Τα βιβλία που διαβάζονται ξανά και ξανά
Λένε πως η καλύτερη, άψυχη, συντροφιά του ανθρώπου είναι το βιβλίο. Ισχύει αν αναλογιστεί κανείς το γεγονός ότι καταφέρνει να κάνει τον αναγνώστη να κολλήσει μαζί του και τον καθιστά ανίκανο να κάνει το οτιδήποτε, αν πρώτα δεν μάθει τι γίνεται στη συνέχεια. Από την άλλη, υπάρχουν και εκείνα που βοηθούν να σκοτώσει κανείς τον χρόνο του, αλλά στην τελική καταφέρνουν να γίνουν οι καλύτεροί σας φίλοι. Συντροφιά για οποιοδήποτε μέρος και ώρα!
Είναι γνωστό σε όλους ότι υπάρχουν μερικά βιβλία που μένουν χαραγμένα στη μνήμη για πολύ καιρό, για πολλούς και διάφορους λόγους, όπως το καθηλωτικό τους περιεχόμενο ή/και η έντονη επιρροή που ασκούν στον αναγνώστη.
Παρακάτω επισημαίνονται ενδεικτικά, κάποια χαρακτηριστικά βιβλία που πληρούν τις ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν. Με υποκειμενικά κριτήρια σας παραθέτουμε το Top 11 των βιβλίων που αξίζει να διαβάσει κανείς. Τουλάχιστον μια φορά.
– Ο Αλχημιστής είναι η ιστορία του Σαντιάγο, ενός νεαρού βοσκού της Ανδαλουσίας, που αφήνει την πατρίδα του για να ριχτεί στην αναζήτηση ενός θησαυρού κρυμμένου στις πυραμίδες. Στο δρόμο, ο Σαντιάγο θα συναντήσει μια πανέμορφη γυφτοπούλα, έναν άντρα που αποκαλεί τον εαυτό του βασιλιά κι έναν αλχημιστή, ο οποίος θα τον μάθει να διαβάζει τα σημάδια της μοίρας, να ακούει την καρδιά του και, πάνω απ’ όλα, να ακολουθεί με πίστη και αποφασιστικότητα το όνειρό του.
Απευθυνόμενο στο «παιδί» που ο καθένας μας κρύβει μέσα του, το βιβλίο αυτό του Κοέλο αποτελεί έναν υπέροχο φιλοσοφικό μύθο, εκθαμβωτικό στην απλότητα και τη σοφία του, τον οποίο συχνά -και δίκαια- συγκρίνουν με το Μικρό Πρίγκιπα του Σεντ Εξιπερί.
– Πέμπτο βουνό
Tο Πέμπτο Bουνό αφηγείται την ιστορία ενός άντρα, του προφήτη Hλία, που έλαβε εντολή Kυρίου να εγκαταλείψει το Iσραήλ.
Σε έναν κόσμο που κυριαρχούν οι προλήψεις, οι θρησκευτικές διαμάχες και οι βαθιά ριζωμένες παραδόσεις, ο νέος προφήτης θα έρθει αντιμέτωπος με μια χιονοστιβάδα γεγονότων που θα τον οδηγήσουν σε μια πρόσωπο με πρόσωπο μάχη με το Θεό.
H ιστορία του προφήτη Hλία μετασχηματίζεται εδώ σε ένα σημαντικό μάθημα σχετικά με την αξία της ελπίδας για το σύγχρονο άνθρωπο. Mέχρι ποιου σημείου μπορούμε να προκαλέσουμε το πεπρωμένο μας; Aυτή είναι η ερώτηση που πλανιέται στον αέρα του Πέμπτου Bουνού, ώστε ο καθένας από μας να βρει τη δική του απάντηση.
– Ο φύλακας της αδερφής μου
Όταν ήμουν μικρή, αναρωτιόμουν γιατί έρχονται τα παιδιά στον κόσμο. Τώρα, αυτό το ερώτημα έχει πάψει να με απασχολεί. Γνωρίζω πια πολύ καλά το λόγο που ήρθα στον κόσμο. Δεν ήταν κάτι τυχαίο. Βρίσκομαι εδώ, ανάμεσά σας, γιατί -όπως μου εξήγησαν οι γονείς μου- θα μπορούσα να σώσω την Κέιτ, τη μεγαλύτερη αδελφή μου. Η Κέιτ πάσχει από λευχαιμία. Κάθε φορά που μπαίνει στο νοσοκομείο, την ακολουθώ κι εγώ. Δεν είμαι μόνο ο συμβατός δότης της· είμαι ο φύλακας-άγγελός της. Κανείς δε με ρώτησε αν θέλω να αναλάβω αυτόν το ρόλο και να βγάλω την Κέιτ από τη δοκιμασία που περνάει, όπως κανείς δε με ρώτησε αν θέλησα ποτέ να γεννηθώ. Μαζί της μοιράζομαι τον πόνο· υποφέρω κι εγώ. Υπάρχω για να υπάρχει. Κι αν αρνηθώ να συνεχίσω; Ξέρω τι θα συμβεί στην Κέιτ. Ξέρω τι θα συμβεί στην οικογένειά μου. Έχω, όμως, το δικαίωμα να πάρω αυτή την απόφαση, όποιες κι αν είναι οι συνέπειες όσο κι αν μισήσω τον εαυτό μου γι’ αυτό…
– Ο μικρός πρίγκιπας
Ένας πιλότος, που, κουρασμένος από τη σχέση του με τους ανθρώπους, ζει αποτραβηγμένος από αυτούς, σε μια από τις πτήσεις του αναγκάζεται να προσγειωθεί στην έρημο της Σαχάρας, γιατί το αεροπλάνο του παθαίνει βλάβη. Βρίσκεται στημέση του πουθενά, με προμήθειες νερού ίσα ίσα για οχτώ μέρες. Εκεί συναντάει το μικρό πρίγκιπα, ένα χρυσαφένιο παιδί, φερμένο από έναν άγνωστο πλανήτη μεγάλο όσο ένα σπίτι. Ο μικρός πρίγκιπας ταξιδεύει εδώ κι ένα χρόνο, επισκέπτεται καινούριους πλανήτες, θέλει να δει και να μάθει. Είναι όμορφος κι ευαίσθητος, αμείλικτος και διάφανος, περίεργος κιαπρόδλεπτος όπως μονάχα τα παιδιά μπορούν να είναι. Ο πιλότος, την ώρα που αγωνίζεται να επισκευάσει το χαλασμένο αεροπλάνο του κι ανησυχεί για την επιδίωσή του, αναγκάζεται ν’ αντιμετωπίσει ένα παραμυθένιο πλάσμα, που είναι ερωτευμένο μ’ ένα τριαντάφυλλο, που παρηγορεί τη μοναξιά του με ηλιοδασιλέματα, που έχει όλα κι όλα τρία μικροσκοπικά ηφαίστεια και λαχταράει ν’ αποκτήσει ένα αρνάκι έστω κι αν αυτό είναι σε ζωγραφιά και δε φαίνεται, γιατί είναι κλεισμένο σ’ ένα κασόνι.
– Ο ήλιος ανατέλλει ξανά (the sun also rises)
Παρίσι, τη δεκαετία του ’20: Περνό, πάρτι και ξενιτεμένοι Αμερικάνοι που ζουν ανέμελα με χρήματα που τους στέλνουν από την πατρίδα. Ο Έρνεστ Χεμινγουέι πιάνει την ατμόσφαιρα συγκρατώντας προσεκτικά την πένα του και δίνει πνοή στους χαρακτήρες του παραλείποντας σκόπιμα σελίδες ολόκληρες που θα μπορούσαν να γραφούν και που μονάχα εννοούνται.Δυναμικό , έντονο, αδρό κι ανεπιτήδευτο, το μυθιστόρημα ” ο ηλιος ανατέλλει ξανά ” ήταν αυτό που καθιέρωσε το συγγραφέα του. Γνώρισε τη επιτυχία και χαρακτηρίσθηκε “βίβλος της χαμένης γενιάς”
– Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι
Περισσότερο από κάθε άλλο μυθιστόρημα του Κούντερα, «Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι» είναι ένα ερωτικό μυθιστόρημα. Η Τερέζα ζηλεύει. Η ζήλια της δαμάζεται την ημέρα αλλά τη νύχτα ξυπνάει, μεταμφιεσμένη σε όνειρα που στην πραγματικότητα δεν είναι παρά ποίηση του θανάτου. Στη μακριά της πορεία συνοδεύεται απ’ τον άντρα της, τον Τόμας, μισό Δον Ζουάν, μισό Τριστάνο, που είναι διχασμένος ανάμεσα στον έρωτά του για εκείνη και στους ακατανίκητους πειρασμούς του. Η μοίρα της Σαμπίνας, μιας από τις ερωμένες του Τόμας, απλώνει το νήμα της αφήγησης σε όλο τον κόσμο. Έξυπνη, όχι συναισθηματική, εγκαταλείπει τον Φραντς, τον μεγάλο έρωτά της στη Γενεύη, και κυνηγάει την ελευθερία της από την Ευρώπη στην Αμερική, για να μην μπορέσει στο τέλος να βρει παρά την «αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι». Πραγματικά, ποια αρετή -βαρύτητα ή ελαφρότητα- ανταποκρίνεται καλύτερα στην ανθρώπινη μοίρα; Και πού σταματάει το σοβαρό για να παραχωρήσει τη θέση του στο επιπόλαιο, και αντιστρόφως;
Με τη δική του τέχνη του παραδόξου, ο Κούντερα θέτει τα ερωτήματα αυτά σ’ ένα σύνθετο κείμενο, ξεκινώντας από μερικά απλά δεδομένα, που όμως αδιάκοπα εμπλουτίζονται με καινούριες αποχρώσεις, μέσα σ’ ένα παιχνίδι εναλλαγών όπου συναντιώνται αφήγηση, όνειρο και σκέψη, πρόζα και ποίηση, πρόσφατη και αρχαία ιστορία. Ποτέ άλλοτε ίσως στο έργο του Κούντερα δεν βρέθηκαν ενωμένες όσο μέσα στο κείμενο αυτό η σοβαρότητα και η αφέλεια. Ακόμη και ο θάνατος έχει εδώ ένα πρόσωπο διπλό: μιας γλυκειάς ονειρικής θλίψης και μιας σκληρής μαύρης φάρσας. Γιατί το μυθιστόρημα αυτό είναι επίσης μια μελέτη θανάτου: του θανάτου των ανθρώπινων όντων, αλλά ακόμη και του θανάτου -πιθανού- της γηραιάς μας Ευρώπης.
– Ο έρωτας στα χρόνια της χολέρας
Ο κεραυνός που χτυπάει τις καρδιές του νεαρού Φλορεντίνο Αρίσα και της συνομήλικής του Φερμίνα Δάσα διακόπτεται απότομα από τη σφοδρή αντίδραση του πατέρα της και ακυρώνεται με το πέρασμα του χρόνου, όσον την αφορά.
Ο Φλορεντίνο θα παραμείνει συναισθηματικά ανάπηρος σχεδόν για όλη του τη ζωή, μη μπορώντας να την ξεχάσει. Η Φερμίνα, αντίθετα, υποκύπτει στα θέλγητρα ενός γοητευτικού και έμπειρου γιατρού, φτιάχνει οικογένεια και εκλογικεύει την απώλεια του πρώτου άντρα στη ζωή της.
Με φόντο τις ακτές της Καραϊβικής και δαμόκλειο σπάθη την τρομερή αρρώστια της εποχής, τη χολέρα, οι δύο πρωταγωνιστές επιζούν σαν να είναι απρόσβλητοι από την επιδημία, λόγω της δύναμης με την οποία ερωτεύτηκαν. Θα συναντηθούν μόνον όταν ο σύζυγος της Φερμίνα πεθάνει και το πεδίο για τον Φλορεντίνο είναι και πάλι ελεύθερο.
Όχι μόνο δεν την ξέχασε -μετά από 51 χρόνια, 9 μήνες και 4 ημέρες που έχουν περάσει- αλλά δεν την ξεπέρασε ποτέ, και το ψήγμα της ελπίδας μέσα του έμεινε ζωντανό και ενεργό…
– Έγκλημα και τιμωρία
Ο Ρασκόλνικοφ, ο κεντρικός ήρωας στο Έγκλημα και Τιμωρία, κουβαλά -παρότι ο ίδιος, τουλάχιστον αρχικώς, δεν το αντιλαμβάνεται- την ουσία της Ορθοδοξίας. Πρόκειται για μια φυσιογνωμία “σχισματική”. Ο Ρασκόλνικοφ ενσαρκώνει όλα τα προβλήματα της εποχής του που ο Ντοστογιέφσκι προσπαθεί να πολεμήσει καθώς το μυθιστόρημα υπακούει στην αντιδικία του συγγραφέα με τους μηδενιστές, η οποία εκφραζόταν καιρό τώρα σε κάθε του συγγραφική απόπειρα. Δεν μένει όμως στάσιμος ως χαρακτήρας στην πολιτική και ιδεολογική του διάσταση· αντιθέτως, εξελίσσεται καθώς έρχεται αντιμέτωπος με τις συνέπειες των πράξεών του. Η αληθινή τιμωρία δεν είναι αυτή που του επιβάλλεται από το νόμο, αλλά η ψυχική κόλαση πού επιβάλλει ο ίδιος στον εαυτό του. Δεν αρκεί μονάχα να ομολογήσει το έγκλημά του για να λυτρωθεί, ούτε να ζητήσει συγχώρεση από τον Θεό κι από την ανθρωπότητα. Χρειάζεται να δει το φως πού κρύβεται μέσα του και να τολμήσει να ομολογήσει στον εαυτό του την πίστη του. Το βιβλίο περιγράφει την πορεία του Ρασκόλνικοφ προς την ελευθερία, καθώς ανακαλύπτει, με τη βοήθεια της Σόνιας και την δύναμη της αγάπης, τον εαυτό του και ψηλαφεί εντός του την παρουσία του Ιησού Χριστού. Η ανάγνωση της ιστορίας του Λαζάρου από τα χείλη της Σόνιας παροτρύνει τον αναγνώστη να πιστέψει στη μεταμόρφωση του ήρωα, η οποία έρχεται στο τέλος του βιβλίου όταν ο Ρασκόλνικοφ αγκαλιάζει την πλευρά του εαυτού του που τόσο καιρό απαρνιόταν, παύει να αντιστέκεται στην πίστη του και, ως άλλος Λάζαρος, ανασταίνεται.
– Πολιτεία του Πλάτωνα
Ο Πλάτωνας είναι ίσως ο πιο σημαντικός φιλόσοφος που έζησε ποτέ, και η “Πολιτεία” του, η οποία συγγράφηκε στην Αθήνα περίπου το 375 π.Χ., θεωρείται σε ευρεία κλίμακα ο πιο φημισμένος του διάλογος. Η συζήτηση που πραγματοποιεί σχετικά με την τέλεια πόλη -και τον τέλειο νου- έθεσε τα θεμέλια του δυτικού πολιτισμού, και για περισσότερο από δύο χιλιάδες χρόνια υπήρξε ο ακρογωνιαίος λίθος της δυτικής φιλοσοφίας.
– 21 ιστορίες και το κοράκι
Μια όσο γίνεται πληρέστερη εικόνα του πολυσύνθετου και πολυώνυμου πεζογραφικού έργου του Έντγκαρ Άλαν Πόε, του μεγάλου παρεξηγημένου των αμερικανικών γραμμάτων, παρέχει η παρούσα έκδοση. Πεζογραφήματα που εντάσσονται στις ενότητες: Τρόμος / Φανταστικό / Μυστήριο / Περιπέτεια / Επιστημονική φαντασία / Σάτιρα καθώς και το διάσημο ποίημα «Το κοράκι» συνθέτουν αυτή την ανθολογία, που συμπληρώνεται με κατατοπιστικές εισαγωγές στα περιεχόμενα έργα και εκτενείς σημειώσεις.
– Έντεκα λεπτά
Τα ” Έντεκα Λεπτά” αφηγούνται την ιστορία της Μαρίας, μιας νεαρής Βραζιλιάνας από την επαρχία, που οι πρώτες αθώες, φευγαλέες επαφές της με τον έρωτα της ραγίζουν την καρδιά. Σε τρυφερή ηλικία, είναι πλέον πεπεισμένη ότι δε θα βρει ποτέ την αληθινή αγάπη. Αντίθετα, είναι βέβαιη πως η αγάπη είναι κάτι τρομερό, που σε κάνει να υποφέρεις. Μια τυχαία συνάντηση με κάποιον στο Ρίο την οδηγεί στη Γενεύη να ονειρεύεται τη δόξα και τα πλούτη, καταλήγει όμως να γίνει πόρνη. Η πεποίθησή της ότι αγάπη σημαίνει απελπισία και σπαραγμός θα τεθεί σε αμφισβήτηση, όταν γνωρίσει ένα γοητευτικό νεαρό ζωγράφο. Σε αυτή την οδύσσεια αυτοεπίγνωσης, η Μαρία καλείται να διαλέξει: θα ακολουθήσει το μονοπάτι της σκοτεινής και στείρας σεξουαλικής απόλαυσης ή θα διακινδυνεύσει τα πάντα για να ανακαλύψει το προσωπικό της εσωτερικό φως και μαζί την πιθανότητα του ιερού σεξ, του έρωτα δύο σωμάτων που οι ψυχές τους αγαπιούνται;
Επισημαίνεται ότι η επιλογή των βιβλίων είναι ενδεικτική και όχι μοναδική. Το κάθε βιβλίο αφήνει διαφορετική γεύση στον εκάστοτε αναγνώστη του και τίποτα δεν εξιδανικεύεται. Τα συγκεκριμένα βιβλία θεωρούνται κατά γενική ομολογία αξιόλογα και ευανάγνωστα. Κάποια έχουν γίνει και διαχρονικά.
