Η Ιστορία της Βιωματικής
Η εκπαίδευση με την ακαδημαϊκή μορφή της, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, έχει ιστορία μόλις λίγων αιώνων. Ο άνθρωπος όμως μαθαίνει και εξελίσσεται εδώ και εκατομμύρια χρόνια. H κύρια μέθοδος του ήταν αυτή της βιωματικής φύσης που βασίζεται στο τρίπτυχο: μαθητεία – δοκιμή – λάθος. «Πατέρας» της σύγχρονης βιωματικής εκπαίδευσης μπορεί να θεωρηθεί ο Γερμανός Kurt Hann, ιδρυτής του προτύπου βιωματικού σχολείου Gordonstoun στη Σκωτία. Υποστήριζε ότι το σχολείο δεν πρέπει απλά να προετοιμάζει τους μαθητές για την είσοδό στο πανεπιστήμιο ,αλλά για την είσοδό τους στην ζωή. Οι αξίες του ήταν η δημοκρατία, ο διεθνισμός, η προστασία του περιβάλλοντος, η ηγεσία, η αλληλοβοήθεια. Το έργο του αποτέλεσε έμπνευση για τη μετέπειτα δημιουργία των «βιωματικών» σχολείων Round Square τα οποία εξαπλώθηκαν σε όλο τον κόσμο. Έως το 2004 λειτουργούσαν 6 στην Αφρική, 17 σε Ασία και Αυστραλία, 12 στην Ευρώπη και 12 στην βόρεια Αμερική.
Ο Hann που διαφωνούσε με τη ναζιστική ιδεολογία, είχε καταφύγει στην Αγγλία το 1933 μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία. Κατά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο μετά από συνεργασία με την Βρετανική κυβέρνηση δημιούργησε με μεγάλη επιτυχία το σχολείο “Outward Bound”. Στόχος του ήταν η εκπαίδευση των ναυτών σε τεχνικές επιβίωσης ναυαγίου ώστε να αυξηθεί το ποσοστό επιβίωσης ναυαγών κατά τις συχνές βυθίσεις βρετανικών πλοίων. Έδωσε λοιπόν στην εκπαίδευση καθαρά βιωματικό χαρακτήρα. Δίδασκε εκπαιδευτικές τεχνικές για την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, αποφασιστικότητας, και ομαδικής συνεργασίας σε λέμβους μέσα στην θάλασσα!
Η πιο σύγχρονη μορφή της βιωματικής εμφανίζεται την δεκαετία του ‘60 στην Αμερική όταν το “Outward Bound” μεταφέρθηκε εκεί από τον J. Miner. Ο κύριος στόχος των πρώτων σχολείων που δημιουργήθηκαν εκεί ήταν η εκπαίδευση-υποστήριξη των νέων με προβληματική συμπεριφορά. Σύντομα έγινε κατανοητό πως τα συγκεκριμένα προγράμματα μπορούσαν να αναπτύξουν ποιοτικά τις ικανότητες των νέων ,αλλά επίσης θα μπορούσαν να έχουν εφαρμογή σε ενήλικες, στελέχη εταιριών και μάνατζερς
Κατά τα μέσα της δεκαετίας του ’80 αναπτύχτηκαν καινούργια προγράμματα με στόχο την προσέλκυση νέου ακροατηρίου συμπεριλαμβανομένων και επιχειρηματικών ομάδων. Τα προγράμματα αυτά αν και συναρπαστικά, είχαν δύο περιορισμούς, απαίτηση μεγάλης χρονικής διάρκειας εκτέλεσης και διεξαγωγή στη φύση. Η πρόκληση ήταν η δημιουργία προγραμμάτων τα οποία θα μπορούσαν να μεταφέρουν τις βασικές αρχές της βιωματικής μάθησης από το φυσικό περιβάλλον σε ειδικά διαμορφωμένους ελεγχόμενους χώρους και η διεξαγωγή τους εντός των καθιερωμένων σχολικών η επιχειρηματικών ωραρίων. Πρωτοπόρος της προσπάθειας αυτής είναι η “Project Adventures” που ιδρύθηκε το 1971. Σχεδίασε και ανάπτυξε εκπαιδευτικά προγράμματα που απευθύνονταν σε μια μεγάλη γκάμα πελατών: σχολεία, θεραπευτικές κοινότητες, ομάδες επανένταξης, επιχειρηματικές ομάδες, ομάδες πολιτών.
.jpg)
Κατά το τέλος της δεκαετίας του ’70 και αρχές του ’80 τα προγράμματα βιωματικής εκπαίδευσης για εταιρείες είχαν πάρει αρκετά συγκεκριμένη μορφή και επίσημες παρουσιάσεις τους γίνονταν κατά τη διάρκεια εταιρικών συναντήσεων και επιχειρηματικών συνεδρίων. Σήμερα οι επιχειρήσεις ξοδεύουν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο σε προγράμματα βιωματικής εκπαίδευσης. Η βιωματική έχει αναπτυχθεί τόσο, ώστε στις ΗΠΑ αποτελεί ξεχωριστό κλάδο δραστηριότητας (Industry), με ιδιαίτερο κωδικό στο Βιομηχανικό Επιμελητήριο. Μερικές από τις μεγαλύτερες εταιρίες του χώρου που δραστηριοποιούνται παγκόσμια είναι η Outward Bound (UK), Project Adventures (USA), UCPA (FRANCE), Eagles Flight (CANADA). Υπάρχουν ακόμη σχετικά Ινστιτούτα, όπως το Institute for Outdoor Learning (UK) και αρκετά εξειδικευμένη βιβλιογραφία.
