Κανείς δεν περίμενε ότι το κακό ήταν τόσο κοντά, αλλά ούτε και το ότι η ζωή μας θα αλλάξει τόσο …
Τι είναι η εξομάλυνση της επιδημικής καμπύλης και πως επηρεάζει την εξέλιξη του κοροναϊού
Ο νέος πανδημικός κορονοϊός SARS-CoV-2, που προκαλεί τη νόσο Covid-19 δεν μπορεί να εμποδιστεί να μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο και τελικά αναπόφευκτα θα μολύνει εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια ανθρώπους. Είναι, όμως, δυνατό αυτή η μετάδοση να επιβραδυνθεί και να «απλωθεί» στο χρόνο. Αυτό ακριβώς οι επιδημιολόγοι ονομάζουν «εξομάλυνση» ή «επιπέδωση» ή «ισοπέδωση» της επιδημικής καμπύλης (flattening of the curve), κάτι που έχει κρίσιμη σημασία για το πόσο αποτελεσματικά θα ανταποκριθεί το σύστημα υγείας μίας χώρας και συνεπώς πόσες ζωές θα σωθούν.
Η εξέλιξη κάθε επιδημίας μπορεί να αναπαρασταθεί με ένα διάγραμμα, όπου στον οριζόντιο άξονα Χ καταγράφεται ο χρόνος που περνάει και στον κάθετο άξονα Ψ ο αριθμός των αυξανόμενων κρουσμάτων. Συχνά αυτό το σχήμα παίρνει μία περίπου κωδωνοειδή μορφή καμπάνας, καθώς τα κρούσματα είναι λίγα στην αρχή, μετά αυξάνονται, κάποια στιγμή αποκορυφώνονται και στη συνέχεια αποκλιμακώνονται σταδιακά.
Το ζητούμενο είναι αυτή η «καμπάνα» να έχει όσο γίνεται μικρότερο ύψος και μεγαλύτερο πλάτος, με άλλα λόγια να είναι ομαλή και όχι απότομη η αύξηση των κρουσμάτων. Ο ρυθμός μετάδοσης της λοίμωξης και της γρήγορης αύξησης των κρουσμάτων θα κρίνει πόσο μεγάλη θα είναι η θνησιμότητα από τον νέο ιό. Στην Ιταλία, όπου η επιδημική καμπύλη εμφανίζει έντονα ανοδική κλίση, η θνησιμότητα (αναλογία θανάτων προς επιβεβαιωμένα κρούσματα) αγγίζει το 7% και είναι η μεγαλύτερη στον κόσμο, δεδομένου ότι της Κίνας ήταν γύρω στο 4%.
Η απότομη κλίση της επιδημικής καμπύλης μπορεί να «μεταφραστεί» τόσο σε ελλείψεις κλινών εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ), όσο και ιατρικού-νοσηλευτικού προσωπικού και εφοδίων (π.χ. αναπνευστήρων). Όσο λιγότεροι άνθρωποι χρειαστούν νοσηλεία σε οποιαδήποτε στιγμή, με άλλα λόγια όσο πιο «επίπεδη» είναι η επιδημική καμπύλη στο χρόνο, τόσο καλύτερα θα είναι η κατάσταση για ασθενείς και νοσηλευτές.
Λόγω απουσίας εμβολίου και αντιικών φαρμάκων μέχρι στιγμής για τη νόσο Covid-19, μόνο ένας αποτελεσματικός τρόπος υπάρχει, για να εξομαλυνθεί η καμπύλη της επιδημίας: Η εφαρμογή από τις αρμόδιες Αρχές -μετά από εισήγηση των αρμόδιων επιστημόνων- εκτεταμένων μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης και αποφυγής κοινωνικών επαφών (social distancing), η συλλογική δράση και κυρίως η ατομική και κοινωνική ευθύνη του κάθε πολίτη.
Εάν τα μέτρα δεν ληφθούν έγκαιρα ή εάν ο πληθυσμός δεν πειθαρχήσει σε αυτά, τότε η καμπύλη θα πάρει απότομη ανοδική κλίση, καθώς ο κορονοϊός θα αρχίσει να μεταδίδεται εκθετικά, με συνέπεια μέσα σε λίγες εβδομάδες ο αριθμός των κρουσμάτων να γίνει απρόσμενα μεγάλος. Τα μαθηματικά της επιδημίας είναι «ύπουλα» και κρύβουν δυσάρεστες εκπλήξεις, όπως έχει επισημάνει και ο Έλληνας επιστήμονας, καθηγητής του ΜΙΤ, Κωνσταντίνος Δασκαλάκης.
Τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης μπορεί να μην έχουν την ίδια αποτελεσματικότητα από την αναμενόμενη, δηλαδή να αποτρέψουν τελικά σε βάθος χρόνου να μολυνθεί ο ίδιος αριθμός ανθρώπων, που θα μολυνόταν αν δεν είχαν ληφθεί δραστικά μέτρα. Όμως, θα έχουν ενδεχομένως εμποδίσει την κατάρρευση του συστήματος υγείας από την απότομη συσσώρευση πολλών σοβαρών περιστατικών λοίμωξης.
Υπάρχουν στιγμές, όπως σε μία πανδημία, που το να έχει κάποιος ευθύνη απέναντι στους άλλους σημαίνει να τους αποφεύγει για το καλό όλων.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
