Συνεπιμέλεια τέκνων: Ο θεσμός που θα αναδιαμορφώσει το Οικογενειακό Δίκαιο

Συντάκτης: Flowmagazine

Δραστικές αλλαγές στις σχέσεις διαζευγμένων και εν διαστάσει γονέων και τέκνων προωθεί το, υπό διαβούλευση, νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Σε απόσταση αναπνοής βρισκόμαστε, πλέον, από την ψήφιση του νέου νόμου για το Οικογενειακό Δίκαιο. Το νέο νομοσχέδιο, που προωθεί το Υπουργείο Δικαιοσύνης, σε συμμόρφωση με το νομολογιακό κεκτημένο, καινοτομεί και προβλέπει, για πρώτη φορά στην ιστορία του Ελληνικού Δικαίου, την από κοινού επιμέλεια των τέκνων.  Λίγο πριν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση,  διαζευγμένοι και εν διαστάσει γονείς, καθώς και Σύλλογοι εκπροσώπησης των συμφερόντων τους, όπως ο Σύλλογος «Συνεπιμέλεια», αδημονούν για την εφαρμογή του νέου νόμου. Άλλωστε, έως και σήμερα, κατά ποσοστό 90% των διαζυγίων με αντιδικία, η επιμέλεια των τέκνων παραχωρείται από το Δικαστήριο στις μητέρες που διαμένουν με τα ανήλικα τέκνα, ενώ οι πατέρες περιορίζονται στις συναντήσεις του Σαββατοκύριακου. Δίχως αμφιβολία, πρόκειται για ένα φλέγον ζήτημα, το οποίο, αν και τυγχάνει καθημερινής δικαστηριακής πρακτικής, χρήζει επαναπροσδιορισμού. 

Πιο συγκεκριμένα, όπως τόνισε σε δήλωσή του στην κρατική τηλεόραση και ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Κ. Τσιάρας, η νομοθετική ρύθμιση των σχέσεων γονέων και τέκνων ανάγεται στο μακρινό 1983, με αποτέλεσμα η πάροδος 37  χρόνων, από τότε, να καθιστά επιτακτική την προσαρμογή του οικογενειακού δικαίου στα νέα κοινωνικά δεδομένα. Οι νέες ρυθμίσεις ενστερνίζονται τις αρχές της ίσης μεταχείρισης των φύλων και της μη διάκρισης, μεταξύ των γονέων, με στόχο το τέκνο μεγαλώνοντας να έχει στο πλευρό του και τους δύο γονείς του, να εμπνέεται από αυτούς και να αποτελούν πρότυπό του. Οι αλλαγές που πρόκειται να επέλθουν με το νέο νομοθετικό πλαίσιο εστιάζουν, ειδικότερα, στα ακόλουθα σημεία:


ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Συνεπιμέλεια παιδιών: Τα υπέρ και τα κατά


Α. Ελάχιστη επικοινωνία με το τέκνο

Σύμφωνα με το άρθρο 1520 του Αστικού Κώδικα «Ο γονέας με τον οποίο δε διαμένει το τέκνο, διατηρεί το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας με αυτό.» Τη διάταξη αυτή αναμένεται να ενισχύσει το νομοσχέδιο, καθιερώνοντας, για πρώτη φορά, ελάχιστο μαχητό τεκμήριο επικοινωνίας, ανάμεσα στον γονέα που δε διαμένει στην οικογενειακή εστία και στο τέκνο του, κατά ποσοστό 1/3, έως και 50%  από τον συνολικό χρόνο επικοινωνίας του τελευταίου με τους γονείς του, είτε αυτό υπολογίζεται εβδομαδιαίως είτε μηνιαίως είτε ετησίως. Ακόμα και στην περίπτωση του 1/3 του χρόνου, ο πατέρας θα έχει τη δυνατότητα επαφής με το τέκνο επί 10 ημέρες, μηνιαίως.

Β. Σοβαρές αποφάσεις κατόπιν συμφωνίας

Ακολούθως, θεσπίζεται η διαδικασία της συναπόφασης των διαζευγμένων ή εν διαστάσει γονέων. Εφόσον, κατά το άρθρο 1510 του Αστικού Κώδικα, «η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων (γονική μέριμνα), οι οποίοι την ασκούν από κοινού», και δεδομένου ότι «η γονική μέριμνα περιλαμβάνει την επιμέλεια του προσώπου,..», επόμενο είναι η λήψη σημαντικών αποφάσεων, που αφορούν στη ζωή και την καθημερινότητα του τέκνου, να απαιτεί από κοινού συμφωνία των γονέων.  Οι εν λόγω αποφάσεις θα άπτονται ζητημάτων της ανατροφής, επίβλεψης, εκπαίδευσης και μόρφωσης του τέκνου, όπως, επί παραδείγματι, η επιλογή του  σχολείου στο οποίο θα φοιτήσει, οι εξωσχολικές του δραστηριότητες, αλλά  και σοβαρότερων ζητημάτων, όπως αυτό της ιατροφαρμακευτικής του περίθαλψης.

Γ. Απαγόρευση απροειδοποίητης αλλαγής τόπου διαμονής

Απαγορεύεται οποιαδήποτε αυθαίρετη αλλαγή του τόπου διαμονής του τέκνου, με πρωτοβουλία του γονέα με τον οποίο διαμένει, δίχως την προηγούμενη συναίνεση του έτερου γονέα. Για τον σκοπό αυτόν, τίθεται ως απαραίτητη προϋπόθεση είτε η προηγούμενη ενημέρωση και συναίνεση του έτερου γονέα, η οποία θα αποτυπώνεται σε έγγραφη συμφωνία των δύο γονέων είτε η έκδοση δικαστικής αποφάσεως

Δ. Η γονεϊκή αποξένωση

Η παράγραφος 2 του άρθρου 1520 του Αστικού Κώδικα προβλέπει πως «Οι γονείς δεν έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν την επικοινωνία του τέκνου με τους απώτερους ανιόντες του, εκτός εάν υπάρχει σοβαρός λόγος.». Παρόμοια ρύθμιση εισάγει το, υπό κρίση, νομοθέτημα με τον όρο της «γονεϊκής αποξένωσης».  Η αξιοποίηση του όρου αυτού υποδηλώνει τη σημασία που πρέπει να αποδίδεται στην πραγματική σχέση γονέων και τέκνων, καθώς και την πρότερη συμπεριφορά των γονέων, τόσο μεταξύ τους όσο και έναντι των τέκνων, ως θεμελιώδες κριτήριο, που θα πρέπει να εξετάζει το Δικαστήριο, προτού αποφανθεί επί της εκάστοτε υπόθεσης, συνεκτιμώντας, πάντα, το κίνητρο διατήρησης της επαφής με το τέκνο, από μέρους του γονέα που διαμένει μακριά από το τέκνο. Παράλληλα, σύμφωνα με το σκεπτικό της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής, οι γονείς θα πρέπει να σέβονται την κοινωνικοσυναισθηματική σχέση συγγένειας που έχουν αναπτύξει τα τέκνα με τρίτους, και να μην εμποδίζουν την επικοινωνία με αυτά. 

Ε. Η προσφυγή στον θεσμό του Οικογενειακού Διαμεσολαβητή

Τέλος, με σκοπό τον ταχύτερο εξωδικαστικό διακανονισμό των εκκρεμών υποθέσεων και την αποτελεσματική επίλυση των προστριβών και διενέξεων των γονέων, ο νέος νόμος επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής του θεσμού της Διαμεσολάβησης και στο Οικογενειακό Δίκαιο. Ονοματίζει, μάλιστα, στην ειδική αυτή περίπτωση, τον θεσμό ως Οικογενειακή Διαμεσολάβηση. Με τον τρόπο αυτό, το πρώην ζευγάρι θα προσπαθήσει, μέσα από γόνιμο και πολιτισμένο διάλογο, να αναδιαμορφώσει τη ζωή του, προσαρμόζοντάς τη στα νέα δεδομένα, χωρίς να υφίσταται την επίπονη και χρονοβόρα διαδικασία που συνεπάγεται η προσφυγή στις δικαστικές αίθουσες.

Συντάκτης: Flowmagazine,

Influence:

Ο στόχος του flowmagazine.gr είναι να προβάλλει τις θετικές ιδέες, δράσεις και πληροφορίες από την Ελλάδα και τον κόσμο…