Το φάρμακο για τη χοληστερόλη μπορεί να βοηθήσει στην προστασία της καρδιάς κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας για το λέμφωμα

Συντάκτης: Αθανασία Ζημιλιάγκου

Ένα φάρμακο που μειώνει τη χοληστερόλη μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του κινδύνου καρδιακής ανεπάρκειας σε άτομα με λέμφωμα που λαμβάνουν χημειοθεραπευτικά φάρμακα που ονομάζονται ανθρακυκλίνες, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας κλινικής δοκιμής.

Οι ανθρακυκλίνες, όπως η δοξορουβικίνη, χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία πολλών τύπων καρκίνου. Αλλά αυτά τα φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητα της καρδιάς να αντλεί αίμα, οδηγώντας ενδεχομένως σε καρδιακή ανεπάρκεια.

Στη δοκιμή διαπιστώθηκε ότι η ατορβαστατίνη (Lipitor) μειώνει τον κίνδυνο ορισμένων καρδιακών αλλαγών που συνδέονται με την καρδιακή ανεπάρκεια μεταξύ των ασθενών που έλαβαν θεραπεία με ανθρακυκλίνες.

Η ατορβαστατίνη είναι ο πιο συχνά συνταγογραφούμενος τύπος στατίνης, μια κατηγορία φαρμάκων που μειώνουν τη χοληστερόλη και χρησιμοποιούνται για την πρόληψη των καρδιακών παθήσεων. Οι συμμετέχοντες έλαβαν τυχαία είτε ατορβαστατίνη είτε εικονικό φάρμακο για ένα έτος, ξεκινώντας πριν από την πρώτη έγχυση ανθρακυκλίνης.

Μετά από ένα έτος, τα άτομα στην ομάδα της ατορβαστατίνης είχαν λιγότερες πιθανότητες να έχουν εμφανίσει μείωση σε έναν δείκτη της καρδιακής υγείας που ονομάζεται κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας. Το κλάσμα εξώθησης μετρά την ικανότητα της καρδιάς να αντλεί αίμα σε άλλα μέρη του σώματος. Καθώς το κλάσμα εξώθησης μειώνεται, ο κίνδυνος καρδιακής ανεπάρκειας αυξάνεται.

Τα αποτελέσματα, τα οποία εμφανίστηκαν στο JAMA στις 8 Αυγούστου, μπορεί να υποστηρίξουν τη χρήση της ατορβαστατίνης σε ορισμένους ασθενείς με λέμφωμα οι οποίοι διατρέχουν κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών προβλημάτων λόγω της θεραπείας με χημειοθεραπεία με βάση τις ανθρακυκλίνες, κατέληξαν οι συγγραφείς.

to_farmako_gia_th_xolisterolh_mporei_na_voithisei_stin_prostasia_tis_kardias_kata_th_diarkeia_ths_xhmeiotherapeias_gia_to_lemfoma

«Πιστεύουμε ότι ορισμένοι ασθενείς με λέμφωμα που υποβάλλονται σε θεραπεία με έναν συγκεκριμένο τύπο αντικαρκινικών φαρμάκων που ονομάζονται ανθρακυκλίνες μπορεί να ωφεληθούν από τη θεραπεία με στατίνες», δήλωσε ο συν-επικεφαλής της μελέτης Tomas Neilan, M.D., του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης.

Η θεραπεία με στατίνες ήταν επίσης «πολύ ασφαλής», πρόσθεσε. Τα ποσοστά των παρενεργειών, όπως ο μυϊκός πόνος – μια συχνή παρενέργεια των στατινών – ήταν παρόμοια μεταξύ των δύο ομάδων.

Για τα άτομα που λαμβάνουν ήδη στατίνες όταν διαγιγνώσκονται με λέμφωμα, τα νέα αποτελέσματα υποστηρίζουν τη συνέχιση της χορήγησης στατινών κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας με βάση τις ανθρακυκλίνες, σημείωσε ο Δρ Neilan.

Ωστόσο, προειδοποίησε ότι τα τρέχοντα ευρήματα ισχύουν μόνο για ασθενείς με λέμφωμα, διότι δεν έχουν διεξαχθεί παρόμοιες μελέτες για ασθενείς με άλλους καρκίνους.

Οι καρδιακές παρενέργειες των θεραπειών για τον καρκίνο

Οι ανθρακυκλίνες, στις οποίες περιλαμβάνονται η δαουνορουβικίνη, η δοξορουβικίνη και η επιρουβικίνη, βλάπτουν το DNA των καρκινικών κυττάρων, προκαλώντας το θάνατο των κυττάρων.

«Οι ανθρακυκλίνες είναι μια κατηγορία πολύ ισχυρών αντικαρκινικών φαρμάκων που χρησιμοποιούνται από τη δεκαετία του 1970», δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης Marielle Scherrer-Crosbie, M.D., Ph.D., του Νοσοκομείου του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια στη Φιλαδέλφεια.

Τα φάρμακα αυτά αποτελούν μέρος των συνήθων χημειοθεραπευτικών σχημάτων που χρησιμοποιούνται κυρίως για τη θεραπεία ορισμένων μορφών καρκίνου του μαστού, λεμφωμάτων, λευχαιμιών και σαρκωμάτων, πρόσθεσε η Δρ Scherrer-Crosbie. Διερεύνηση των καρδιακών παρενεργειών των αντικαρκινικών θεραπειών.

Καρδιολόγοι και ογκολόγοι εργάζονται για την καλύτερη αντιμετώπιση της καρδιοτοξικότητας.

Εντός ενός έτους από την έναρξη των ανθρακυκλινών, περίπου το 20% των ασθενών με λέμφωμα παρουσιάζει μείωση του κλάσματος εξώθησης της αριστερής κοιλίας μεγαλύτερη από 10%, σύμφωνα με μελέτες. Εντός 5 ετών, έως και το 20% των ασθενών υψηλού κινδύνου αναπτύσσουν καρδιακή ανεπάρκεια.

Έρευνες σε κύτταρα και σε ποντίκια έχουν υποδείξει ότι οι στατίνες μπορεί να βοηθήσουν στην προστασία της καρδιάς κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας που περιέχει ανθρακυκλίνες.

Υπάρχουν επίσης ενδείξεις από κλινικές δοκιμές ότι η καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί να είναι λιγότερο συχνή σε άτομα με καρκίνο που υποβάλλονται σε θεραπεία με ανθρακυκλίνες και τα οποία λαμβάνουν επίσης τακτικά στατίνες για καρδιακές παθήσεις από ό,τι σε όσους δεν λαμβάνουν.

Διαβάστε επίσης: Ο χυμός του παντζαριού “χτυπά” την καρδιακή ανεπάρκεια

Ποιος πρέπει να παίρνει στατίνες;

Η ατορβαστατίνη είχε προηγουμένως δείξει υποσχέσεις ως τρόπος προστασίας της καρδιάς σε μια μικρή μελέτη που περιελάμβανε άτομα με διάφορες μορφές καρκίνου. Με βάση αυτή την έρευνα, η Dr. Scherrer-Crosbie και οι συνεργάτες της επέλεξαν την ατορβαστατίνη για την τρέχουσα δοκιμή.

Στη μελέτη, που ονομάζεται μελέτη Statins TO Prevent the Cardiotoxicity from Anthracyclines (STOP-CA), συμμετείχαν 300 άτομα με λέμφωμα. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες είχαν λέμφωμα non-Hodgkin, η μέση ηλικία ήταν 52 ετών και οι περισσότεροι ήταν λευκοί.

Συνολικά, 13 από τους 150 (9%) ασθενείς στην ομάδα της ατορβαστατίνης είχαν μείωση άνω του 10% στο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας, σε σύγκριση με 33 από τους 150 (22%) στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου.

Τα αποτελέσματα αυτά καταδεικνύουν ότι οι στατίνες μπορούν να αποτρέψουν ή να μειώσουν τη σοβαρότητα των καρδιακών παρενεργειών που προκαλούνται από τη χημειοθεραπεία που περιέχει ανθρακυκλίνη, δήλωσε η Patrice Desvigne-Nickens, M.D., ιατρική λειτουργός και αξιωματούχος προγράμματος στο Εθνικό Ινστιτούτο Καρδιάς, Πνευμόνων και Αίματος, η οποία μελετά την καρδιακή ανεπάρκεια, αλλά δεν συμμετείχε στη δοκιμή.

«Δεν είναι ακόμη σαφές, ωστόσο, πώς να χρησιμοποιούνται καλύτερα οι στατίνες σε ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπεία με ανθρακυκλίνες», συνέχισε. «Χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να καθοριστούν ποιοι ασθενείς είναι πιθανότερο να ωφεληθούν από τη θεραπεία με στατίνες, ποιές είναι οι βέλτιστες δόσεις και πότε και για πόσο χρονικό διάστημα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται οι στατίνες».

Ο Dr. Neilan δήλωσε ότι μετά τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων, αρκετοί γιατροί για τον καρκίνο τον ρώτησαν ποιοι ασθενείς θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τη θεραπεία με στατίνες. «Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα εξαρτάται από τον κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας ενός ατόμου και τη δόση των ανθρακυκλινών», είπε.

Για παράδειγμα, ένας νεαρός ασθενής που δεν έχει σημαντικούς παράγοντες καρδιακού κινδύνου είναι πολύ απίθανο να αναπτύξει καρδιακή ανεπάρκεια και επομένως θα ήταν απίθανο να ωφεληθεί από τη θεραπεία με στατίνες, ενώ ένας ηλικιωμένος ασθενής, ο οποίος είναι υπέρβαρος και έχει άλλους παράγοντες καρδιακού κινδύνου μπορεί να αποκομίσει όφελος, εξήγησε ο Δρ Neilan.

Μελέτη της βιολογίας της καρδιοτοξικότητας

Η χημειοθεραπεία μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει καρδιαγγειακά προβλήματα, συμπεριλαμβανομένης της υψηλής αρτηριακής πίεσης, των μη φυσιολογικών καρδιακών ρυθμών και της καρδιακής ανεπάρκειας.

Όταν εμφανίζονται καρδιακές παρενέργειες κατά τη διάρκεια της θεραπείας του καρκίνου, οι γιατροί μπορεί να αποφασίσουν να διακόψουν ή να σταματήσουν τη θεραπεία. Τα συμπτώματα μπορεί επίσης να εμφανιστούν χρόνια μετά τη θεραπεία του καρκίνου.

Διάφοροι βιολογικοί μηχανισμοί θα μπορούσαν να εξηγήσουν τις καρδιακές παρενέργειες των ανθρακυκλινών, σημείωσε η Δρ Scherrer-Crosbie. Για παράδειγμα, μελέτες έχουν διερευνήσει το ρόλο των ανθρακυκλινών στην αύξηση της παραγωγής μορίων που ονομάζονται αντιδραστικά είδη οξυγόνου, τα οποία μπορούν να βλάψουν τα κύτταρα του καρδιακού μυός.

Τα φάρμακα στατίνης συνταγογραφούνται συνήθως για τη μείωση της χοληστερόλης και την πρόληψη καρδιακών προσβολών που προκαλούνται από αποφράξεις στις στεφανιαίες αρτηρίες. Αλλά η ατορβαστατίνη μπορεί να ωφελήσει τα άτομα με λέμφωμα μέσω ενός διαφορετικού μηχανισμού, δήλωσαν οι ερευνητές.

to_farmako_gia_th_xolisterolh_mporei_na_voithisei_stin_prostasia_tis_kardias_kata_th_diarkeia_ths_xhmeiotherapeias_gia_to_lemfoma

«Όταν χορηγούμε ανθρακυκλίνες σε ζωικά μοντέλα, βλέπουμε φλεγμονή στα καρδιακά μυϊκά κύτταρα και μερικά από αυτά τα κύτταρα πεθαίνουν», δήλωσε ο Δρ Neilan. «Η θεραπεία με στατίνες μπορεί να βοηθήσει στην εξασθένιση αυτής της επίδρασης».

Αποτρέποντας τη βλάβη στα καρδιακά μυϊκά κύτταρα, η ατορβαστατίνη μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της αντλητικής λειτουργίας της καρδιάς, πρόσθεσε.

Τα νέα αποτελέσματα θα πρέπει να ενθαρρύνουν περισσότερες έρευνες σχετικά με τον τρόπο προστασίας του καρδιαγγειακού συστήματος κατά τη θεραπεία του καρκίνου, δήλωσε η Δρ Desvigne-Nickens. Η ατορβαστατίνη μελετάται ήδη ως τρόπος μείωσης των καρδιακών παρενεργειών σε ορισμένες ασθενείς με καρκίνο του μαστού που υποβάλλονται σε θεραπεία με ανθρακυκλίνες.

«Υπάρχουν πολλά ακόμη να μάθουμε για τις καρδιακές παρενέργειες των σημερινών θεραπειών», δήλωσε η Δρ Desvigne-Nickens. «Πρέπει επίσης να έχουμε επίγνωση των πιθανών καρδιακών παρενεργειών που προκύπτουν από τη χρήση πολλαπλών θεραπειών ή νέων στρατηγικών θεραπείας».

Συντάκτης: Αθανασία Ζημιλιάγκου,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.