Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας έχουν αυξηθεί τα ποσοστά του σχολικού εκφοβισμού. Ειδικότερα, έρευνα που διεξήγαγε ο οργανισμός «Το …
Τι είναι το σύνδρομο Asperger;
Το Σύνδρομο Άσπεργκερ (Asperger Syndrome) αποτελεί το πιο γνωστό σύνδρομο που συνδέεται με τις Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ) και συχνά με τα άτομα με Υψηλά Λειτουργικό Αυτισμό (ΥΛΑ). Έχουμε μιλήσει σε προηγούμενο άρθρο μας αναλυτικά για τις διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές και τον αυτισμό.
Σαν μια διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή, το σύνδρομο Άσπεργκερ χαρακτηρίζεται από ένα «πλέγμα» συμπτωμάτων – από δυσχέρεια κοινωνικής αλληλεπίδρασης, από στερεοτυπίες και περιορισμένα πρότυπα συμπεριφοράς, δραστηριοτήτων και ενδιαφερόντων. Επίσης, τα άτομα που πάσχουν από τη συγκεκριμένη διαταραχή ενδέχεται να παρουσιάζουν επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές και εμμονή με ορισμένα ενδιαφέροντα.
Το σύνδρομο εκδηλώνεται συνήθως στο διάστημα μεταξύ των 2 και 6 πρώτων χρόνων της ζωής του παιδιού, παρόλο που συχνά ενδέχεται να μη γίνει αντιληπτό και να μην διαγνωσθεί μέχρι την ενηλικίωσή του. Τα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια παρουσιάζουν 3 με 4 φορές πιο αυξημένα ποσοστά, σύμφωνα με το Αμερικανικό Ινστιτούτο Νευρολογικών και Εγκεφαλικών Διαταραχών (NINDS).
Γενικότερα όμως, τα παιδιά που παρουσιάζουν το σύνδρομο, έχουν κατά κανόνα τυπικό έως και υψηλό επίπεδο νοημοσύνης και λεκτικών ικανοτήτων, αν και όταν επικοινωνούν με άλλους αδυνατούν να προβάλουν αυτή τους τη δεξιότητα, ενώ εκδηλώνουν μια εμμονή σε συγκεκριμένα θέματα που προσελκύουν το ενδιαφέρον τους. Επίσης, σημαντικό είναι να αναφέρουμε ότι τα παιδιά με Asperger έχουν έντονο το στοιχείο της φαντασίας, ενώ ταυτόχρονα έχουν κάποιες ήπιες, θα λέγαμε, δυσκολίες στον κινητικό συντονισμό.
Πώς οι γονείς μπορούν να υποψιαστούν την ύπαρξη του συνδρόμου Asperger; Ποια είναι τα συμπτώματα του;
Τα συμπτώματα του συνδρόμου χαρακτηρίζονται από αρκετά ήπια, έως πολύ σοβαρά. Σε αρκετές βέβαια περιπτώσεις οι γονείς αλλά και οι παιδίατροι μπορεί να μην αντιληφθούν από νωρίς την κατάσταση, με δεδομένη και τη φυσιολογική ή υψηλή νοημοσύνη των παιδιών.
Τα πρώτα συμπτώματα –που κάνουν συνήθως την εμφάνισή τους έως την ηλικία των 3 ετών– μπορεί να αφορούν αναπτυξιακές καθυστερήσεις στις κινητικές δεξιότητες (μπουσούλημα, περπάτημα, παιχνίδι με μπάλα ή και αργότερα με ποδήλατο). Επιπλέον, άλλα συμπτώματα παρουσιάζονται κατά κανόνα όταν το παιδί πηγαίνει στο σχολείο όπου αρχίζουν οι συστηματικές και καθημερινές αλληλεπιδράσεις με τους συνομηλίκους του.
Τα παιδιά με Asperger συνήθως προσπαθούν να δημιουργήσουν φιλίες, αλλά πολλές φορές μπορεί να μην τηρούν τους κανόνες διαλόγου καθώς μιλούν ασταμάτητα, χωρίς να αφήνουν τους άλλους να συμμετέχουν. Ταυτοχρόνως, αποφεύγουν τη βλεμματική επαφή και οι εκφράσεις του προσώπου τους δεν είναι οι αναμενόμενες, παραμένοντας σταθερά σε μια έκφραση. Επιπλέον, ο τόνος της φωνής τους μπορεί να είναι μονότονος και η ομιλία τους πολύ γρήγορη, ενώ η στάση του σώματός τους και οι χειρονομίες τους, μπορεί να είναι ασυνήθιστες.
Οι γονείς μπορεί να αναζητήσουν βοήθεια όταν διαπιστώσουν ότι το παιδί τους έχει σοβαρές δυσκολίες στη λειτουργικότητά του, αλληλεπιδρώντας κοινωνικά στο σχολείο ή αλλού. Οι παιδίατροι και οι αναπτυξιολόγοι μπορούν να κατανοήσουν τα στάδια ανάπτυξης του παιδιού και να εντοπίσουν τις δυσκολίες και τις καθυστερήσεις, συνεπώς είναι εκείνοι που πρώτοι μπορούν να ανιχνεύσουν το σύνδρομο.
Ωστόσο, παραμένει δύσκολη η πλήρης διάγνωση της διαταραχής. Υπάρχουν διάφορα διαγνωστικά τεστ που εστιάζουν σε κοινωνικά και συμπεριφορικά προβλήματα. Μέρος της διαγνωστικής διαδικασίας, μπορεί να αποτελούν και τα τεστ νοημοσύνης και σχολικών δεξιοτήτων, όπως ομιλίας, γλώσσας και οπτικο-κινητικού συντονισμού.
Πώς μπορούμε λοιπόν να βοηθήσουμε ένα παιδί με Άσπεργκερ να λειτουργήσει καλύτερα στην καθημερινότητά του;
Ας δώσουμε επιγραμματικά κάποιες κατευθυντήριες οδηγίες για γονείς αλλά και εκπαιδευτικούς στα πλαίσια οργάνωσης της τάξης.
Οργάνωση :
- Παρέχουμε ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον.
- Αποφεύγουμε τις ξαφνικές αλλαγές.
- Προσφέρουμε μια καθημερινή ρουτίνα.
- Μειώνουμε τις εκπλήξεις.
- Προετοιμάζουμε το παιδί για αυτά που έπονται.
- Καθησυχάζουμε τις ανασφάλειες για το άγνωστο.
Η συμπερίληψη και η ένταξη δεν είναι απλά όροι στην καθημερινότητα μας, είναι απαραίτητα συστατικά της σύγχρονης κοινωνίας της οποίας καθρέπτης είναι το σχολείο. Τα παιδιά με σύνδρομο όπως και όλα τα παιδιά μας έχουν ίσα δικαιώματα στην κοινωνία και στην εκπαίδευση. Οι γονείς δεν πρέπει να απελπίζονται ή να μοιρολατρούν κλείνοντας τις πόρτες στα παιδιά τους, αντιθέτως πρέπει να είναι αυτοί που ανοίγουν διαύλους επικοινωνίας και συμπερίληψης των παιδιών στο ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο.
Κλείνοντας παραθέτουμε κάποιους συλλόγους που μπορούν οι γονείς να απευθυνθούν ώστε βρουν κατάλληλη στήριξη από ειδικούς.
