Τα είδη του ονείρου και πότε τα βλέπεις

Συντάκτης: Κλεωνάντα Χρούμπ

Όταν κοιμόμαστε, το μυαλό μας είναι ενεργό, δημιουργώντας ιστορίες και εικόνες που μπορεί να είναι ζωντανές ή φευγαλέες, ανόητες ή φαινομενικά προφητικές, τρομακτικές ή απολύτως καθημερινές.

Γιατί ονειρευόμαστε; 

Μπορεί να μην έχουμε συγκεκριμένες απαντήσεις, αλλά υπάρχουν διάφοροι τύποι ονείρων και διαφορετικοί παράγοντες που προκαλούν αυτά τα όνειρα.

Τυπικό όνειρο

Συνήθως, ονειρευόμαστε περίπου τέσσερις έως έξι φορές τη νύχτα, απλά δε το θυμόμαστε, επειδή ξεχνάμε περισσότερο από το 95 τοις εκατό όλων των ονείρων.

Τα όνειρα πραγματοποιούνται όλη τη νύχτα, αλλά τα πιο ζωντανά και αυτά που θυμόμαστε, είναι αυτά που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του ύπνου ταχείας κίνησης των ματιών (REM).

Ένα όνειρο μπορεί να διαμορφωθεί από αυτό που σκεφτόμαστε πριν πάμε για ύπνο ή από αυτό που έχουμε βιώσει εκείνη την ημέρα. Τα όνειρα μπορούν επίσης να φέρουν στο φως αυτό που αποφεύγουμε να σκεφτούμε ή τις ανησυχίες μας, το ασυνείδητό μας.

Σύμφωνα με έρευνα από το Αμερικάνικο Εθνικό Ίδρυμα ύπνου (sleepfoundation.org), το 65 τοις εκατό των στοιχείων των ονείρων σχετίζεται με τις εμπειρίες σας ενώ είστε ξύπνιοι.

Εάν έχετε άγχος στη δουλειά π.χ., τα όνειρά σας θα σχετίζονται με τη δουλειά ή τους συναδέλφους σας. Αν μόλις πήγατε ραντεβού, το όνειρό σας μπορεί να είναι γεμάτο ρομαντισμό, ή από την άλλη άγχος, που θα γνωρίσετε κάποιον νέο.

Επίσης, μια άλλη ενδιαφέρουσα πληροφορία αποτελεί πως, ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι ονειρεύονται σε χρώματα, μερικά όνειρα είναι ασπρόμαυρα. 

Εφιάλτης

Οι εφιάλτες είναι τα τρομακτικά ή ενοχλητικά όνειρα, όπως γνωρίζουμε. Σχεδόν όλοι βλέπουμε κατά καιρούς εφιάλτες, ενώ οι αιτίες ποικίλουν.

Μερικές πιθανές αιτίες εφιαλτών περιλαμβάνουν, το να βλέπεις ή να διαβάζεις κάτι τρομακτικό, η στέρηση ύπνου, το να έχει φάει πολύ πριν τον ύπνο, οι παρενέργειες φαρμάκων, ή διαταραχές ύπνου, όπως η αυπνία, ή η ναρκοληψία,

Επίσης, άτομα που αντιμετωπίζουν πολύ άγχος ή έχουν ψυχικές διαταραχές, όπως διαταραχές άγχους μπορεί να βιώσουν όνειρα που είναι πιο τρομακτικά. Επιπλέον, άτομα με διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) μπορεί να έχουν εφιάλτες, που επαναλαμβάνονται αν δεν αντιμετωπιστούν.

Τα τρία πιο συνηθισμένα θέματα εφιάλτη αφορούν τον θάνατο, τη σωματική βία και το αίσθημα καταδίωξης. 

Νυχτερινός τρόμος

Ο λεγόμενος νυχτερινός τρόμος ή διαφορετικά night terror, είναι ένας τύπος διαταραχής ύπνου που είναι πιο συχνός στα παιδιά από ότι στους ενήλικες.

Τα είδη του ονείρου και πότε τα βλέπεις

Όταν κάποιος έχει νυχτερινό τρόμο, ξυπνά τρομοκρατημένος, αλλά μπορεί να έχει μόνο μια ασαφή ιδέα για το τι ονειρεύονταν. Τις περισσότερες φορές, δεν θυμούνται όνειρα από τον νυχτερινό τρόμο.

Σε έναν νυχτερινό τρόμο, ένα άτομο μπορεί να ξυπνήσει ιδρωμένο, ουρλιάζοντας, με κλοτσιές ή βίαιες κινήσεις, ακόμη και πηδώντας από το κρεβάτι, με υψηλό καρδιακό ρυθμό, αποπροσανατολισμένο και όχι σίγουρο, πού βρίσκεται ή τι συμβαίνει.

Να επισημανθεί πως οι νυχτερινοί τρόμοι δεν είναι τεχνικά ένα είδος ονείρου, αλλά μια διαταραχή του ύπνου.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ενός εφιάλτη και ενός νυχτερινού τρόμου;

Οι εφιάλτες συνήθως συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του ύπνου REM, ενώ οι νυχτερινοί τρόμοι όχι.

Οι νυχτερινοί τρόμοι είναι πολύ πιο συνηθισμένοι σε παιδιά, τα οποία κοιμούνται περισσότερο χωρίς REM, ενώ οι εφιάλτες μπορούν να πραγματοποιηθούν σε οποιαδήποτε ηλικία.

Τους εφιάλτες συχνά τους θυμάσαι, ενώ τους νυχτερινούς τρόμους όχι, αφού ξεχνιούνται εύκολα.

Διαυγές όνειρο

Τα είδη του ονείρου και πότε τα βλέπεις

Το διαυγές όνειρο σημαίνει ότι γνωρίζετε ότι εκείνη τη στιγμή ονειρεύεστε, ενώ βρίσκεστε σε όνειρο. Όπως τα περισσότερα όνειρα, συμβαίνει συχνά κατά τη διάρκεια του ύπνου REM.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν συχνά διαυγή όνειρα, αν και ορισμένες έρευνες αναφέρουν ότι το 55% των ανθρώπων το βιώνουν τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους.

Μερικές φορές μπορείτε να ελέγξετε ένα διαυγές όνειρο, εάν κάνετε εξάσκηση. Αυτό μπορεί να σας βοηθήσει να ελέγξετε τα όνειρά σας, ειδικά αν έχετε την τάση να επαναλαμβάνετε όνειρα ή εφιάλτες.

Ονειροπόληση 

Η κύρια διαφορά μεταξύ μιας ονειροπόλησης και όλων των άλλων τύπων ονείρων είναι, ότι είστε ξύπνιοι κατά τη διάρκεια της.

Η ονειροπόληση βρίσκεται στο συνειδητό μέρος του μυαλού σας, αλλά μπορεί να αισθάνεστε ότι δεν είστε πλήρως ξύπνιοι ή δεν αναγνωρίζετε το περιβάλλον σας. Εάν κάποιος σας πιάσει να ονειροπολείτε, μπορεί να πουν ότι φαίνεστε αφηρημένοι.

Η ονειροπόληση ή διαφορετικά daydream, περιλαμβάνει συνήθως άλλους ανθρώπους, είτε είναι πραγματικοί είτε φανταστικοί. Ορισμένες έρευνες έχουν δείξει ότι το να ονειροπολούμε για άτομα που γνωρίζουμε, σημαίνει θετική ευημερία, ενώ όταν αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει άτομα που δεν είμαστε κοντά, μπορεί να σημαίνει περισσότερη μοναξιά και χειρότερη ευεξία.

Επαναλαμβανόμενα όνειρα

Τα επαναλαμβανόμενα όνειρα είναι όνειρα που επαναλαμβάνονται περισσότερες από μία φορές. Έχουν συχνά θέματα όπως αντιπαραθέσεις, κυνηγητά ή πτώση.

Τα είδη του ονείρου και πότε τα βλέπεις

Μπορείτε να έχετε ουδέτερα επαναλαμβανόμενα όνειρα ή επαναλαμβανόμενους εφιάλτες. Εάν έχετε επαναλαμβανόμενους εφιάλτες, μπορεί να οφείλεται σε μια υποκείμενη κατάσταση ψυχικής υγείας, τη χρήση ουσιών ή ορισμένα φάρμακα.

Τα κοινά θέματα στα επαναλαμβανόμενα όνειρα περιλαμβάνουν την επίθεση,  την καταδίωξη ή τον έντονο φόβο.

Ψευδής αφύπνιση

Η ψεύτικη αφύπνιση ή false awakening, είναι ένας τύπος ονείρου όπου ένα άτομο πιστεύει ότι έχει ξυπνήσει αλλά στην πραγματικότητα δεν το έχει κάνει. Αν έχετε βρεθεί ποτέ να ονειρεύεστε ότι ξυπνήσατε, αλλά στην πραγματικότητα ήταν μέρος του ονείρου, αυτό είναι ένα ψεύτικο ξύπνημα.

Παρατηρήθηκαν ψευδείς αφυπνίσεις παράλληλα με διαυγή όνειρα και παράλυση ύπνου.

Θεραπευτικά όνειρα

Αν και δεν υπάρχουν πολλές επιστημονικές πληροφορίες σχετικά με τη θεραπεία των ονείρων, έχουν περιγραφεί ως όνειρα που σας φέρνουν το αίσθημα ισορροπίας ή αρμονίας, σας δίνουν μια αίσθηση σύνδεσης, έννοιας ή σκοπού, σας αφήνει να νιώθετε γαλήνη.

Προφητικά όνειρα

Τα είδη του ονείρου και πότε τα βλέπεις

Τα προφητικά όνειρα πιστεύεται ότι είναι όνειρα που προβλέπουν ένα μελλοντικό γεγονός. Εάν ονειρεύεστε κάτι που συμβαίνει και μετά συμβαίνει αργότερα, μπορεί να αισθανθείτε ότι είχατε ένα προφητικό όνειρο.

Ιστορικά, τα όνειρα θεωρήθηκαν ότι προσδίδουν σοφία ή ακόμη και προβλέπουν το μέλλον. Σε ορισμένους πολιτισμούς σήμερα, τα όνειρα εξακολουθούν να θεωρούνται τρόπος λήψης μηνυμάτων από τον κόσμο των πνευμάτων.

Δεν υπάρχει πραγματικός τρόπος να πει κανείς εάν ένα όνειρο είναι προφητικό ή όχι. Μερικοί πιστεύουν ότι ένα προφητικό όνειρο είναι απλώς το υποσυνείδητό σας που περιμένει ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα και που το ονειρεύεστε να προετοιμαστεί.

Ζωντανά όνειρα

Τα ζωντανά όνειρα συνδέονται σχεδόν πάντα με το ξύπνημα κατά τη διάρκεια του ύπνου REM όταν τα όνειρά σας είναι πιο ζωντανά και τα θυμάστε πιο εύκολα.

Ενώ μπορούμε να θεωρήσουμε οποιοδήποτε όνειρο που βιώνουμε στον ύπνο REM «ζωντανό», με έντονα όνειρα, ο όρος ζωντανά όνειρα ή vivid dreams, χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα ιδιαίτερα έντονο όνειρο που το αισθανθήκατε πολύ πραγματικό. 

Μπορεί επίσης να θυμάστε το ζωντανό όνειρό σας πολύ πιο εύκολα από ένα τυπικό όνειρο.

Οποιοσδήποτε μπορεί να έχει ζωντανά όνειρα, αλλά εάν είστε έγκυος ή έχετε πολύ στρες, μπορεί να συμβάλει στην απόκτηση ενός.

Συντάκτης: Κλεωνάντα Χρούμπ,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.