«Τι μάθατε στο σχολείο σήμερα;»

Συντάκτης: Saky Koulibaly

Είναι σχεδόν βέβαιο πως από την πρώτη κιόλας μέρα των σχολείων, στο δρόμο της επιστροφής για το σπίτι, οι γονείς κάθε γενιάς επαναλαμβάνουν την ερώτηση στα παιδιά τους: «Τι κάνατε σήμερα;».

Αν μη τι άλλο, είναι φυσικό κάθε γονιός να θέλει να μάθει «πώς πέρασες το χρόνο σου μακριά μου;». Μία ερώτηση που μοιραία θα διαδεχθεί η απάντηση «τίποτα» από το παιδί.

Είναι όμως γνωστό ότι αποκλείεται να μην έκαναν τίποτα στη διάρκεια των μαθητικών ωρών, και όμως, πώς μπορεί αυτή να είναι η απάντηση;

Τις περισσότερες φορές τα παιδιά δεν μπορούν ν’ αρθρώσουν όσα πραγματικά έχουν κάνει σε μία σχολική μέρα.

Η απάντηση είναι «τίποτα» γιατί κάθε τους αλληλεπίδραση ακολουθεί την εσωτερική τους φωνή, τη φωνή της προσωπικής τους ανάπτυξης.

Δεν έκαναν ούτε κάτι πολύ δύσκολο, ούτε κάτι πολύ εύκολο.

Ήταν μία αβίαστη διαδικασία, με το κατάλληλο επίπεδο δυσκολίας, είτε αυτό σημαίνει ότι το παιδί έφερε σε πέρας μία δύσκολη κατάσταση, είτε ότι απλώς κατάφερε να προχωρήσει στο επόμενο φυσικό στάδιο.

Μήπως θα ήταν καλύτερα κουβεντιάζοντας τα συγκεκριμένα θέματα που συζητήθηκαν στο σχολείο ή αξιοποιώντας τα υλικά που χρησιμοποίησε στο σχολείο;

Αλλά ακόμη και αν κουβεντιάσετε με το παιδί κάνοντας μία λίστα από όλα όσα έκανε ή έμαθε στο σχολείο, μπορεί να μην αντανακλά όσα πράγματι βίωσε και κατάφερε σε μία μέρα.

Σ’ ένα σχολείο βιωματικής εκπαίδευσης, τα παιδιά μαθαίνουν πολλά περισσότερα από τα ίδια τα υλικά που τους δείχνει ο ενήλικας: μαθαίνουν να παρατηρούν τα υλικά των φίλων τους, τα οποία έχουν εξετάσει προσεκτικά.

Μαθαίνουν την ορολογία των μαθηματικών, τη σημασία εννοιών όπως «υπόλοιπο», «κλάσμα», «επτακόσια», πολύ προτού τα εφαρμόσουν στην πράξη μόνα τους. Δεν μαθαίνουν απλά να χτίζουν έναν πύργο από τουβλάκια, αλλά και τις έννοιες της σύγκρισης και της υπέρθεσης που αντιστοιχεί στην κάθε πράξη. Μαθαίνουν όλο αυτό το νέο λεξιλόγιο ώστε να προσδιορίσουν τον κόσμο που τούς περιβάλλει.

Τα παιδιά στο σχολείο μαθαίνουν κοινωνικές δεξιότητες. Αναπτύσσουν γλωσσικά και επικοινωνιακά εργαλεία. Συμμετέχουν σε συζητήσεις, ανατρέχουν σε παλιές ιστορίες, εσωτερικεύουν τις φυσικές αρχές που διέπουν τις ανθρώπινες σχέσεις.

Υπακούουν στον ρυθμό της ανάπτυξής τους ενώ παράλληλα νοιάζονται για το καλό των γύρω τους.

Αναπτύσσουν το αίσθημα του ανήκειν, της συνύπαρξης σε μία κοινότητα και μαζί καλλιεργούν την αυτοπεποίθηση και την ισχυρή αίσθηση της ανεξαρτησίας και της ατομικότητας.

Επεξεργαζόμενοι τα συναισθήματα, οι μικροί μαθητές αναπτύσσουν δεξιότητες τις οποίες δεν προβλέπει το εγκύκλιο πρόγραμμα, ωστόσο αναδύονται από μέρα σε μέρα.

Χαλκεύουν την επιμονή τους με αμείωτη ταχύτητα.

Μέσα τους ριζώνει η αυτοπεποίθηση και η αυτονομία, κάτι που συνειδητοποιούν όταν, αντικρίζοντας το ράφι με τα παιχνίδια νιώθουν ότι μπορούν τα να συναρμολογήσουν και όταν βοηθούν έναν φίλο τους ν’ αποκτήσει μία ικανότητα.

Τελειοποιούν τη συγκέντρωσή τους καθώς ο χρόνος περνά και οι μαθητές παραμένουν προσηλωμένοι στην άψογη εκπλήρωση της ενασχόλησής τους με μία κατασκευή που κατάλληλη για το τωρινό αναπτυξιακό τους στάδιο.

Εξασκούν τη λεπτή και την αδρή κινητικότητα, την επιδεξιότητα και τον κιναισθητικό συντονισμό.

Κάποιες μέρες στο σχολείο είναι εύκολες και όλες τους οι δεξιότητες δένουν μεταξύ τους αρμονικά, ενώ άλλες όλα τούς μοιάζουν άγνωστα, δύσκολα και αναστατωμένα.

Με όλα αυτά και ακόμη περισσότερα να πραγματοποιούνται το κάθε λεπτό της κάθε μέρας στο σχολείο, μην εκπλήσσεστε αν το παιδί απαντά «τίποτα».

Η πραγματική απάντηση είναι «τα πάντα».

«Χτίζω γερές βάσεις κάθε μέρα, εξελίσσομαι στον άνθρωπο που θα γίνω ύστερα».

«Έκανα ένα ακόμη βήμα προς τον προορισμό μου».

«Δημιούργησα καινούργιες νευρικές συνάψεις».

«Σήμερα έκανα μία αρχή που θα με οδηγήσει στην ενδελέχειά μου»

Ενόψει όλων αυτών, η απάντηση πως «γκρέμισα την κατασκευή μου» δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια των κατορθωμάτων του ούτε στο ελάχιστο.

Είναι πιο μικρό και από την κορυφή όλου του παγόβουνου.

Δεν πρόκειται να σταματήσουμε να ρωτάμε το παιδί «τι έκανε στο σχολείο σήμερα».

Όπως ένα παιδί άλλωστε δεν μας ρωτάει πάντα «γιατί μαμά…» επειδή αξιώνει μίαν απάντηση, αλλά επειδή περισσότερο χρειάζεται να επικοινωνήσει, έτσι και η ερώτησή μας αυτή είναι συχνά ο καλύτερος τρόπος που έχουμε μάθει οι γονείς ώστε να το ρωτήσουμε πραγματικά «μού έλειψες σήμερα, εγώ;», «σ’ αγάπησαν σήμερα εκεί που ήσουν;», «ήσουν ο καλύτερός σου εαυτός;».

Γιατί αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος που γνωρίζει ο γονιός να επικοινωνήσει.

Όταν τα παιδιά λοιπόν δεν ξέρουν τα λόγια για όλα αυτά που έμαθαν σήμερα, τότε απαντούν μέσα από τον ίδιο τον εαυτό τους: μέσα από τις νέες δεξιότητες που έχουν αποκτήσει, από τον τρόπο που μιλούν ή αλληλεπιδρούν με τους ανθρώπους. Η συμπεριφορά τους είναι η απάντηση.

Δεν κάνουν, γίνονται.

Το παραπάνω άρθρο είναι γραμμένο από δασκάλα σχολείου του συστήματος Μοντεσσόρι και αναφέρεται στην εκπαίδευση αποκτούν τα παιδιά σ’ ένα Μοντεσσοριανό σχολείο.

Τα Μοντεσσοριανά σχολεία είναι προσανατολισμένα στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του παιδιού μέσα από το ελεύθερο παιχνίδι, τη συνεργασία και τις δομημένες δραστηριότητες ανάλογα με τις ευαίσθητες περιόδους κάθε αναπτυξιακής φάσης.

Σ’ ένα σχολείο Μοντεσσοριανής φιλοσοφίας η εκπαίδευση είναι δομημένη γύρω από το παιδί, ενώ ο δάσκαλος είναι σιωπηρός παρατηρητής και ο άνθρωπος που ετοιμάζει το σχολικό περιβάλλον με τρόπο ώστε το παιδί να αισθάνεται κυρίαρχο των ενεργειών του και της βούλησής του.

Τα παιδιά ακολουθούν τις φυσικές τους κλίσεις και μαθαίνουν μέσα από τη δημιουργία, την κατασκευή, το ελεύθερο παιχνίδι και τη συνεργασία.

Η ταινία-ντοκιμαντέρ «Ο δάσκαλος είναι το παιδί» αφηγείται την Μοντεσσοριανή φιλοσοφία στην εκπαίδευση μέσα από την καθημερινότητα σ’ ένα σχολείο Μοντεσσόρι στη Γαλλία.

Το τρέιλερ της ταινίας:

https://www.youtube.com/watch?v=RIVF0snHwGY

Πηγή: Baan Dek Montessori (Άρθρο της Charlotte Snyder)

Συντάκτης: Saky Koulibaly,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.