Υπάρχει διαχωρισμός ανάμεσα σε αρσενικό και θηλυκό εγκέφαλο;

Υπάρχουν πολλές και διαφορετικές απόψεις για τις διαφορές μεταξύ των δύο φύλων. Μία από τις πιο δημοφιλείς είναι ότι οι άντρες είναι καλύτεροι στο να αντιλαμβάνονται το χώρο, ενώ οι γυναίκες είναι καλύτερες στο να θυμούνται μια παρελθοντική συζήτηση.

Κατά πόσο όμως ισχύει πλέον η παγιωμένη αντίληψη της διαφορετικότητας των δύο εγκεφάλων; Για την εν λόγω μελέτη, χρησιμοποιήθηκε μια νέα τεχνολογία για να μοντελοποιήσει τη δομική συνδεσιμότητα των εγκεφάλων, σε δείγμα σχεδόν χιλίων νέων ανθρώπων, ηλικίας από 8 έως 22 ετών.

Τα αποτελέσματα έδειξαν μεγαλύτερη συνδεσιμότητα στα ημισφαίρια του εγκεφάλου στους άνδρες, αλλά μεγαλύτερη συνάφεια μεταξύ των ημισφαιρίων στις γυναίκες. Οι αρσενικοί εγκέφαλοι είναι δομημένοι για να διευκολύνουν τη σύνδεση μεταξύ της αντίληψης και της συντονισμένης δράσης, ενώ οι θηλυκοί εγκέφαλοι έχουν σχεδιαστεί για να διευκολύνουν την επικοινωνία μεταξύ αναλυτικών και διαισθητικών τρόπων επεξεργασίας.

Ωστόσο, αυτά τα αποτελέσματα των ερευνητών έχουν να κάνουν περισσότερο με το μέγεθος του εγκεφάλου, παρά με το φύλο του εγκεφάλου. Οι αρσενικοί εγκέφαλοι είναι, κατά μέσον όρο, μεγαλύτεροι από τους θηλυκούς.

Οι μεγαλύτεροι εγκέφαλοι δημιουργούν διαφορετικά είδη μηχανικών προβλημάτων, καθώς μπορεί να υπάρχουν σωματικοί λόγοι για την ύπαρξη διαφορετικών ρυθμίσεων σε εγκεφάλους διαφορετικού μεγέθους, και όχι διαφυλικοί λόγοι.

Επίσης, οι στερεοτυπικές αντιλήψεις σχετικά με τους εγκεφάλους των γυναικών που έχουν σχεδιαστεί για κοινωνικές δεξιότητες και για ανάμνηση συνομιλιών, και τους αρσενικούς εγκεφάλους που ξεχωρίζουν για την ικανότητα προσανατολισμού, είναι εντελώς παραπλανητικές.

Παλαιότερες έρευνες έχουν δείξει επιτακτικά ότι οι διαφορές των φύλων στις ψυχολογικές δεξιότητες – εκτελεστικός έλεγχος, μνήμη, λογική, αντίληψη του χώρου, αισθητικοκινητικές δεξιότητες και κοινωνική γνώση – είναι σχεδόν όλες πολύ μικρές.

Ακόμα και το γυναικείο «πλεονέκτημα», όσον αφορά την κοινωνική γνώση, και το αντρικό πλεονέκτημα σχετικά με την αντίληψη του χώρου, ανατρέπεται. Ένα αγόρι είναι δυνατό να ξεπεράσει ένα κορίτσι στην κοινωνική γνώση και αντίστροφα το κορίτσι να ξεπεράσει  το αγόρι στην αντίληψη χώρου, πάνω από το 40%.

Όπως διαπίστωσαν νευροεπιστήμονες, η κοινωνική πτυχή του φύλου σημαίνει ότι το βιολογικό φύλο ενός ατόμου έχει σημαντικό αντίκτυπο στις εμπειρίες που βιώνει (συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών, υλικών, σωματικών και ψυχικών), οι οποίες με τη σειρά τους εξηγούν νευρολογικές συμπεριφορές.

Παρ’ όλα αυτά, η συγκεκριμένη έρευνα δεν έδωσε προσοχή στις εμπειρίες των φύλων (όπως τα χόμπι, τα μαθήματα που παρακολουθούν στο σχολείο ή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ή η συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες) στο δείγμα τους.

Η απουσία αυτή έχει δύο συνέπειες. Πρώτον, οι ερευνητές χάνουν την ευκαιρία να διερευνήσουν εάν οι εμπειρίες των αντρών και των γυναικών μπορούν να επηρεάσουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου και να ενισχύσουν την απόκτηση σημαντικών και πολύτιμων δεξιοτήτων. Δεύτερον, παραλείποντας να εξετάσουν τις κοινωνικές επιρροές του φύλου, δεν μπορούν να προκύψουν δεδομένα που να αμφισβητούν την έννοια των «σκληρών» αρσενικών / θηλυκών νευρωνικών χαρακτηριστικών.

Αυτά τα χαρακτηριστικά της μελέτης είναι πολύ συνηθισμένα στις νευροεπιστημονικές έρευνες για τις διαφορές μεταξύ των φύλων και αντιπροσωπεύουν δύο σημαντικούς τρόπους με τους οποίους η επιστημονική έρευνα μπορεί να είναι «νευροψυχωτική», ενισχύοντας και νομιμοποιώντας τα στερεότυπα για τα δύο φύλα, με τρόπους που δεν είναι επιστημονικά αιτιολογημένοι. Και, όταν οι ερευνητές είναι προκατειλημμένοι ως προς το φύλο, μπορούν να αγνοήσουν ενδεχομένως ενημερωτικές στρατηγικές έρευνας.

Η σπουδαιότητα αυτού του γεγονότος ενισχύεται μόνο από αυτήν την πρόσφατη μελέτη περίπτωσης, σχετικά με το πώς ο επιστημονικός «νευροσεξισμός» μπορεί με μια μικρή δόση φαντασίας επηρεασμένη από στερεότυπα να συμβάλλει στην ανακριβή και επιβλαβή παρεξήγηση του τι λέει η νευροεπιστήμη για τα φύλα.

Συντάκτης: Εύα Αρβανίτη,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.