Τι είναι ο ψυχογενής πόνος;

Συντάκτης: Flowmagazine

Οι περισσότερες ασθένειες, ακόμα και η γρίπη που δεν προκαλεί συνήθως φυσικό πόνο, προκαλούν κακή διάθεση, ενώ σε περιπτώσεις φυσικού πόνου αυξάνεται επίσης το άγχος και το στρες. Ωστόσο, υπάρχουν και οι περιπτώσεις όπου το άγχος, το στρες και γενικά η κακή ψυχολογία οδηγούν σε σωματικό πόνο, ο οποίος ονομάζεται ψυχογενής.

Τι είναι Ψυχογενής Πόνος;

Ο ψυχογενής πόνος είναι μια διαταραχή που είτε προκαλείται, είτε αυξάνεται από ψυχολογικούς, συναισθηματικούς ή συμπεριφορικούς παράγοντες και προκαλεί φυσικό, σωματικό πόνο. Οι παράγοντες αυτοί μπορεί να είναι πεποιθήσεις, φόβοι, αναμνήσεις ή συναισθήματα που οδηγούν στην έναρξη ή επιδείνωση του πόνου.

Οι πιο συνηθισμένοι πόνοι αυτής της διαταραχής είναι οι πονοκέφαλοι, οι μυϊκοί πόνοι, ο πόνος στην πλάτη και οι πόνοι στο στομάχι. Ο ψυχογενής πόνος ανήκει στις ψυχογενείς ασθένειες, δηλαδή σε σωματικές ασθένειες που πιστεύεται ότι προκύπτουν είτε από συναισθηματικό ή ψυχικό στρες είτε από ψυχολογικές ή ψυχιατρικές διαταραχές. Συνήθως πρόκειται για ασθένειες που δεν έχουν κάποιο γνωστό σωματικό αίτιο κι έτσι η εμφάνισή τους αποδίδεται στο ψυχικό κομμάτι.

Η διάγνωση του ψυχογενούς πόνου γίνεται με τον αποκλεισμό άλλων αιτιών πόνου από ιατρούς και ψυχιάτρους ή ψυχολόγους. Για την καταπολέμηση της ασθένειας συστήνεται ψυχοθεραπεία και σε πιο βαριές περιπτώσεις αντικαταθλιπτικά και παυσίπονα.

Στο σημείο αυτό πρέπει να γίνει μια διάκριση μεταξύ ψυχογενούς ασθένειας και ψυχοσωματικής ασθένειας. Η ψυχογενής ασθένεια υποδηλώνει ότι οι ψυχολογικοί παράγοντες ήταν η βασική αιτία της ανάπτυξής της, ενώ στην ψυχοσωματική ασθένεια η ιατρική αιτία είναι γνωστή, απλά οι ψυχολογικοί παράγοντες διαδραματίζουν σημαντικό (συνήθως αρνητικό) ρόλο, όπως για παράδειγμα το άσθμα που επιδεινώνει το άγχος.

Τι είναι οι Σωματόμορφες Διαταραχές;

Οι Σωματόμορφες Διαταραχές ή αλλιώς Διαταραχή Σωματικών Συμπτωμάτων είναι μια κατηγορία ψυχιατρικών διαταραχών που χαρακτηρίζονται από ένα ή περισσότερα σωματικά συμπτώματα -συμπεριλαμβανομένου του πόνου- που υποδηλώνουν μια ιατρική κατάσταση αλλά δεν εξηγούνται από σωματικές ασθένειες. Γενικά, προκαλούν υπερβολικά επίπεδα δυσφορίας και τα συμπτώματα αφορούν ένα ή περισσότερα όργανα και συστήματα, όπως νευρολογικά προβλήματα, γαστρεντερικές διαταραχές, σεξουαλικές διαταραχές ή γενικότερα συμπτώματα, όπως κόπωση ή αδυναμία.

Τύποι Σωματόμορφων Διαταραχών

  • Διαταραχή Σωματοποίησης: Χαρακτηριστικό αυτής της διαταραχής είναι τα επαναλαμβανόμενα, πολλαπλά και διαφορετικά σωματικά συμπτώματα σε πολλαπλά οργανικά συστήματα των ασθενών. Η διαταραχή εμφανίζεται συνήθως στα νεαρά ενήλικα άτομα, ενώ οι ασθενείς έχουν μακρύ και περίπλοκο ιατρικό ιστορικό. Λόγω των σωματικών συμπτωμάτων οι ασθενείς καταφεύγουν πρώτα σε κλινικούς ιατρούς και σπάνια αναζητούν ψυχίατρο. Η πορεία της ασθένειας είναι συνήθως δια βίου με νέα συμπτώματα να προστίθενται κάθε λίγα χρόνια σε διαφορετικά σημεία του σώματος.
  • Δυσμορφική Διαταραχή Σώματος: Συνοπτικά, πρόκειται για μια ψυχολογική διαταραχή κατά την οποία το άτομο παθαίνει εμμονή με φανταστικά ελαττώματα και ατέλειες στην εμφάνισή του με πιο συνηθισμένο στόχο το πρόσωπό του, για παράδειγμα μια ασύμμετρη μύτη. Οι ασθενείς περνούν πολύ χρόνο μπροστά στον καθρέφτη για να ελέγξουν την εμφάνισή τους και κυρίως τα ελαττώματα του σώματός τους, για τα οποία μάλλον νιώθουν αμηχανία, ντροπή και άγχος με συνέπεια να αποφεύγουν πολλές κοινωνικές καταστάσεις -αν και συνήθως περνούν απαρατήρητα από τους γύρω τους. Για τον λόγο αυτό, οι περισσότεροι καταφεύγουν σε πλαστικές εγχειρήσεις και δερματολογικές θεραπείες, οι οποίες όμως δεν είναι ποτέ αρκετές και ενίοτε επιδεινώνουν την κατάσταση. Χαρακτηριστικό των ασθενών αυτών είναι οι ελαφριάς μορφής ψευδαισθήσεις, που κατατάσσουν αυτή την διαταραχή σε ψύχωση.
  • Διαταραχή Μετατροπής ή Λειτουργική Διαταραχή Νευρολογικών Συμπτωμάτων: Πρόκειται για μια κατάσταση στην οποία το σύμπτωμα έχει να κάνει με απώλεια ή αλλοίωση της φυσικής λειτουργίας. Ειδικότερα, τα συμπτώματα των ασθενών ομοιάζουν συνήθως με μια νευρολογική κατάσταση, όπως μούδιασμα, τύφλωση, παράλυση, αμνησία, τα οποία όμως δεν έχουν κάποια εμφανή οργανική αιτία, με αποτέλεσμα η εμφάνισή τους να αποδίδεται σε ψυχολογικούς παράγοντες.Χαρακτηριστικό είναι ότι η έναρξη της διαταραχής είναι οξεία και συνήθως έχει να κάνει με στρεσογόνο παράγοντα. Συγκεκριμένα, τα συμπτώματα μπορεί να προκύπτουν από αγχωτικές καταστάσεις που επηρεάζουν την ψυχική υγεία του ασθενούς ή από μια ψυχολογική κατάσταση διαρκείας, όπως η κατάθλιψη. Εφόσον δεν υπάρχει σωματική δυσλειτουργία και η ψυχολογική κατάσταση καλυτερεύσει, τότε τα συμπτώματα παρέρχονται σε λίγες εβδομάδες.

  • Υποχονδρίαση: Κατάσταση στην οποία το άτομο φοβάται ότι έχει μια σοβαρή ασθένεια και προκύπτει από την ανακριβή αντίληψη της κατάστασης του σώματος ή του νου. Ειδικότερα, οι υποχόνδριοι τείνουν να ανησυχούν υπερβολικά και αδικαιολόγητα για το παραμικρό σύμπτωμα που εντοπίζουν όντας πεπεισμένοι ότι πρόκειται για σοβαρή ασθένεια. Η παρερμηνεία των φυσιολογικών “παραπόνων” του σώματος μπορεί να είναι ενσυνείδητη ή ασυνείδητη από τους ασθενείς αφού πολλοί καταλαβαίνουν ότι είναι υπερβολικοί αλλά συνεχίζουν να αγχώνονται για την κατάστασή τους.Υπάρχουν δύο τύποι ασθενών σε αυτή την κατηγορία, αυτοί που είναι χρόνια υποχόνδριοι με αποτέλεσμα η κατάσταση αυτή να είναι μέρος της ζωής τους και αυτοί που γίνονται υποχόνδριοι λόγω στρες, άγχους ή κατάθλιψης κι έτσι τα συμπτώματα υποχωρούν όταν καλυτερεύσει η κατάστασή τους.
  • Διαταραχή Πόνου: Είναι χρόνιος πόνος που βιώνει ένας ασθενής σε ένα ή περισσότερα σημεία του σώματος και θεωρείται ότι προκαλείται από ψυχολογικό στρες. Ο πόνος είναι τόσο σοβαρός που καθιστά πολλές φορές αδύνατη τη σωστή λειτουργία του σώματος, ενώ η διάρκεια μπορεί να κυμαίνεται από λίγες μέρες μέχρι και χρόνια.

Ενδεικτικά Συμπτώματα – Χαρακτηριστικά Ψυχογενών Διαταραχών

  • Παρουσία συναφών ψυχιατρικών διαταραχών ή ιστορικό αυτών στην οικογένεια.
  • Έλλειψη ενδιαφέροντος ή υπερβολική συναισθηματική απόκριση.
  • Ο ασθενής εκδηλώνει συμπτώματα μόνο παρουσία κάποιου και όχι όταν είναι μόνος ή θεωρεί ότι δεν τον βλέπουν.
  • Παράξενα ή ασυνεπή συμπτώματα.
  • Συναισθηματικοί λόγοι ή κάποια περιστατικά αποτελούν το έναυσμα για την εμφάνιση συμπτωμάτων.
  • Πολλαπλά ανεξήγητα σωματικά συμπτώματα (που συνήθως δεν συνδέονται μεταξύ τους).
  • Αδυναμία ανταπόκρισης σε κάποια θεραπεία.
  • Η ασθένεια προκαλείται ή βελτιώνεται από εικονικό φάρμακο.

Πηγή

Συντάκτης: Flowmagazine,

Influence:

Ο στόχος του flowmagazine.gr είναι να προβάλλει τις θετικές ιδέες, δράσεις και πληροφορίες από την Ελλάδα και τον κόσμο…