Το ταξίδι στον κόσμο του αυτισμού

Συντάκτης: Σάννα Νάνου, Φιλόλογος και Επιμελήτρια – Διορθώτρια Κειμένων

Ο αυτισμός αποτελεί μία σοβαρή νεύρο-ψυχιατρική διαταραχή, και διαρκεί συνήθως μία ολόκληρη ζωή από τη γέννηση του παιδιού. Στο πλαίσιο αυτής της διαταραχής παρεμποδίζονται οι ψυχολογικές δεξιότητες του ανθρώπου που είναι μείζονος σημασίας για την ψυχοκοινωνική εξέλιξή του. Οι δεξιότητες αυτές αφορούν την κοινωνική συναλλαγή και αμοιβαιότητα, την επικοινωνία και τη συμμετοχή σε δραστηριότητες. Να σημειωθεί ότι υπάρχει ποικιλία ως προς τη μορφή των συμπτωμάτων, το συνδυασμό δυσκολιών και το βαθμό βαρύτητας, ενώ τα αυτιστικά άτομα διαφέρουν σημαντικά από το φυσιολογικό αλλά και μεταξύ τους. Έπειτα, τα αυτιστικά παιδιά συνήθως υστερούν και νοητικά. Μόλις στο 20% των παιδιών η νοημοσύνη βρίσκεται στο φυσιολογικό ή κοντά στο φυσιολογικό.

Ο αυτισμός κάποτε χαρακτηρίστηκε ως «ανίατη διαταραχή». Σήμερα, όμως, τα άτομα με αυτισμό μάς αποδεικνύουν ότι μπορούν να υπερνικήσουν τα εμπόδια και να διαχειριστούν αποτελεσματικά πολλά από τα χαρακτηριστικά τους, φτάνει μόνο να ταξιδέψετε στον δικό τους κόσμο. Κατανοήστε τα χαρακτηριστικά τους και ετοιμάστε με τη σειρά σας ένα ταξίδι προς μία παραγωγική και ανεξάρτητη ενήλικη ζωή.

9 χαρακτηριστικά που κάθε παιδί με αυτισμό εύχεται να γνωρίζατε

1. Είμαι ένα παιδί

Ο αυτισμός μου είναι μέρος του εαυτού μου, δεν είναι όλος ο εαυτός μου. Είσαι μόνο ένα πράγμα ή είσαι ένα άτομο με σκέψεις, συναισθήματα, προτιμήσεις, ιδέες, ταλέντα και όνειρα; Είσαι υπέρβαρος, μυωπικός ή αδέξιος; Αυτά μπορεί να είναι τα στοιχεία που θα δω μόλις σε πρωτοσυναντήσω, αλλά είσαι κάτι περισσότερο από αυτό, έτσι δεν είναι; Σαν παιδί είμαι ακόμη σε εξέλιξη. Ούτε εσύ ούτε εγώ ακόμα ξέρω ποιες θα είναι οι δυνατότητές μου. Αν θεωρήσεις ότι έχω μόνο ένα χαρακτηριστικό, οι προσδοκίες σου για εμένα θα παραμείνουν χαμηλές.

2. Οι αισθήσεις μου είναι εκτός συγχρονισμού

Αυτό σημαίνει ότι απλά αξιοθέατα, ήχοι, μυρωδιές, γεύσεις και αγγίγματα που εσύ ίσως δεν τα προσέχεις να είναι εντελώς επώδυνα για εμένα. Αισθάνομαι πολλές φορές το περιβάλλον μου εχθρικό. Μπορεί να φαίνομαι θυμωμένος ή εχθρικός, αλλά εγώ απλά προσπαθώ να υπερασπιστώ τον εαυτό μου.

Ακούω τα πάντα 4 φορές πιο δυνατά από εσένα. Δεκάδες άνθρωποι να φλυαρούνε ταυτόχρονα. Ήχοι από την κοπή κρέατος, μωρά να κλαίνε, καροτσάκια να τρίζουν, οι κόρνες να βουίζουν. Ο εγκέφαλός μου δεν μπορεί να φιλτράρει όλες τις εισόδους και βρίσκομαι σε υπερφόρτωση!

Η αίσθηση της όσφρησής μου μπορεί να είναι εξαιρετικά ευαίσθητη. Το ψάρι δεν είναι φρέσκο​​, ο άντρας που στέκεται δίπλα μας δεν έχει κάνει μπάνιο σήμερα, το μωρό μπροστά μας γέμισε την πάνα του με ακαθαρσίες… Μου έρχεται να κάνω εμετό.

Και το φως δεν είναι μόνο φωτεινό, τρεμοπαίζει κιόλας. Ο χώρος φαίνεται να κινείται, παλλόμενο φως αναπηδά και διαστρεβλώνει αυτό που βλέπω. Υπάρχουν πάρα πολλά στοιχεία ώστε να καταφέρω να εστιάσω, στροβιλίζονται ανεμιστήρες στο ταβάνι, πολλά αντικείμενα σε συνεχή κίνηση. Όλα αυτά επηρεάζουν το πώς αισθάνομαι…

3. Διάκριση μεταξύ δεν θα (έχω επιλέξει να μην) και δεν μπορώ (δεν είμαι σε θέση να)

Δεν είναι ότι δεν ακούω οδηγίες. Είναι ότι δεν μπορώ να σε καταλάβω. Όταν με καλείς από το άλλο δωμάτιο εγώ ακούω “* & ^% $ # @, Κώστα. # $% ^ & * ^% $ & * “. Αντί αυτού, έλα σε μένα και μίλησέ μου με απλά λόγια: «Κώστα, βάλε το βιβλίο στο γραφείο. Ήρθε η ώρα να φάμε». Αυτό μου λέει ακριβώς αυτό που θέλεις να κάνεις και τι πρόκειται να συμβεί στη συνέχεια. Τώρα είναι πολύ πιο εύκολο να συμμορφωθώ.

4. Ερμηνεύω τη γλώσσα κυριολεκτικά

Μην μου πεις ότι κάτι είναι «παιχνιδάκι», όταν δεν υπάρχει παιχνίδι πουθενά, ενώ στην πραγματικότητα εννοείς: «Αυτό είναι εύκολο να το κάνεις». Όταν λες «άνοιξαν οι ουρανοί» εννοώντας ότι βρέχει, εγώ νομίζω ότι οι ουρανοί έχουν ανοίξει κυριολεκτικά στη μέση. Πες μου απλά: «Βρέχει πολύ.» Με λίγα λόγια, ιδιωματισμοί, λογοπαίγνια, συμπεράσματα, μεταφορές, υπαινιγμοί και σαρκασμός είναι άγνωστα σε μένα.

5. Ακούστε όλους τους τρόπους με τους οποίους προσπαθώ να επικοινωνήσω

Είναι δύσκολο να σου πω ό, τι θέλω, όταν δεν διαθέτω τον κατάλληλο τρόπο να περιγράψω τα συναισθήματά μου. Μπορεί να είμαι πεινασμένος, απογοητευμένος, φοβισμένος ή σε σύγχυση, αλλά αυτή τη στιγμή δεν μπορώ να βρω αυτά τα λόγια. Να είσαι σε εγρήγορση και να παρατηρείς τη γλώσσα του σώματος, την απόσυρση, τη διέγερση ή άλλα σημάδια που αποκαλύπτουν ότι κάτι είναι λάθος. Θα είσαι εκεί;

6. Κάνε μία εικόνα στο μυαλό μου! Είμαι οπτικός τύπος

Δείξε μου πώς να κάνω κάτι, όχι όμως μέσα από λόγια. Και να είσαι προετοιμασμένος να μου το δείξεις πολλές φορές. Η υπομονή σου θα με βοηθήσει να μάθω. Πρέπει να δω κάτι για να το μάθω, γιατί ο προφορικός λόγος είναι σαν τον ατμό, εξατμίζονται όλα μέσα σε μια στιγμή, προτού προλάβω να συλλάβω το νόημα. Δεν διαθέτω ικανότητες στιγμιαίας επεξεργασίας. Χωρίς την κατάλληλη υποστήριξη ζω μία συνεχή απογοήτευση, ενώ είμαι ανήμπορος να κάνω κάτι για να το αλλάξω.

7. Εστίασε σε ό, τι μπορώ να κάνω και όχι σε αυτό που δεν μπορώ

Όπως κάθε άτομο έτσι και εγώ δεν μπορώ να μάθω σε ένα περιβάλλον όπου συνεχώς αισθάνομαι ότι δεν είμαι αρκετά καλός. Αποφεύγω να δοκιμάζω κάτι νέο, όταν είμαι βέβαιος ότι θα λάβω κριτική ανεξάρτητα από το αν εσύ νομίζεις ότι είναι “εποικοδομητική”. Ψάξε για τα δυνατά μου σημεία και θα τα βρεις.

8. Βοήθησέ στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις

Μπορεί να φαίνεται σαν να μην θέλω να παίξω με τα άλλα παιδιά στην παιδική χαρά, αλλά μπορεί απλά να μην ξέρω πώς να ξεκινήσω μια συζήτηση ή να ενταχθώ στο παιχνίδι τους. Δίδαξέ μου πώς να παίζω με τους άλλους. Ενθάρρυνε τα άλλα παιδιά να με καλέσουν να παίξω μαζί τους. Θα είμαι χαρούμενος όταν νιώσω ότι έχω παρέα.

9. Αγάπησέ με άνευ όρων

Ξεπέρασε σκέψεις όπως: «Αν απλά μπορούσες» και «Γιατί δεν μπορείς να…;» Προφανώς, ούτε εσύ έχεις καταφέρει να εκπληρώσεις τις προσδοκίες των γονιών σου και γι’ αυτό δεν θα ήθελες να σου το υπενθυμίζουν συνεχώς. Εγώ δεν έχω επιλέξει τον αυτισμό. Να θυμάσαι ότι αυτό συμβαίνει σε εμένα, όχι σε εσένα. Χωρίς την υποστήριξή σου δεν θα γίνω ποτέ ανεξάρτητος.

Και οι δύο χρειαζόμαστε τρεις λέξεις για να ζήσουμε με τον αυτισμό: Υπομονή. Υπομονή. Υπομονή.

Δες τον αυτισμό μου ως μία διαφορετική ικανότητα και όχι ως αναπηρία. Ποτέ μην σταθείς στις αδυναμίες μου, αλλά αναζήτησε τις δυνάμεις μου. Μπορεί να μην σε κοιτάζω στα μάτια ή να μην συμμετέχω σε συζητήσεις, παρατήρησε όμως ότι δεν λέω ψέματα, δεν κλέβω στα παιχνίδια και δεν κρίνω τους άλλους ανθρώπους.

Ακολουθούν δύο βίντεο με αφορμή το εν λόγω άρθρο:

Αυτισμός. Πώς να αναγνωρίσετε τα πρόωρα σημάδια

Αυτισμός. Πώς νιώθει ένα παιδί

Συντάκτης: Σάννα Νάνου, Φιλόλογος και Επιμελήτρια – Διορθώτρια Κειμένων

Influence:

Η Σάννα Νάνου γεννήθηκε στην Κοζάνη το 1983. Σπούδασε στο Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης…