητοποιημένοι για τους λόγους για τους οποίους θέλουν να δημιουργήσουν τη δική τους οικογένεια. Από τη μία, από παλαιότερα έως και σήμερα, υπάρχει η τάση να θεωρείται ότι οι γονείς δεν πρέπει να δείχνουν την αγάπη τους στα παιδιά κάθε φορά που αυτά τους τη ζητούν, γιατί έτσι θα τα κακομάθουν. Η αλήθεια όμως είναι ότι τα παιδιά, προκειμένου να αναπτύξουν ασφαλή δεσμό προσκόλλησης με τους γονείς, έχουν ανάγκη να αισθάνονται ότι όποτε τους χρειάζονται αυτοί θα είναι εκεί να τα στηρίξουν και να τους εκφράσουν απροϋπόθετα την αγάπη τους. Από την άλλη, καθώς το παιδί μεγαλώνει είναι ζωτικής σημασίας να νιώθει ότι οι γονείς του κάνουν πίσω από τη ζωή του, αφού πιστεύουν ότι μπορεί να ανταπεξέλθει στις δύσκολες καταστάσεις εάν αξιοποιήσει τις ικανότητές του. Όταν οι γονείς επεμβαίνουν διαρκώς είναι σαν να κοινωνούν  στο παιδί το μήνυμα ότι «εσύ μόνος σου δεν μπορείς να το αντιμετωπίσεις», τραυματίζοντας την αυτοεκτίμησή του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να αρνούνται την υποστήριξή τους όταν το ίδιο το παιδί τη ζητάει, καθώς έχει ανάγκη να νιώθει ότι υπάρχουν άνθρωποι που το αγαπούν και στα οποία μπορεί να απευθυνθεί για να εισπράξει μία ανάσα ασφάλειας όταν τα πράγματα δυσκολεύουν. 

Συντάκτης: Κατερίνα Σπαθαράκη,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.