Συνέντευξη με τον Γρηγόρη Βαλτινό

Συντάκτης: Άκης Αδαμόπουλος

Συνέντευξη με το Γρηγόρη ΒαλτινόΜε αναρίθμητες επιτυχίες στο ενεργητικό του, ο Γρηγόρης Βαλτινός αποτελεί σίγουρα έναν από τους κορυφαίους ηθοποιούς στη σύγχρονη ιστορία του Ελληνικού θεάτρου. Η χαρακτηριστική του φωνή σε συνδυασμό με την επιβλητική ερμηνεία του, σε καθηλώνει. Ο ίδιος έχει το προσωπικό του στυλ, το οποίο παραλλάσσει και προσθαφαιρεί στοιχεία ανάλογα με τις απαιτήσεις του ρόλου του. Πρόκειται για πολυπράγμων καλλιτέχνη καθώς εκτός της ερμηνείας ασχολείται και με τη σκηνοθεσία. Επίσης εκτός των θεατρικών έργων έχει συμμετάσχει σε απαγγελίες και μουσικές βραδιές. Με αφορμή την παράστασή του «Ο Επιθεωρητής έρχεται» στο θέατρο Ιλίσια, το flowmagazine.gr μίλησε μαζί του για το συγκεκριμένο έργο, το θέατρο και τη ζωή του γενικότερα.

– Έχετε αναλάβει τη σκηνοθεσία και τη διασκευή του έργου. Σε ποια σημεία θεωρείτε ότι η δική σας ματιά έπρεπε να διαφέρει από τις προηγούμενες «αναγνώσεις» και γιατί;

– Το θέατρο είναι παιδί της εποχής του. Κάθε φορά όταν επιλέγεις ένα έργο είτε σύγχρονο είτε κλασσικό-διαχρονικό πρέπει να δεις με ποιον τρόπο μιλά για τη σύγχρονη πραγματικότητα, τα άμεσα προβλήματα που απασχολούν τον άνθρωπο, την κοινωνία στην οποία αναφέρεσαι και την κοινωνία της πατρίδας που ανεβαίνει το έργο. Με αυτόν τον τρόπο ανανεώνονται όλα τα κλασσικά έργα. Με τη μεταφραστική και τη σκηνοθετική ματιά και με την ερμηνεία των ηθοποιών, που μέσα στο ρόλο περνάνε την προσωπικότητα τους και τους σύγχρονους προβληματισμούς γύρω από τα θέματα που απασχολούν αυτούς και την κοινωνία που λειτουργούν.

Με αυτόν τον τρόπο είδα τον Επιθεωρητή, ότι δυστυχώς παραμένει επίκαιρος. Γιατί μιλάει για ένα θέμα το όποιο κάθε κοινωνία και εποχή παραμερίζει και βάζει στην άκρη. Το θέμα της ατομικής ευθύνης, το οποίο θεωρούμε ότι είναι αμελητέο στην καθημερινότητα μας. Βλέπουμε όμως και με τα προβλήματα που υφιστάμεθα ότι είναι κυρίαρχο και άμεσο. Βλέπουμε ότι το καλό ή το κακό το μικρό ή το μεγάλο που θα κάνει κάποιος, έχει συνέπειες σε όλους μας. Αυτό έλεγε και το έργο. Προσπάθησα να το αναδείξω με έναν τρόπο που γίνεται όσο το δυνατόν πιο σύγχρονο. Με έναν τρόπο που ο κάθε θεατής θα βρει τον εαυτό του μέσα, θα νιώσει βολικά ή άβολα. Μακάρι βέβαια να νιώσει άβολα γιατί αυτό σημαίνει ότι έχει απόλυτη συνείδηση της ατομικής ευθύνης. Θέλω να πιστεύω ότι διάλεξα ένα έργο το όποιο είναι τόσο διαχρονικό όσο και μοντέρνο.

Συνέντευξη με το Γρηγόρη Βαλτινό– Γιατί προτιμήσατε έναν νεότερο (σε ηλικία) ηθοποιό για το ρόλο του επιθεωρητή; Πρόκειται για ένα είδος διαδοχής;

– Όχι καμία διαδοχή. Ο Οδυσσέας (σ.σ.Παπασπηλιόπουλος) είναι σπουδαίος ηθοποιός της γενιάς του. Η άποψη που έχει κανείς για το έργο παραμένει άποψη. Δεν επηρεάζεται από αυτό ώστε να αναθέσει το ρόλο σε έναν νεότερο. Ξεκίνησε καθαρά από τη σύλληψη που είχα για την παράσταση. Ο Επιθεωρητής ήθελα να είναι ένας άνθρωπος που έρχεται από το μέλλον. Να είναι ένας νέος που επιστρέφει στο παρελθόν για να κατηγορήσει τις προηγούμενες γενιές για τον κόσμο που του παράδωσαν. Κακά τα ψέματα η δική μου γενιά φταίει για το χάλι που έχετε να αντιμετωπίσετε εσείς οι νεώτεροι σήμερα. Ο Επιθεωρητής είναι ένας άγγελος από το μέλλον. Ένας δημόσιος κατήγορος που επιστρέφει για να κατηγορήσει τους πατεράδες, τους θείους του, τα αφεντικά του, τους πολιτικούς του για την κατάντια που του παρέδωσαν.

– Τι είναι αυτό που θέλετε να μοιραστείτε με το κοινό μέσα από αυτό το έργο;

– Είναι ένα κοινωνικό θρίλερ, ένα έργο το όποιο μιλά άμεσα στο θεατή και ταυτόχρονα με έναν τρόπο μεταφυσικό, γιατί ένα από τα κυρία θέματα που απασχόλησε τον Πρίστλεϋ είναι ο χρόνος. Ο χρόνος δεν είναι γραμμικός. Δεν περνάμε από εδώ τώρα και δεν θα ξαναπεράσουμε. Ο χρόνος είναι μια σπείρα και αυτό έχει μια δόση παρηγοριάς. Αφού θα ξαναπεράσουμε μπορούμε κάτι να διορθώσουμε. Υπάρχει και ένα έργο του Πρίστλεϋ “I’ve been here before” που επεξεργάζεται ακριβώς αυτό το θέμα. «Αφού θα ξαναπεράσετε από εκεί διορθώστε τα πράγματα για να μην έχουν αυτή την εξέλιξη».

Είναι ένας φιλόσοφος-συγγραφέας, ένας συγγραφέας που έχει ανακατέψει την επιστήμη με τη δραματουργία, τη μεταφυσική με τη δραματουργία και τη μεταφυσική με την επιστήμη που είναι αντίρροπα. Αυτό τον κάνει πάντα γοητευτικό και νέο. Δεν έχει πεθάνει ο Πρίστλεϋ. Και δεν εννοώ μόνο τον Έλβις. (γελώντας)

Συνέντευξη με το Γρηγόρη ΒαλτινόΗ καριέρα του

– Έχετε ερμηνεύσει ρόλους σχεδόν για όλα τα θεατρικά είδη. Τι πρέπει να κάνει κάποιος για να είναι καλός σε όλα τα είδη;

– Να είναι έντιμος, να είναι αληθινός, να έχει μελετήσει πολύ, να σέβεται το κοινό, να μη βγαίνει απροετοίμαστος ή ξεβράκωτος. Να κάνει πάντα κάτι παραπάνω από αυτό που του ζητείται.

Ένας από τους λογούς που δεν παρέμεινα σε ένα είδος, σε έναν τρόπο και σε μια μέθοδο είναι γιατί είχα έναν εφιάλτη. Τη μανιέρα. Είτε τη δραματουργική (να παίζει κανείς τον ίδιο ρόλο) είτε την υποκριτική (να παίζει με τον ίδιο τρόπο). Θέλοντας λοιπόν να αποφύγω αυτό, κατέληξα να κολυμπώ συνέχεια σε άγνωστα νερά. Αυτό με ανάγκαζε να γίνω καλύτερος. Επίσης πάντοτε το δάνειο από το ένα είδος στο άλλο είναι χρήσιμο. Για αυτό το λόγο και οι μιγάδες είναι τρομερά γοητευτικοί και όμορφοι γιατί έχουν πάνω από ένα είδος στην κληρονομικότητα τους. Προσπάθησα να αποκτήσω πολλά είδη. Να δανείζομαι από πολλούς κώδικες υποκριτικούς, θεατρικούς και δραματουργικούς και να τους εντάσσω στον εκάστοτε ρόλο. Είναι τόσο γοητευτικό και διασκεδαστικό αυτό το πράγμα.

– Συμμετείχατε και σαν αφηγητής σε μεγάλα μουσικά έργα και έχετε τραγουδήσει επί σκηνής. Πώς συνδέονται οι δύο αυτές τέχνες για εσάς (τραγούδι-υποκριτική);

– Ένα πράγμα είναι! Το τραγούδι είναι ένα μικρό τρίλεπτο μονόπρακτο. Το ποίημα ένα μικρό θεατρικό. Ο τραγουδιστής για να είναι σωστός δεν λέει μόνο νότες πρέπει να τραγουδάει με αίσθημα σαν τον ηθοποιό. Η νότα είναι αίσθημα. Η αφήγηση ενός κειμένου πεζού ή ποιητικού είναι η μεταφορά του μπροστά σε ένα ζωντανό κοινό, κάτι που κάνει και αυτό θέατρο. Πιστεύω ότι έχοντας αυτή την ευλογία από τη φύση και καλλιεργώντας τη (γιατί συν Αθηνά και χείρα κίνει) με βοήθησε παρά πολύ αυτό στην υποκριτική. Πριν γίνω ηθοποιός έκανα μουσικές ποιητικές βραδιές. Πιστεύω ότι γύριζα γύρω από τη φλόγα. Αν κοιτάξουμε τη ρίζα του θεάτρου που είναι οι αρχαίοι τραγικοί και ο Αριστοφάνης, θα δούμε πως έγραφαν με έναν ποιητικό τρόπο και τα έργα τους ήταν υπερβατικά όπως και η ποίηση. Ο υποκριτής και ο σκηνοθέτης εκείνης της εποχής έπρεπε να είναι πλήρεις καλλιτέχνες. Ο λόγος που κατευθύνομαι προς αυτές τις τέχνες είναι για να τελειωθώ. Για να γίνω πληρέστερος.

Συνέντευξη με το Γρηγόρη Βαλτινό

– Έχετε δηλώσει πως ο Οιδίπους Τύραννος ήταν ο ρόλος που σας έκανε να ασχοληθείτε με το θέατρο… Η εκπλήρωση του ονείρου σας έφερε κορεσμό ή μεγαλύτερη όρεξη για νέα πράγματα;

– Η πορεία μου στο θέατρο φανερώνει ότι δεν σταμάτησα εκεί. Αν ένιωθα πλήρης, πιστέψτε με, επειδή βαριέμαι πολύ εύκολα και επειδή μονίμως πρέπει να είμαι ερωτευμένος με αυτό που κάνω γιατί αλλιώς δεν έχω καύσιμο, θα σταματούσα. Θεωρώ ανέντιμο να συνεχίσει κανείς. Άρα σημαίνει ότι δεν έχω χορτάσει ακόμα.

– Με ποιόν ηθοποιό του παρελθόντος θα θέλατε να είχατε συνεργαστεί και δεν είχατε την ευκαιρία;

– Με τον Δημήτρη Χορν. Πήγαμε μια δυο φορές να συνεργαστούμε, τελικά όμως παραμείναμε μόνο φίλοι γιατί είχα την ατυχία να τον γνωρίσω όταν σταμάτησε να κάνει θέατρο. Παρόλα αυτά κάναμε μια προσπάθεια… ήταν να ανεβάσουμε τον «Φιλάργυρο» του Μολιέρου, αλλά τελικά το μετάνιωσε. Είναι ένα μεγάλο πλήγμα. Θα ήθελα να συνεργαστώ με την Έλλη Λαμπέτη, στην οποία απλά μίλησα στο καμαρίνι ενώ με τον Χορν βγαίναμε κάθε βράδυ έξω! Με ιερά τέρατα επίσης όπως η Παξινού, ο Μινωτής, ο Βεάκης, η Μανωλίδου… Ευτυχώς πρόλαβα αρκετούς. Ας μην είμαστε και άπληστοι γιατί αν είχα προλάβει να συνεργαστώ με όλους αυτούς τώρα θα ήμουν 200 ετών, θα ήμουν βαμπίρ! (γελώντας)

Συνέντευξη με το Γρηγόρη Βαλτινό– Πώς θα θέλατε να σας έχει ο μέσος θεατής στο μυαλό του;

– Σαν έναν γειωμένο καλλιτέχνη που σεβόταν πάντοτε αυτόν που είχε απέναντι του, όποιος και αν ήταν αυτός!

Σε προσωπικό στυλ

– Το έργο θίγει το ζήτημα της συλλογικότητας. Ήταν από τους λόγους, λόγω των υπαρχουσών συνθηκών, που σας έκανε να το επιλέξετε;

– Βεβαίως!

– Μπορεί να είναι από τα στοιχεία που θα μας βοηθήσουν να ξεφύγουμε από την παρούσα κατάσταση;

– Ο Έλληνας είναι εξαιρετικά εγωιστής. Να κοιτάξω να τα βολέψω εγώ, να κλέψω εφορία, να πετάξω τα σκουπίδια μου, κάποιος θα τα μαζέψει (μεταφορικά και κυριολεκτικά), να πετάξω γενικά τις ακαθαρσίες μου κάπου έξω. Λες και έξω από την πολυκατοικία σου δεν είναι πατρίδα. Δεν πατάς την πατρίδα σου. Πατάς σε ένα εχθρικό έδαφος. Είναι κάτι ασύλληπτο αυτό. Είναι η κατάρα της φυλής μας. Όπως κατάρα της φυλής είναι να ψάχνουμε πάντα τον ένοχο στον απέναντι. Δεν πάμε έτσι μπροστά. Ξέρετε ποτέ πάει κάποιος μπροστά; Όταν πιστεύει ότι ο ένοχος είναι ο ίδιος. Όχι «Φταίνε οι γονείς μου, οι φίλοι μου, οι παρέες μου»… ως πότε θα φταίει κάποιος άλλος; Για αυτό υπάρχει και ληξιαρχικά η ενηλικίωση, κάποια στιγμή αποκτάς μυαλό. Όχι να θες να μου κάνεις το μάγκα και να φταίει όλος ο άλλος κόσμος. Ο μάγκας φταίει ο ίδιος.

Συνέντευξη με το Γρηγόρη ΒαλτινόΑυτό νομίζω είναι η κατάρα της φυλής. Για αυτό μονίμως δεν φταίγαμε για την ψήφο μας. Δεν φταίγαμε για τον πολιτικό που στέλναμε να κυβερνήσει, και ας τον στέλναμε γιατί μας κάνει τα ρουσφέτια. Δεν φταίγαμε που το κράτος δεν έχει χρήματα, και ας κλέβαμε την εφορία. Δεν προσφέραμε τίποτα στην πατρίδα, όλοι ερχόμασταν για να πάρουμε από την πατρίδα, να βιάσουμε την πατρίδα, να κλέψουμε την πατρίδα. Τώρα που την κλέβουν κάποιοι άλλοι προσπαθούμε να βρούμε πάλι ποιος φταίει. Από τις μεγαλύτερες προσφορές του φίλου μου, του Θεόδωρου (του Πάγκαλου) ήταν η φράση που είπε. Γιατί μας έκανε να κοιτάξουμε μέσα μας. Παρόλα αυτά -και είναι το πιο σημαντικό μέρος της απάντησης- θέλω να γράψετε ότι εκτελεστική εξουσία είναι οι πολιτικοί, αυτοί παίρνουν τις αποφάσεις και αυτοί εκτελούν. Ο λαός μπορεί να έχει μέρος της ευθύνης αλλά δεν είναι αυτός που εκτελεί κατά συνέπεια το 90% της ευθύνης ανήκει στον κο. Πάγκαλο και τους συναδέλφους του. (πλησιάζοντας στο μικρόφωνο) Θόδωρε συγγνώμη αλλά έπρεπε να το πω!

– Σας έχει αγγίξει δημιουργικά η κρίση;

– Δημιουργικά με έχει εμπνεύσει πάρα πολύ.

– Τι σας κάνει αυτή την εποχή να αισιοδοξείτε;

– Η κατάντια μας. Δηλαδή πιστεύω ότι όταν φτάσεις στο σημείο του εξευτελισμού που έχει φτάσει ο λαός και οι πολιτικοί μας δεν έχει να πας πιο κάτω. Μόνο μπροστά μπορείς να πας.

-Έχετε χόμπι; Κάποιο «κρυφό πάθος» πέραν της υποκριτικής;

– Μου αρέσουν τα σύντομα ταξίδια. Όχι κατ ανάγκη στο εξωτερικό. Μου αρέσει να επισκέπτομαι τις πόλεις της Ελλάδας για 2-3 μέρες. Ξεσκάω. Έχω φίλους σε όλες τις πόλεις, τους συναντώ, μιλάμε, γελάμε, πίνουμε τα ούζα μας. Αυτό θεωρώ ευτυχία, το να έχει κάνεις ρίζες σε αυτόν τον κόσμο. Αυτό σημαίνει να είναι κανείς γειωμένος και να είναι καλλιτέχνης. Να είναι μονίμως σε επαφή με την καθημερινότητα, με τη πραγματικότητα, με τη λάσπη και με τα αστέρια.

Συνέντευξη με το Γρηγόρη Βαλτινό– Ποιο ήταν το καλύτερο και ποιο το χειρότερο σχόλιο που έχετε ακούσει από συγγενικά σας πρόσωπα (ή από τους γιους σας) για τη δουλειά σας;

– (γέλια) Πολύ άσχημο σχόλιο δεν έχω ακούσει και δεν το λέω από ναρκισσισμό. Έχω δει όμως το βλέμμα ή το ύφος ή το λεξιλόγιο τους να είναι μέτριο και αυτό για έμενα είναι τρομακτική απογοήτευση. Γιατί ο κύριος στόχος μου κάνοντας θέατρο είναι οι νέοι. Οι μεγάλοι είτε έχουν διαμορφωθεί και δύσκολα αλλάζουν είτε δεν έχεις να τους πεις και πολλά πράγματα. Όμως οι νέοι έχουν μεγάλη ανάγκη από την ποιότητα και την κουλτούρα και τον πολιτισμό. Να τους πάρεις από τα χαζά μπαρ, τις ανούσιες κουβέντες, από τα ποτά, τα ναρκωτικά, από το χάσιμο του πολύτιμου χρόνου τους. Όταν καταλάβω λοιπόν ότι δεν έχω πιάσει τα νέα παιδιά η απογοήτευση μου είναι μεγάλη γιατί αυτός ήταν ο στόχος μου.

– Αν είχατε τη δυνατότητα να στείλετε ένα sms σε όλους τους Έλληνες τώρα. Τι θα έγραφε;

– Να σταματήσουμε να επικαλούμεθα το ένδοξο παρελθόν μας γιατί το καταστρέψαμε, και να ψάξουμε βαθιά μέσα στο DNA μας. Θα το ξαναβρούμε εκεί.

Συντάκτης: Άκης Αδαμόπουλος,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr