Σκύλοι – οδηγοί τυφλών: οι «τετράποδοι φύλακες»

Συντάκτης: Εύα Αρβανίτη

Αν και στη χώρα μας δεν είναι παρά ελάχιστοι, αναμένεται να γίνουν περισσότεροι στο μέλλον και αξίζει να τους αναφέρουμε. Ο λόγος για τους σκύλους – οδηγούς, οι οποίοι είναι τα μάτια των τυφλών ανθρώπων και αποτελούν τον τετράποδο «σύντροφο» και «φύλακα άγγελο» της ζωής τους.

Τι είναι και πώς εκπαιδεύονται οι σκύλοι – οδηγοί;

Οι σκύλοι – οδηγοί τυφλών είναι άριστα εκπαιδευμένοι, ώστε να καθοδηγούν με ασφάλεια άτομα με μερική ή ολική απώλεια όρασης. Οι σκύλοι-οδηγοί επιλέγονται από προγράμματα επιλεκτικής εκτροφής, η οποία έχει ως πρωταρχικό σκοπό την κοινωνικοποίηση και εκπαίδευσή τους για περίπου ενάμιση έτος. Έπειτα, ένας χειριστής που έχει αξιολογηθεί από τη σχολή κι έχει κριθεί κατάλληλος για να συνεργαστεί με έναν σκύλο – οδηγό, αναλαμβάνει τη μετέπειτα εκπαίδευσή τους, στα πλαίσια της οποίας εκπαιδεύεται και ο ίδιος. Ωστόσο, δεν είναι όλα τα κουτάβια κατάλληλα για αυτή τη δουλειά. Πρέπει να έχουν υψηλή νοημοσύνη, συναισθηματική νοημοσύνη, αντίληψη και ιδιοσυγκρασία. Να είναι από τη φύση τους ήρεμα, να θέλουν να προσφέρουν στον άνθρωπο, δίχως όμως να είναι πολύ εκδηλωτικά.

Οι σκύλοι – οδηγοί αναλαμβάνουν αυτόν τον ρόλο για περίπου 10 χρόνια κι έπειτα «συνταξιοδοτούνται», περνώντας το υπόλοιπο της ζωής τους ως κατοικίδια. Η πρόσβασή τους επιτρέπεται παντού και προστατεύεται από την ελληνική νομοθεσία και τους διεθνείς κανονισμούς.

Ποιος μπορεί να αιτηθεί έναν σκύλο-οδηγό τυφλών;

Η βασική προϋπόθεση, για να αιτηθεί κάποιος έναν σκύλο – οδηγό, είναι να έχει χαρακτηριστεί νομικά τυφλός και να αδυνατεί να κινηθεί με αυτονομία. Οι υποψήφιοι θα πρέπει εξαρχής να γνωρίζουν πώς να χειρίζονται και πώς να κινούνται με το ειδικό μπαστούνι, να διασχίζουν τους δρόμους και να προσανατολίζονται άριστα.

Πρέπει να διατηρούν την ισορροπία τους, να διαθέτουν ακουστική αντίληψη, να είναι σε καλή φυσική κατάσταση και να είναι πρόθυμοι να δεχτούν τη βοήθεια των εκπαιδευμένων συντρόφων τους. Οι αιτούντες ένα σκύλο – οδηγό περνούν και αυτοί από το στάδιο της εκπαίδευσης, παρακολουθώντας ένα ειδικό σχολείο σκύλων – οδηγών, το οποίο θα τους αναθέσει εξαρχής ένα σκύλο και θα τον εκπαιδεύσει ώστε να τον φροντίζει και να τον χρησιμοποιεί σωστά ώστε να τον καθοδηγεί.

Καθήκοντα ενός χειριστή σκύλου – οδηγού τυφλών

Όπως οι σκύλοι – οδηγοί είναι υπεύθυνοι για την καθοδήγηση των ατόμων, έτσι και οι χειριστές οφείλουν να τους προσέχουν και να τους φροντίζουν. Στα καθήκοντά τους συμπεριλαμβάνονται ο καθημερινός καλλωπισμός των σκύλων για να είναι ευπρόσδεκτοι στα δημόσια μέρη και στα μέσα μαζικής μεταφοράς, καθώς και η σωστή διατροφή για να διατηρούνται υγιείς. Απαγορεύεται η άσκηση οποιασδήποτε μορφής σωματικής ή και ψυχολογικής βίας στους σκύλους-οδηγούς και η παραμέλησή τους.

Τι προσφέρουν οι σκύλοι – οδηγοί στους χειριστές τους;

Ο ρόλος του σκύλου – οδηγού είναι υποβοηθητικός. Βοηθά τα άτομα με μηδενική ή περιορισμένη όραση να κινούνται με ασφάλεια. Οι σκύλοι – οδηγοί εκπαιδεύονται με τέτοιο τρόπο, ώστε να καθοδηγούν τους ανθρώπους να αποφεύγουν εμπόδια που δεν εντοπίζονται με το ειδικό μπαστούνι, όπως για παράδειγμα οι ταμπέλες ή τα χαμηλά ταβάνια, να σταματούν σε κράσπεδα και σκάλες και συχνά να εντοπίζουν, έπειτα από εντολή, έναν περιορισμένο αριθμό αντικειμένων που βρίσκονται στο οπτικό πεδίο τους.

Το τυφλό άτομο, χάρη στον σκύλο – οδηγό, μπορεί να αποφεύγει πάσης φύσεως εμπόδια, στατικά ή κινούμενα, όπως είναι οι περαστικοί, αλλά και να αναγνωρίζει στοιχεία, όπως οι διαβάσεις και οι πινακίδες. Οι χειριστές κινούνται πλέον πιο ελεύθερα κι αποκτούν περισσότερη αυτοπεποίθηση. Γίνονται πιο λειτουργικοί και υπεύθυνοι.

Συντάκτης: Εύα Αρβανίτη,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.