Τι μπορούμε να μάθουμε από τις «σκοτεινές» προσωπικότητες για την επιτυχία μας;

Συντάκτης: Μιχαήλ Παναγιωτόπουλος

Όλοι έχουμε βιώσει λίγο πολύ την αλληλεπίδραση με κάποιους ανθρώπους που μας έχουν δώσει την εντύπωση ότι έχουν κάθε θάρρος (ή και θράσος) για να επιτύχουν τους στόχους τους. 

Ποιοι ορίζονται ως «σκοτεινοί»

Στην εργασία, στην προσωπική τους ζωή, ακόμα και στις σχέσεις με όσους τους περιβάλλουν. Όσο και να τους θαυμάζουμε, εκείνοι είναι ικανοί να μας μετατρέψουν σε πιόνια.  Ο λόγος είναι τα τρία χαρακτηριστικά που σύμφωνα με τους ειδικούς μαρκάρονται ως «σκοτεινά»: ο ναρκισσισμός, ο μακιαβελλισμός και η ψυχοπάθεια. 

Πως τους ξεχωρίζουμε;

Τα άτομα αυτά έχουν διαφοροποιημένες ιδεολογίες, αξίες  και θεωρία για τη ζωή από τον υπόλοιπο κόσμο, κάτι που δεν το αντιλαμβανόμαστε εύκολα. Αυτό που πιστεύουν είναι ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Και αυτό τους οδηγεί να καταπατούν τα δικαιώματα των πιο αγαθών ανθρώπων, γιατί δεν αισθάνονται άσχημα. Θα χρησιμοποιήσουν τη γοητεία τους ποικιλοτρόπως, προκειμένου να κολακέψουν. 

Στη συνέχεια χρησιμοποιώντας την αυτοπεποίθησή τους θα πλησιάσουν και θα έρθουν κοντά ακόμα και στους πιο δύσπιστους, όχι λόγω της  εξωστρέφειάς τους, αλλά για να εξασφαλίσουν τα συμφέροντά τους. Οι τακτικές τους μοιάζουν με τις στρατηγικές των μεγάλων δυνάμεων του  πλανήτη που κάνουν  συμμαχίες με  άλλες χώρες,  βάσει συμφερόντων και όχι με βάση το δίκαιο και τις ηθικές αξίες.  Και ενώ αυτοί μπορεί να μας «ανεβάζουν» και να μας κάνουν να αισθανόμαστε ότι πλέον βρήκαμε τον άνθρωπο που μας καταλαβαίνει  περισσότερο, στη συνέχεια η προδοσία που θα νιώσουμε θα μας δώσει ένα γερό μάθημα.

Σε αυτό το σημείο ο στόχος τους έχει επιτευχθεί. Έχουν εξασφαλίσει την εξάρτησή μας από εκείνους, και μας εκμεταλλεύονται με τη συναίνεσή μας. Μπορεί να έχουν πάρει νόμιμα οτιδήποτε, από την επιβεβαίωσή μας (ναρκισσισμός), τα χρήματά μας (ψυχοπάθεια) ή μια χρήσιμη συστατική επιστολή προς κάποιο ανώτερο άτομο (μακιαβελλισμός). Συνήθως παρατηρείται ότι υπάρχει μια συνύπαρξη αυτών των χαρακτηριστικών σε τέτοια άτομα. 

Ο πιο επιτυχημένος κατά τις φήμες πρόεδρος της Αμερικής, Θεόδωρος “Τέντυ” Ρούσβελτ, ανήκοντας στους πιο σκληροτράχηλους ανθρώπους που έχουν περάσει στην προεδρία, εμφάνιζε αυξημένη ψυχοπάθεια σύμφωνα με τους ψυχολόγους του σήμερα.

Τι μάθημα μας προσφέρουν αυτοί οι άνθρωποι;

Τώρα που έχουμε καταλάβει ότι μιλάμε για άτομα που όλοι μας έχουμε δει κάπου, αντιλαμβανόμαστε  ότι οι τρεις «τίτλοι» που έχουν δεν ανταποκρίνονται στα στερεότυπα της κοινωνίας. Ο νάρκισσος δεν κοιτάζεται όλη την ώρα στον καθρέπτη, αλλά καταπατεί τους άλλους μέσω της γοητείας του και της αυτοπεποίθησης για να μεγαλώσει το «εγώ» του, ο ψυχοπαθής δεν είναι ο μανιακός δολοφόνος αλλά συνήθως ένας απατεωνίσκος που του αρέσει να κερδίζει εύκολα και χωρίς ηθικούς ενδοιασμούς. 

Ο μακιαβελλιστής σίγουρα δεν είναι ο φιλόσοφος της πολιτικής (Μακιαβέλλι) αλλά εφαρμόζει στη ζωή του το ρητό: «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα». Και ενώ όλοι τους περιβάλλονται από πολύ κόσμο καθόσον δείχνουν πολύ κοινωνικοί και ηγετικοί χαρακτήρες, στην πραγματικότητα δεν έχουν αληθινές σχέσεις αφού δεν έχουν τύψεις, ηθικούς ενδοιασμούς και ενσυναίσθηση.  

Πολλά από αυτά τα άτομα εξάλλου είναι κορυφαίες φιγούρες στον επιχειρηματικό κόσμο, καθώς και επιτυχημένοι πολιτικοί. Κι ενώ μπορεί να φαίνεται σε αυτό το άρθρο ότι τους «κατηγορούμε», εντούτοις  παίρνουμε  κάποια μαθήματα από αυτούς:

Δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι γύρω μας καλές προθέσεις. 

Στη ζωή μας μπορεί να νιώσουμε την ανάγκη να έρθουμε κοντά με έναν άνθρωπο και αυτό είναι λογικό αν και κείνος μας δείχνει ενδιαφέρον. Αν τον εμπιστευθούμε τυφλά, μπορεί να σκάψουμε το λάκκο μας. Παρόλο που δεν είναι όλοι οι άνθρωποι κακεντρεχείς, είναι καλό να είμαστε επιφυλακτικοί όσον αφορά τις  προθέσεις τους. Κυρίως όταν υπάρχει το ένστικτο  που μας προειδοποιεί  ότι κάτι δεν πάει καλά με ένα άτομο, καλό θα είναι να του δίνουμε περισσότερη αξία γιατί σε πολλές περιπτώσεις είναι σωστό.

Η υπερβολική καλοσύνη υποβαθμίζει την επιτυχία μας. 

Καλώς ή κακώς, πρέπει να θέτουμε όρια στις σχέσεις μας με τους άλλους. Πρέπει να τα υπερασπιζόμαστε, διαφορετικά εκείνοι μπορεί να τα καταπατήσουν. Δεν γίνεται να αφήσουμε ένα άτομο να ζητάει κάτι από εμάς που δεν μπορούμε να δώσουμε. Όταν είμαστε συναισθηματικά δεμένοι μπορεί να μας φανεί καλό να φερθούμε αλτρουιστικά προς τους άλλους, όμως κάθε ανθρώπινη σχέση χρειάζεται μια ισορροπία στο τι δίνουμε και τι παίρνουμε. Οι «σκοτεινοί» άνθρωποι  στην πράξη μόνο παίρνουν, οπότε οι   καλοπροαίρετοι μόνο χάνουν, στο τέλος ακόμα και τον ίδιο τους τον εαυτό. 

Η θρασύτητα των άλλων μπορεί να ενισχύσει το κουράγιο μας.

Και ακόμα κι αν δεν είμαστε θρασείς, βλέπουμε ότι όταν κάποιος συμπεριφέρεται δίχως φόβο, συνήθως  επιτυγχάνει  αυτό που θέλει. Προφανώς εδώ δεν εννοούμε ότι πρέπει να ξεχάσουμε τις ηθικές μας αξίες και να εξαπατούμε τους άλλους με πλήρη επίγνωση, αλλά να καταλάβουμε ότι μας φρενάρει η πρόθεση να μην ξεβολευόμαστε: μπορεί να χάσουμε τη δουλειά των ονείρων μας, να μην πλησιάσουμε ένα άτομο που μας ενδιαφέρει για να μην απορριφθούμε, ή να μην κάνουμε κάποια κερδοφόρα επένδυση  επειδή είναι κάπως επίφοβη. 

Έτσι στην πράξη δεν κάνουμε τίποτα, αφού φοβόμαστε να ξεβολευτούμε. Εντέλει όμως το αποτέλεσμα κοστίζει γιατί δεν κερδίσαμε κάτι. Για να επιτύχουμε, παίρνουμε κουράγιο.  Ξεκινάμε με μικρούς  στόχους και  σταδιακά προχωράμε σε μεγαλύτερους, έως ότου ενισχύσουμε την  αυτοπεποίθησή μας και υποχωρήσουν οι φόβοι μας. 

Οραματιζόμαστε το στόχο μας. 

Τα «σκοτεινά» άτομα   πριν δράσουν οραματίζονται την πορεία τους και το αποτέλεσμα αυτής. Η αλήθεια είναι ότι όταν έχουμε ένα στόχο για το μέλλον, το να οραματιζόμαστε τον εαυτό μας να τον επιτυγχάνει λειτουργεί ως ένα κίνητρο για την επιτυχία. Αν δεν μπορούμε να οραματισούμε το μέλλον μας, τότε δεν μπορούμε να θέσουμε στόχους. Η δημιουργία όμως, στόχων, λειτουργεί ως αντίβαρο  στα αισθήματα ανικανότητας και άγχους.

Η αναβλητικότητα δείχνει άγχος.

Είμαστε αναβλητικοί λόγω της απροθυμίας μας να βγούμε από τη βολή μας.   Αισθανόμαστε άγχος κάθε φορά που χρειάζεται να αναλάβουμε την ευθύνη προκειμένου  να επιτύχουμε ένα στόχο. Όμως εκείνοι το γνωρίζουν αυτό και χρησιμοποιούν ως όπλο την υπερβολική ιδέα που έχουν για τον εαυτό τους και την τόλμη τους και δεν διστάζουν σε τίποτα. Αν αποκτήσουμε περισσότερο κουράγιο και εμπιστοσύνη στον ευατό μας,  θα μάθουμε να είμαστε λιγότερο αναβλητικοί.

Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να ξεκαθαρίσουμε ένα πράγμα: το θάρρος είναι ένα χαρακτηριστικό που δεν  έχουμε όλοι. Μπορούμε, παρόλα αυτά,  να κάνουμε  θαρραλέες πράξεις, έχοντας κουράγιο, παρόλο που φοβόμαστε. Όπλο μας εδώ πέρα είναι ότι θα ξέρουμε καλά ότι δεν πρόκειται να πάθουμε τίποτα και ότι κάποιοι άλλοι θα έκαναν αυτό το βήμα χωρίς καν να το αναλύσουν ιδιαίτερα στο μυαλό τους.

Συντάκτης: Μιχαήλ Παναγιωτόπουλος,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.