Τι είναι το σύνδρομο νυχτερινής υπερφαγίας και πώς αντιμετωπίζεται;

Συντάκτης: Θεοδώρα Τζανή

ti_einai_to_sundromo_nuxterinis_uperfagias_kai_pos_antimetopizetaiΗ νυχτερινή επιδρομή στην κουζίνα και το ψυγείο είναι μια τάση που μπορεί να μοιάζει γλυκιά εξαιτίας των λιχουδιών που καταναλώνονται, στην ουσία όμως υποβόσκει μια νοσηρή ασθένεια. Το σύνδρομο νυχτερινής υπερφαγίας (Night Eating Syndrome, NES) είναι μια διατροφική διαταραχή στην οποία ο οργανισμός αδυνατεί να προσαρμοστεί στον εικοσιτετράωρο συγχρονισμό πρόσληψης της ενέργειας.

Πιο συγκεκριμένα κύρια γνωρίσματα του συνδρόμου είναι η αϋπνία με συχνές διακοπές του ύπνου για κατανάλωση φαγητού, η βραδινή υπερφαγία και η πρωινή ανορεξία. Το φαινόμενο αυτό είναι συχνότερο σε περιόδους έντονου στρες με τα παχύσαρκα άτομα να κατέχουν υψηλότερο ποσοστό εμφάνισης της νόσου ενώ δεν πρέπει να παραλείψουμε τη σύνδεση του συνδρόμου με την κατάθλιψη και την χαμηλή αυτοπεποίθηση. Οι νυχτερινοί επισκέπτες της κουζίνας (night eaters) οι οποίοι την επισκέπτονται περίπου τέσσερις φορές μέσα σε ένα βράδυ, έναντι της φυσιολογικής αφύπνισης που είναι μια φορά, έχουν ιδιαίτερη αγάπη στους υδατάνθρακες γι’ αυτό και αναζητούν επίμονα κάποιο σνακ. Ο εγκέφαλος του ανθρώπου φαίνεται να έχει συσχετίσει την πρόσληψη τροφής με ευχάριστα και χαλαρωτικά συναισθήματα διώχνοντας μακριά το στρες και τις άσχημες σκέψεις. Οι υδατάνθρακες, οι πρωτεΐνες, το σελήνιο και το φιλικό οξύ καταπολεμούν το άγχος.

Άμεση επίσης είναι η συσχέτιση του συνδρόμου με την παχυσαρκία καθώς είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι τα παχύσαρκα άτομα που εμφανίζουν το σύνδρομο δυσκολεύονται να χάσουν βάρος σε σχέση με άλλους πάσχοντες που δεν εμφανίζουν κάποια διαταραχή πρόσληψης τροφής. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το 50% περίπου των ατόμων που πάσχουν από το Σύνδρομο Νυχτερινής Υπερφαγίας και σήμερα είναι παχύσαρκα διατηρούσαν φυσιολογικό βάρος πριν την εμφάνιση του συνδρόμου.

Επειδή το πρόβλημα είναι περίπλοκο απαιτείται και η κατάλληλη αγωγή για τη θεραπεία του. Η συνεργασία ενός ειδικού ψυχολόγου για να αντιμετωπιστεί πρωτίστως η άσχημη ψυχολογία και η αϋπνία, πιθανόν με κάποια φαρμακευτική αγωγή και ενός ειδικού διαιτολόγου-διατροφολόγου είναι καθοριστική.

Όσον αφορά τα άτομα τα οποία εμφανίζουν το σύνδρομο αλλά δεν έχουν αναπτύξει ακόμη παχυσαρκία παρακάτω παρουσιάζουμε μια διατροφή κατά της αϋπνίας που ίσως βοηθήσει. Και σε αυτή την περίπτωση όμως δεν ξεχνάμε τη συμβουλή του ειδικού. Είναι σημαντικό να προτιμούμε τρόφιμα τα οποία μας προσφέρουν ευεξία και ηρεμία και όχι τροφές του τύπου junk food οι οποίες είναι πλούσιες σε λιπαρά, είναι δύσπεπτες με αποτέλεσμα να μας «βαραίνουν».

Επιλέγουμε

  • Τρόφιμα πλούσια σε τρυπτοφάνη (γαλακτοκομικά προϊόντα, αυγά, προϊόντα σόγιας, πολύσπορα προϊόντα και τρόφιμα ολικής άλεσης)

ti_einai_to_sundromo_nuxterinis_uperfagias_kai_pos_antimetopizetaiΗ τρυπτοφάνη είναι ένα αμινοξύ που ο οργανισμός το χρησιμοποιεί για να παράγει σεροτονίνη. Η σεροτονίνη είναι μια ορμόνη η οποία χαρίζει ευεξία σε όλο το σώμα αφού χαμηλώνει την ενεργητικότητα των νεύρων και ηρεμεί τον εγκέφαλο. Όταν νυχτώνει ο εγκέφαλος μεταβολίζει σεροτονίνη σε μελατονίνη, μια ορμόνη που επίσης ρυθμίζει τον ύπνο. Τα πολύσπορα δημητριακά, το πολύσπορο ψωμί ανεβάζουν την παραγωγή της σεροτονίνης.

  • Τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, μαγνήσιο (κόκκινο κρέας, συκώτι, φακές, ξηροί καρποί, φρούτα, λαχανικά κ.τ.λ.)

Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β είναι σημαντικές για τη λειτουργία του εγκεφάλου, παίζουν σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της διάθεσης και του ύπνου. Η βιταμίνη Β6 και η νιασίνη συνδέονται απευθείας με την παραγωγή σεροτονίνης. Το μαγνήσιο επίσης έχει θετική επίδραση στην παραγωγή σεροτονίνης.

  • Υδατάνθρακες για ήσυχο ύπνο

Μερικοί ειδικοί προτείνουν για σνακ πριν πέσετε για ύπνο έναν σύνθετο υδατάνθρακα για να μην πέσει το σάκχαρο στο αίμα. Τα χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα οδηγούν στην απελευθέρωση της γλυκαγόνης, μιας ορμόνης που κρατάει τον οργανισμό και τον εγκέφαλο σε εγρήγορση, δράση παρόμοια με αυτή της ινσουλίνης. Ιδανική επιλογή μπορούν να αποτελέσουν ένα σνακ με δημητριακά ολικής άλεσης ή ένα ποτήρι ζεστό γάλα χαμηλό σε λιπαρά με μια κουταλιά μέλι. Το τελευταίο γεύμα της ημέρας θα πρέπει να καταναλωθεί 2-3 ώρες πριν πέσετε στο κρεβάτι.

Αποφεύγουμε

  • Αλκοόλ/Καφέ

Η καφεΐνη έχει διεγερτική δράση χαρίζοντας στον οργανισμό ενέργεια και ζωντάνια. Για τον λόγο αυτό καλό θα είναι να μην καταναλώνετε μεγάλη ποσότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας ενώ την αποφεύγουμε λίγες ώρες πριν τον ύπνο. Όσοι είστε ιδιαίτερα ευαίσθητοι στην καφεΐνη θα πρέπει να την ελαττώσετε σημαντικά ακόμη και να την περιορίσετε από το διαιτολόγιό σας.

Έρευνα στην οποία δόθηκαν στους συμμετέχοντες 20mg καφεΐνης (ποσότητα η οποία αντιστοιχεί περίπου σε 2 φλιτζάνια καφέ) το πρωί έδειξε ότι ακόμη και μια τόσο μικρή δόση καφεΐνης καθημερινά μπορεί να προκαλέσει διαταραχές ύπνου. Το τσάι, τα αναψυκτικά τύπου κόλα, οι σοκολάτες, τα ροφήματα που αποφέρουν ενέργεια περιέχουν επίσης καφεΐνη.

  • Τρόφιμα με πολλά λιπαρά

ti_einai_to_sundromo_nuxterinis_uperfagias_kai_pos_antimetopizetai

Τροφές οι οποίες είναι πλούσιες σε λιπαρά πέρα του ότι αποδίδουν πολλές θερμίδες προκαλούν δυσπεψία και καούρες στο στομάχι, παράγοντες οι οποίοι δυσκολεύουν τον ύπνο. Κρέας, πατάτες τηγανιτές, πίτσες και κάθε είδος fast food θα πρέπει να αποφεύγονται.

Πέρα από τη διατροφή σημαντικό ρόλο μπορούν να παίξουν:

  • Η ψυχική γαλήνη

Πριν πέσουμε για ύπνο καλό θα είναι να αποσυμπιέσουμε τον εγκέφαλό μας από τα προβλήματα που πιθανόν να τον απασχολούν. Μην δουλεύετε μέχρι αργά το βράδυ και μεταθέστε τις εργασίες για το επόμενο πρωί. Όσοι έχετε παιδιά και πρέπει να τα προετοιμάσετε για την επόμενη μέρα στο σχολείο, μην αφήνετε τη διαδικασία αυτή να γίνει στο τέλος της ημέρας όπου και οι δύο είστε κουρασμένοι. Η χρήση επίσης ηλεκτρονικού υπολογιστή, κινητού τηλεφώνου, τηλεόρασης οδηγούν σε αυξημένη δραστηριότητα του εγκεφάλου, προκαλώντας κατά αυτόν τον τρόπο διαταραχές ύπνου.

  • Η ατμόσφαιρα

Το σώμα χρειάζεται περίπου 30 λεπτά για να προετοιμαστεί για τον ύπνο. Αφού διώξουμε τις αρνητικές σκέψεις μακριά, ένα ζεστό μπάνιο, ο χαμηλός φωτισμός στη κρεβατοκάμαρα, η απαλή μουσική, το διάβασμα ενός βιβλίου μπορούν να συμβάλλουν στην ψυχική ηρεμία και γαλήνη. Είναι σίγουρο ότι έπειτα από έναν καλό ύπνο το επόμενο πρωί θα μας βρει με την καλύτερη διάθεση, γεμάτοι ενέργεια και ευεξία και τον εγκέφαλο ικανό να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις της εργασίας και να πετύχει υψηλότερα ποσοστά συγκέντρωσης.

Συντάκτης: Θεοδώρα Τζανή,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.