Τα «μυστηριώδη» Ε στις ετικέτες τροφίμων: Τι σημαίνουν πραγματικά;

Τα Ε δεν είναι κάτι που πρέπει να φοβόμαστε, αλλά κάτι που αξίζει να γνωρίζουμε. Η γνώση της ετικέτας είναι ένα μικρό “life skill” που μας βοηθά να τρώμε πιο συνειδητά, χωρίς υπερβολές και χωρίς άγχος.

Αν έχετε βρεθεί ποτέ μπροστά σε μια ετικέτα τροφίμου και έχετε αναρωτηθεί τι είναι όλα αυτά τα «Ε» με αριθμούς, είναι λογικό. Τα πρόσθετα τροφίμων είναι ένα μικρό αλλά σημαντικό κομμάτι της σύγχρονης διατροφής και η κατανόησή τους μπορεί να μας βοηθήσουν να κάνουμε πιο συνειδητές επιλογές.

Τι είναι τα πρόσθετα με Ε;

Τα πρόσθετα τροφίμων με την ένδειξη «E» (από την Ευρώπη – “Europe”) είναι ουσίες που χρησιμοποιούνται για να βελτιώσουν τη γεύση, την υφή, την εμφάνιση ή τη διάρκεια ζωής ενός προϊόντος. Κάθε αριθμός αντιστοιχεί σε μια συγκεκριμένη ουσία που έχει εγκριθεί για χρήση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα πρόσθετα αυτά έχουν αξιολογηθεί ως ασφαλή όταν καταναλώνονται στις επιτρεπόμενες ποσότητες.

Οι βασικές κατηγορίες προσθέτων

Για να καταλάβουμε τι βλέπουμε σε μια ετικέτα, αξίζει να γνωρίζουμε τις βασικές κατηγορίες. Παρόλο που τα περισσότερα πρόσθετα θεωρούνται ασφαλή, ορισμένα έχουν προκαλέσει συζητήσεις. Το Ε621 (γλουταμινικό μονονάτριο), για παράδειγμα, έχει συνδεθεί με ευαισθησίες σε κάποιους ανθρώπους, ενώ συγκεκριμένες χρωστικές, όπως οι Ε102 και Ε110, έχουν σχετιστεί, κυρίως σε μεγάλες ποσότητες, με υπερκινητικότητα σε παιδιά.

Δεν είναι όλα «χημικά»

Ένας από τα μεγαλύτερους μύθους είναι ότι όλα τα πρόσθετα είναι συνθετικά.  Τα πρόσθετα δεν είναι από μόνα τους «κακά». Πολλά είναι φυσικής προέλευσης (όπως η βιταμίνη C ή το κιτρικό οξύ), ενώ άλλα είναι συνθετικά αλλά εγκεκριμένα. Στην πραγματικότητα, αρκετά Ε προέρχονται από φυσικές πηγές όπως τα ,E300-βιταμίνη C (από φρούτα), E160a-καροτένιο (από καρότα), E406 – άγαρ (από φύκια). Άρα, το «Ε» δεν σημαίνει απαραίτητα κάτι τεχνητό ή ανθυγιεινό. Δε σημαίνει δηλαδή ότι πρέπει να αποκλείονται πλήρως, αλλά ότι η κατανάλωσή τους καλό είναι να γίνεται με μέτρο και επίγνωση. Είναι απλώς ουσίες που έχει ταξινομηθεί και εγκριθεί

Πώς να διαβάζουμε σωστά μια ετικέτα

Αν θέλουμε να κάνουμε πιο συνειδητές επιλογές στο σούπερ μάρκετ, το πρώτο βήμα είναι να μάθουμε να διαβάζουμε σωστά τις ετικέτες. Η λίστα συστατικών είναι το σημείο κλειδί. Όσο πιο σύντομη και κατανοητή είναι, τόσο πιο «καθαρό» θεωρείται συνήθως το προϊόν. Παράλληλα, καλό είναι να προτιμάμε τρόφιμα με υλικά που αναγνωρίζουμε εύκολα. Το σημαντικότερο όμως είναι να μην πανικοβαλλόμαστε με κάθε «Ε». Η παρουσία τους δεν λέει όλη την ιστορία. Αυτό που μετρά είναι η συνολική ποιότητα του προϊόντος και το πόσο συχνά το καταναλώνουμε.

Οι έλεγχοι που δε βλέπουμε

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα πρόσθετα τροφίμων υπόκεινται σε αυστηρούς ελέγχους πριν φτάσουν στο πιάτο μας. Κάθε ουσία αξιολογείται από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), ενώ καθορίζεται και ένα όριο ασφαλούς ημερήσιας πρόσληψης. Αυτό σημαίνει ότι η χρήση τους θεωρείται ασφαλής, αρκεί να καταναλώνονται μέσα σε αυτά τα όρια. Με απλά λόγια, το πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη των προσθέτων, αλλά η υπερβολική κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων. 

«Χωρίς Ε» σημαίνει πάντα καλύτερο;

Τα προϊόντα που διαφημίζονται ως «χωρίς πρόσθετα» συχνά δημιουργούν την εντύπωση ότι είναι αυτόματα πιο υγιεινά. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Μπορεί να είναι πιο φρέσκα και λιγότερο επεξεργασμένα, αλλά παράλληλα να έχουν μικρότερη διάρκεια ζωής ή να περιέχουν άλλα συστατικά που δεν είναι απαραίτητα καλύτερα διατροφικά. Γι’ αυτό και η απουσία των «Ε» δεν πρέπει να είναι το μόνο κριτήριο. Η συνολική διατροφική αξία κάθε προϊόντος είναι αυτή που έχει τη μεγαλύτερη σημασία.

Πού θα τα συναντήσουμε πιο συχνά

Τα πρόσθετα εντοπίζονται κυρίως σε επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως έτοιμα γεύματα, αναψυκτικά, αλλαντικά, σνακ και γλυκίσματα. Όσο πιο βιομηχανοποιημένο είναι ένα προϊόν, τόσο πιο πιθανό είναι να περιέχει μεγαλύτερο αριθμό «Ε». Αντίθετα, τα φρέσκα και λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα έχουν συνήθως πολύ λιγότερα ή και καθόλου πρόσθετα. 

Μικρές κινήσεις που κάνουν τη διαφορά

Αν θέλουμε να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο τη γνώση μας ως καταναλωτές, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε εφαρμογές που σκανάρουν ετικέτες, να μάθουμε τα πιο συχνά «Ε» που εμφανίζονται στα προϊόντα που αγοράζουμε και να εστιάσουμε στη γενική ισορροπία της διατροφής σου. Τελικά, το ζητούμενο δεν είναι η τελειότητα, αλλά η ενημέρωση. Και αυτή είναι το πιο δυνατό «εργαλείο» για να κάνεις επιλογές που ταιριάζουν πραγματικά στον τρόπο ζωής σου . 

Το συμπέρασμα

Τα πρόσθετα Ε δεν είναι ο εχθρός. Είναι εργαλεία της βιομηχανίας τροφίμων που, όταν χρησιμοποιούνται σωστά, εξυπηρετούν πρακτικούς σκοπούς. Το «μυστικό» βρίσκεται στη σωστή ενημέρωση και στην ισορροπία. Στην εποχή των ετικετών και της πληροφορίας, το να ξέρουμε τι βάζουμε στο καλάθι μας είναι ίσως η πιο σύγχρονη μορφή αυτοφροντίδας.

Συντάκτης: Χριστίνα Ζορμπά,

Influence: