Τα οφέλη της Μουσικοθεραπείας

Συντάκτης: Μαρία Γραββάνη

Οι θεραπευτικές ιδιότητες της μουσικής ήταν γνωστές σε πολλούς αρχαίους πολιτισμούς. Τον 20ο αιώνα η επιστήμη της Μουσικοθεραπείας συστηματοποιήθηκε και αποτέλεσε αναγνωρισμένο επάγγελμα υγείας. 

Η μουσικοθεραπεία είναι σήμερα ένα διεθνώς αναγνωρισμένο επάγγελμα υγείας, το οποίο εφαρμόζεται από ειδικά καταρτισμένο μουσικοθεραπευτή, με σπουδές σε αναγνωρισμένο επαγγελματικό πρόγραμμα. Σημαντικό ρόλο στα πρώτα βήματα του επαγγέλματος είχε η επιστροφή πολλών βετεράνων πολεμιστών από τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, οι οποίοι νοσηλεύτηκαν σε νοσοκομεία. Πολλοί μουσικοί διορίστηκαν σε αυτά τα νοσοκομεία για να προσφέρουν ανακουφιστική φροντίδα.

Παρόλο που πρόσφεραν πολλά περισσότερα από ανακούφιση, γιατροί και επιστήμονες ήταν ακόμη δύσπιστοι ως προς την επίδραση της μουσικής στη συμπεριφορά και σε άλλους τομείς της υγείας και ζητούσαν περεταίρω μελέτη της επίδρασης της μουσικής. Έτσι, μετά το μέσο του 20ου αι. δημιουργούνται τα πρώτα προγράμματα σπουδών Μουσικοθεραπείας σε Αγγλία και Αμερική και οι πρώτες επιστημονικές οργανώσεις του επαγγέλματος. Έκτοτε πολλά ευρωπαϊκά και διεθνή πανεπιστήμια προσφέρουν πτυχίο ή μεταπτυχιακό στη μουσικοθεραπεία. Επιπλέον, τα περισσότερα ευρωπαϊκά νοσοκομεία και μονάδες ψυχικής υγείας εργοδοτούν μόνιμα μουσικοθεραπευτές για τους ασθενείς τους.

Μέσα από τη δημιουργία και την έκφραση, στόχος είναι η μουσική να γίνει το μέσο επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης μεταξύ θεραπευόμενου και θεραπευτή και εργαλείο για την επίτευξη θεραπευτικών στόχων. Οι στόχοι της μουσικοθεραπείας διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Έτσι, είναι μια θεραπεία καθαρά προσωπική και εξατομικευμένη για κάθε περίπτωση. Η μουσικοθεραπεία στοχεύει στην ανάπτυξη των δυνατοτήτων και την αποκατάσταση λειτουργιών του παιδιού, έτσι ώστε αυτό να πετύχει μια καλύτερη ποιότητα ζωής μέσω της πρόληψης, της αποκατάστασης ή και της θεραπείας.

Οι θεραπείες γίνονται σε κατάλληλα οργανωμένο χώρο, συνήθως μια φορά τη βδομάδα και έχουν διάρκεια από 30-50 λεπτά. Μπορούν να γίνουν σε ατομικό, ομαδικό ή οικογενειακό επίπεδο, ανάλογα με την περίπτωση.

Η μουσική και οι ήχοι δημιουργούνται αυθόρμητα εκείνη τη στιγμή από τον θεραπευόμενο και τον θεραπευτή. Ο θεραπευτής εστιάζει στη δημιουργία μιας αλληλεπίδρασης και μιας σχέσης μέσω της μουσικής και των ήχων που δημιουργούν και μοιράζονται μαζί. Η αλληλεπίδραση αυτή μπορεί να περιλαμβάνει μουσική, φωνητικούς ήχους, κινήσεις, λέξεις ή και εκφράσεις προσώπου.

Κάθε άνθρωπος ανταποκρίνεται στη μουσική. Γεννιόμαστε όλοι μας με αυτή την ικανότητα. Αρκεί μόνο να σκεφτείτε πόσο πολύ ανταποκρίνονται τα παιδιά στο ρυθμό και τη μουσική από τα πρώτα τους χρόνια. Οι έρευνες έδειξαν ότι αυτή η ικανότητα, να ανταποκρίνονται δηλαδή τα παιδιά στη μουσική, δεν επηρεάζεται από οποιαδήποτε δυσκολία, σύνδρομο ή διαταραχή. Επίσης, η μουσική έχει άμεση επίδραση στη συμπεριφορά, την κίνηση και τη συναισθηματική κατάσταση. Έτσι λοιπόν, η μουσική επηρεάζει άμεσα τόσο το σώμα, όσο και το πνεύμα.

Η μουσική μπορεί να εκφράσει αυτό που δεν μπορούν να πουν οι λέξεις και έτσι αποτελεί μια ισχυρή γέφυρα με το συναισθηματικό κόσμο ενός ανθρώπου, στηρίζεται και δουλεύει ιδιαίτερα με τον μη-λεκτικό τρόπο επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων, όπως είναι η βλεμματική επαφή, οι εκφράσεις του προσώπου, η στάση του σώματος, η απόσταση και ο τόνος της φωνής.

Η μουσικοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη και βελτίωση πολλών ανθρώπινων δεξιοτήτων. Πιο συγκεκριμένα, στην ανάπτυξη των επικοινωνιακών και κοινωνικών δεξιοτήτων, στην ανάπτυξη της ικανότητας για συγκέντρωση, στην ενθάρρυνση της αλληλεπίδρασης και της αυτοέκφρασης, λόγου και ομιλίας, αλλά και στην ανάπτυξη της επίγνωσης του εαυτού και της αυτοπεποίθησης.

Ταυτόχρονα, συμβάλλει στην έκφραση και επεξεργασία διαφορετικών συναισθημάτων, στην ανάπτυξη σημαντικών δεξιοτήτων, όπως η ακρόαση, η εναλλαγή σειράς και η ικανότητα κανείς να μοιράζεται, καθώς και η ενδυνάμωση και ενίσχυση της χρήσης της φωνής και ανάπτυξης του λόγου. Σημαντική είναι, επίσης, και η συναισθηματική στήριξη που επιτυγχάνεται μέσω της διαδικασίας.

Συντάκτης: Μαρία Γραββάνη,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.