Για αρκετούς γονείς ο στόχος τους είναι να μεγαλώσουν τα παιδιά τους με απώτερο στόχο να είναι ανεξάρτητα και αυτόνομα. …
Τι είναι η μαθημένη αδυναμία και τι συνέπειες έχει;
Η μαθημένη ανικανότητα είναι αυτό που οι ερευνητές των κοινωνικών επιστημών αποκαλούν όταν ένα άτομο δεν μπορεί να βρει λύσεις σε δύσκολες καταστάσεις — ακόμα και όταν μια λύση είναι προσβάσιμη.
Τι είναι η μαθημένη αδυναμία;
Οι άνθρωποι που αγωνίζονται με την μαθημένη αδυναμία τείνουν να παραπονιούνται πολύ, νιώθοντας συγκλονισμένοι και ανίκανοι να κάνουν οποιαδήποτε θετική διαφορά στις περιστάσεις τους.
Το 1967, ο Μάρτιν Σέλιγκμαν και ο συνεργάτηςτου, Στίβεν Μάιερ, ερευνούσαν τη συμπεριφορά των ζώων όταν κατά λάθος ανακάλυψαν τη θεωρία της μαθημένης ανικανότητας. Διαπίστωσαν ότι τα σκυλιά που είχαν εκτεθεί σε μια σειρά αναπόφευκτων κραδασμών σταμάτησαν να προσπαθούν να ξεφύγουν εντελώς από τα ηλεκτροσόκ.
Όταν οι Seligman και Maier δοκίμασαν αυτό το πείραμα με ανθρώπινα όντα (αντικαθιστώντας τους κραδασμούς με δυνατούς θορύβους), διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι είχαν παρόμοια αντίδραση. Εκείνοι που δεν μπορούσαν να ελέγξουν τον θόρυβο στο πρώτο πείραμα δεν μπήκαν καν στον κόπο να προσπαθήσουν να τον ελέγξουν στις επόμενες δοκιμές – παρόλο που το ερέθισμα ήταν πλέον αποτρεπτό.
Αυτή η έρευνα οδήγησε σε μια νέα κατανόηση του τραύματος. Οι άνθρωποι που βιώνουν επανειλημμένες κακοποιήσεις και άλλες αποκρουστικές καταστάσεις μαθαίνουν τελικά να γίνονται αβοήθητοι αν τίποτα που κάνουν δεν το αλλάξει. Είναι σαν να εσωτερικεύουν ότι αφού τίποτα δεν λειτούργησε σε αυτήν την κατάσταση, τίποτα δεν θα λειτουργήσει και σε παρόμοιες καταστάσεις. Το τραύμα αρχίζει να διαβρώνει δύο άλλες κρίσιμες πτυχές της ψυχικής ευεξίας – την αυτό-αποτελεσματικότητα και τον εσωτερικό τόπο ελέγχου.
Η αυτο-αποτελεσματικότητα είναι το επίπεδο αυτοπεποίθησής σας ότι μπορείτε να αντιμετωπίσετε τις προκλήσεις και να μάθετε νέες δεξιότητες. Ο εσωτερικός τόπος ελέγχου είναι ο βαθμός στον οποίο πιστεύετε ότι οι περιστάσεις σας είναι υπό τον έλεγχό σας. Όταν αυτά τα δύο χαρακτηριστικά είναι υψηλά, νιώθετε αυτοπεποίθηση και δύναμη, ακόμα και όταν τα πράγματα γίνονται δύσκολα. Οι παράγοντες άγχους φαίνονται ελεγχόμενοι και ξέρετε ότι μπορείτε να εμπιστευτείτε τον εαυτό σας για να κάνετε το καλύτερο δυνατό.
Όταν κυριαρχεί η μαθημένη αδυναμία, όμως, δεν νιώθετε τόσο σίγουροι για την ικανότητά σας να χειρίζεστε τις προκλήσεις. Δεν πιστεύετε ότι αυτό που κάνετε κάνει τη διαφορά και αυτό καθιστά δύσκολο να δείτε μια διέξοδο – πόσο μάλλον μια ασημένια επένδυση.
Είναι πιθανό να έχετε μάθει την αδυναμία σε ορισμένους τομείς της ζωής σας, αλλά όχι σε άλλους. Για παράδειγμα, ένα άτομο μπορεί να τα πάει καλά στη δουλειά, αλλά δυσκολεύεται να θέσει όρια με τους γονείς του. Ωστόσο, δεδομένου ότι η ζωή δεν χωράει καλά σε κουτιά, κάθε περιοχή αρχίζει τελικά να επηρεάζει την άλλη.
5 συμπτώματα μαθημένης αδυναμίας
Η αντιμετώπιση των αντιξοοτήτων μπορεί να είναι δύσκολη και δεν νιώθουν όλοι ότι είναι πάντα στην κορυφή του παιχνιδιού τους. Αυτό είναι κοινό. Ωστόσο, η μαθημένη αδυναμία είναι πιο βαθιά από αυτό.
Ακολουθούν ορισμένα συμπτώματα που δείχνουν ότι η μαθημένη αδυναμία αναλαμβάνει τα ηνία:
Χαμηλή αυτοεκτίμηση
Με τη μαθημένη αδυναμία, οι άνθρωποι αισθάνονται άσχημα για τον εαυτό τους και αμφιβάλλουν για την ικανότητά τους να ολοκληρώσουν ακόμη και την πιο μικρή εργασία.
Εκνευρισμός
Επειδή αισθάνονται ότι όλα είναι έξω από τον έλεγχό τους, τα άτομα που αντιμετωπίζουν την μαθημένη αδυναμία έχουν πολύ χαμηλή ανοχή στην απογοήτευση. Κατακλύζονται εύκολα από αρνητικά συναισθήματα ή αναστατώνονται όταν εργάζονται σε έργα ή έχουν να κάνουν με ανθρώπους.
Παθητικότητα
Το να έχεις μια στάση «απλά μου συμβαίνουν άσχημα πράγματα» εξαφανίζει κάθε επιθυμία να προσπαθήσεις να αλλάξεις τα πράγματα. Τα άτομα με αυτήν την προοπτική δεν καταβάλλουν μεγάλη προσπάθεια για να αποφύγουν τις δυσκολίες ή να βελτιώσουν τις πιθανότητες επιτυχίας τους.
Έλλειψη προσπάθειας
Η μαθημένη αδυναμία μπορεί να οδηγήσει σε αναβλητικότητα και αποφυγή αποφάσεων. Οι άνθρωποι συχνά δεν προσπαθούν να ολοκληρώσουν έργα ή εργασίες, υποθέτοντας ότι τίποτα – ή τίποτα καλό – δεν θα συμβεί αν προσπαθήσουν.
Τα παρατάω
Ακόμη και όταν αρχίσουν να δουλεύουν σε κάτι, τα παρατάνε σχετικά γρήγορα. Η μαθημένη αδυναμία προκαλεί προβλήματα με την παρακολούθηση και μπορεί να κάνει ακόμη και τις πιο μικρές δυσκολίες να φαίνονται ανυπόφορες.
Είναι η μαθημένη αδυναμία κατάσταση ψυχικής υγείας;
Η μαθημένη αδυναμία δεν περιλαμβάνεται στο DSM, επομένως δεν είναι τεχνικά μια κατάσταση ψυχικής υγείας. Δεν μπορείς να διαγνωστεί με αυτό. Αντίθετα, η μαθημένη αδυναμία θα μπορούσε να θεωρηθεί ως διαταραχή της σκέψης, όπως ο τρόπος σκέψης του ή όλα ή τίποτα ή οι οι στρεβλώσεις. Είναι ένα προβληματικό μοτίβο σκέψης που οδηγεί σε δυσπροσαρμοστική συμπεριφορά.
Συμπέρασμα
Η μαθημένη αδυναμία μπορεί να επηρεάσει τη ζωή σας με όλους τους τρόπους – κανένας από τους οποίους δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικός. Τα καλά νέα είναι ότι είναι δυνατό να «ξεμάθουμε» την μαθημένη αδυναμία. Η συνεργασία με κάποιον που μπορεί να σας βοηθήσει να αναγνωρίσετε αυτά τα μοτίβα μπορεί να είναι ένα τεράστιο βήμα προς τα εμπρός για να μάθετε κάτι νέο.
Πηγή (Της Allaya Cooks- Cambell)
