Σαμποτάρετε τον εαυτό σας στις σχέσεις;

Συντάκτης: Saky Koulibaly

Δεν είναι λίγοι οι άνθρωποι αυτοί που λόγω χαμηλής αυτοεκτίμησης ή άλλων παραγόντων σαμποτάρουν από μόνοι τους τις σχέσεις τους με τους άλλους. Μια κατάσταση που μπορεί να γίνεται από συνήθεια, αλλά είναι αντιμετωπίσιμη, εάν είστε διατεθειμένοι να κατανοήσετε που είναι ακριβώς το πρόβλημα.

Σημάδια που δείχνουν ότι μπορεί να σαμποτάρετε μια καλή κατάσταση

Τι είναι το αυτοσαμποτάζ στις σχέσεις; Το αυτοσαμποτάζ στις σχέσεις περιλαμβάνει τη συμμετοχή σε συμπεριφορές, είτε συνειδητά είτε ασυνείδητα, που οδηγούν στη λήξη μιας σχέσης. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την απομάκρυνση του άλλου ατόμου ή την αναζήτηση λόγων για να βγείτε από τη σχέση.

Οι συμπεριφορές που στοχεύουν στο σαμποτάρισμα των σχέσεων συχνά προέρχονται από θέματα εμπιστοσύνης, παρελθοντικές εμπειρίες και ελλείψεις στις δεξιότητες σχέσεων.

Γνωρίζετε κάποιον νέο και βγαίνετε ευχάριστα για λίγο καιρό. Η σύνδεση είναι υπέροχη, υπάρχει χημεία και το σεξ είναι διασκεδαστικό. Αρχίζετε να περνάτε όλο και περισσότερο χρόνο μαζί και σκέφτεστε να γίνετε ζευγάρι. Αλλά μετά, σταματάτε να απαντάτε στα μηνύματά του αμέσως. Ακυρώνετε ραντεβού, αποφεύγετε να μιλήσετε για το επόμενο βήμα στη σχέση. Ο σύντροφός σας εκφράζει απογοήτευση, δυσαρέσκεια ή ακόμα και θυμό για τη συμπεριφορά σας. Λίγο μετά, ο σύντροφος διακόπτει τη σχέση.

Σας φαίνεται γνωστό αυτό το σενάριο; Αν ναι, μπορεί να σαμποτάρετε τις σχέσεις σας. Το αυτοσαμποτάζ στις σχέσεις μπορεί να είναι μια καταστροφική συνήθεια, αλλά υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να κατανοήσετε τις αιτίες, να εντοπίσετε τα σημάδια και να βρείτε τρόπους να το αντιμετωπίσετε.

Τι προκαλεί το αυτοσαμποτάζ στις σχέσεις; Οι συγκεκριμένοι λόγοι για τους οποίους κάποιος μπορεί να σαμποτάρει τις δικές του σχέσεις εξαρτώνται από το πλαίσιο. Κάθε άτομο έχει ένα διαφορετικό παρελθόν: Ο τρόπος που μεγάλωσε, η παιδική του ηλικία, η εφηβεία και οι πρώτες σοβαρές σχέσεις επηρεάζουν τον τρόπο που δρα τώρα.

Ένας από τους κύριους λόγους που οι άνθρωποι σαμποτάρουν τις σχέσεις τους είναι ο φόβος της οικειότητας. Οι άνθρωποι φοβούνται την οικειότητα όταν φοβούνται την συναισθηματική ή σωματική εγγύτητα με άλλους. Όλοι θέλουν και χρειάζονται οικειότητα. Αλλά, σε άτομα με συγκεκριμένες εμπειρίες, η οικειότητα μπορεί να συνδέεται με αρνητικές αντί για θετικές εμπειρίες, οδηγώντας σε συμπεριφορά τύπου «σπρώξε-τράβα» που καταλήγει σε διάλυση ή αποφυγή σχέσεων.

Παιδικό τραύμα. Ο φόβος της οικειότητας συνήθως προέρχεται από δύσκολες ή καταχρηστικές γονικές σχέσεις και παιδικό τραύμα (σωματικό, σεξουαλικό ή συναισθηματικό). Η βαθιά, ενσωματωμένη πεποίθηση στους ανθρώπους που φοβούνται την οικειότητα είναι: «Οι άνθρωποι που είναι κοντά μου, δεν μπορούν να εμπιστευτούν». Επειδή οι πρώιμες σχέσεις εμπιστοσύνης με τους γονείς ή τους φροντιστές τους διακόπηκαν από κακοποίηση, οι άνθρωποι που φοβούνται την οικειότητα πιστεύουν ότι οι άνθρωποι που τους αγαπούν αναπόφευκτα θα τους βλάψουν. Ως παιδιά, δεν μπορούσαν να ξεφύγουν από αυτές τις σχέσεις. Ωστόσο, ως ενήλικες, έχουν τη δύναμη να τις τερματίσουν ή να τις αφήσουν, ακόμα κι αν δεν είναι πραγματικά κακοποιητικές.

Φόβοι. Αυτός ο φόβος εμφανίζεται σε δύο τύπους: φόβος εγκατάλειψης και φόβος απορρόφησης. Στον πρώτο, οι άνθρωποι ανησυχούν ότι αυτοί που αγαπούν θα τους αφήσουν όταν είναι πιο ευάλωτοι. Στον δεύτερο, οι άνθρωποι ανησυχούν ότι θα χάσουν την ταυτότητά τους ή την ικανότητα να παίρνουν αποφάσεις για τον εαυτό τους. Αυτοί οι δύο φόβοι συχνά συνυπάρχουν, οδηγώντας σε συμπεριφορά «σπρώξε-τράβα» τόσο χαρακτηριστική για αυτούς με βαθιούς φόβους οικειότητας.

Λόγοι που οι άνθρωποι αυτοσαμποτάρουν τις σχέσεις. Μερικοί από τους κορυφαίους λόγους για το αυτοσαμποτάζ στις σχέσεις περιλαμβάνουν:

  • Φόβος να πληγωθούν ή να εγκαταλειφθούν
  • Θέματα εμπιστοσύνης που συνήθως συνδέονται με αρνητικές παρελθοντικές εμπειρίες
  • Υπερβολικά υψηλές ή ακόμα και μη ρεαλιστικές προσδοκίες
  • Χαμηλή αυτοεκτίμηση
  • Έλλειψη δεξιοτήτων σχέσεων

Σημάδια αυτοσαμποτάζ στις σχέσεις. Υπάρχουν πολλά σημάδια ότι μπορεί να έχετε την τάση να αυτοσαμποτάρετε ακόμα και τις καλύτερες σχέσεις. Σημάδια αυτοσαμποταριστικής συμπεριφοράς περιλαμβάνουν:

  • Αναζήτηση εξόδου από τις σχέσεις
  • Gaslighting
  • Σειριακό ραντεβού
  • Ζήλια
  • Κριτική
  • Αποφυγή
  • Κραυγές
  • Επαφή με πολλούς ερωτικούς συντρόφους
  • Χαμηλή αυτοεκτίμηση

Αναζήτηση εξόδου. Αποφεύγετε οτιδήποτε οδηγεί σε μεγαλύτερη δέσμευση: συνάντηση με τους γονείς, συγκατοίκηση, κ.λπ. Αναρωτιέστε πάντα, «Αν πάει στραβά, πώς μπορώ να βγω εύκολα από αυτή τη σχέση»; Επειδή η δέσμευση μειώνει την ικανότητά σας να εγκαταλείψετε μια σχέση χωρίς οικονομικές ή συναισθηματικές συνέπειες, τείνετε να την αποφεύγετε. Μπορεί να αρχίσετε να απομακρύνεστε από τη σχέση ή να αρχίσετε να γίνεστε απόμακροι. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να αρχίσετε να αποφεύγετε να περνάτε χρόνο με το άλλο άτομο.

Gaslighting. Το gaslighting είναι μια μορφή συναισθηματικής κακοποίησης με στόχο την άρνηση της πραγματικότητας ή των εμπειριών του άλλου ατόμου. Για παράδειγμα, αν ο σύντροφός σας λέει: «Είμαι πολύ στεναχωρημένος που ακύρωσες το ραντεβού μας», απαντάτε με κάτι σαν: «Δεν είσαι πραγματικά στεναχωρημένος. Είναι δικό σου λάθος που ακύρωσα και απλώς προσπαθείς να με κατηγορήσετε». Το gaslighting είναι ένα σημάδι ότι δεν πιστεύετε πραγματικά ότι τα συναισθήματα του συντρόφου σας είναι έγκυρα ή αληθινά (παρόλο που είναι).

Σειριακό ραντεβού. Οι φίλοι σας πολλές φορές σας ρωτούν γιατί χωρίζετε με πιθανούς συντρόφους τόσο συχνά ή παραπονιούνται ότι δεν φαίνεται να στεριώνετε με κανέναν. Χωρίζετε με συντρόφους με την παραμικρή αφορμή, μόνο για να ξεκινήσετε να βγαίνετε με κάποιον άλλο αμέσως και να επαναλάβετε τον κύκλο. Δεν θέλετε να φαίνεστε «παίχτης», αλλά δεν μπορείτε να βρείτε κάποιον με τον οποίο μπορείτε να δεσμευτείτε.

Ζήλια. Πάντα ανησυχείτε ότι ο σύντροφός σας μπορεί να βλέπει κάποιον άλλο πίσω από την πλάτη σας. Απαιτείτε έλεγχο σε κάθε πτυχή της ζωής του και χρειάζεστε συνεχή επικοινωνία. Όταν περνούν χρόνο με άλλους χωρίς εσάς, ανησυχείτε, στέλνετε συνεχώς μηνύματα, νιώθετε ζήλια και ζητάτε αποδείξεις ότι είναι πιστοί. Χωρίζουν μαζί σας επειδή σας θεωρούν ελεγκτικό.

Κριτική. Αναζητάτε συνεχώς την τελειότητα σε έναν σύντροφο, παρόλο που ξέρετε ότι η τελειότητα είναι αδύνατη. Βρίσκετε σφάλματα σε κάθε μικρό πράγμα που κάνουν, από τον τρόπο που μαγειρεύουν μέχρι τα ρούχα που φορούν. Είναι αδύνατον να ικανοποιηθείτε, και ο σύντροφός σας τελικά σταματάει να προσπαθεί και χωρίζει μαζί σας.

Αποφυγή. Περνάτε πολύ χρόνο προσπαθώντας να πείσετε τον εαυτό σας ότι η σχέση είναι τέλεια, ακόμα κι όταν δεν είναι. Όταν ο σύντροφός σας θέλει να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα, αποφεύγετε το θέμα ή απλά λέτε: «Δεν νομίζω ότι έχουμε πρόβλημα. Θα περάσει». Ο σύντροφός σας νιώθει πικρία για την αδυναμία σας να αντιμετωπίσετε τα προβλήματα μαζί και φεύγει.

Κραυγές. Η διατήρηση μιας πικρίας ενάντια στον σύντροφό σας σημαίνει ότι ο θυμός σας δεν φεύγει ποτέ πραγματικά. Χρειάζεται πολλή ενέργεια για να παραμείνετε θυμωμένος. Ανεξάρτητα από το τι κάνει ο σύντροφός σας, πάντα θα επιστρέφετε σε αυτές τις κραυγές. Είναι ένας τρόπος να προστατεύετε τον εαυτό σας απομακρύνοντας τον άλλον. Όσο είστε θυμωμένοι, κανείς δεν μπορεί να σας πλησιάσει πραγματικά.

Επαφή με πολλούς ερωτικούς συντρόφους. Ενώ η επαφή με άλλους ανθρώπους είναι εντάξει όταν και οι δύο συμφωνούν στη μη μονογαμία, γενικά, η συνεχιζόμενη αλλαγή συντρόφων μπορεί να είναι ένα σημάδι αυτοσαμποτάζ. Κάνετε ένα από τα πιο βλαβερά πράγματα που μπορείτε να κάνετε σε έναν ρομαντικό σύντροφο με την ελπίδα ότι θα το ανακαλύψει και θα σας αφήσει.

Χαμηλή αυτοεκτίμηση Μιλάτε πάντα για τον εαυτό σας με υποτιμητικό τρόπο: «Δεν είμαι τόσο έξυπνος όσο εσύ». «Είμαι απλώς ένας ηλίθιος, γιατί είσαι μαζί μου»; «Είσαι μαζί μου επειδή με λυπάσαι», κ.λπ. Αυτό είναι ένα σημάδι χαμηλής αυτοεκτίμησης και οι περισσότεροι άνθρωποι δεν απολαμβάνουν να τους λένε ότι αγαπούν κάποιον που είναι άχρηστος. Όταν, παρά τη συνεχή τους διαβεβαίωση ότι είστε καλός άνθρωπος, συνεχίζετε να καταρρέετε, μπορεί να εγκαταλείψουν και να χωρίσουν μαζί σας.

Αυτά είναι μερικά παραδείγματα για το πώς οι άνθρωποι με φόβο οικειότητας μπορεί να σαμποτάρουν τις σχέσεις τους. Σημειώστε ότι πολλά από αυτά είναι κακοποιητικά: Συμπεριφορές όπως το gaslighting, η παράνοια και ο έλεγχος μπορούν να βλάψουν το άλλο άτομο. Οι άνθρωποι με αυτά τα μοτίβα συχνά έχουν παιδικό τραύμα και δεν ξέρουν πώς να δράσουν διαφορετικά.

Γιατί το αυτοσαμποτάζ στις σχέσεις είναι πρόβλημα. Ακόμα κι αν αναγνωρίσετε τα σημάδια αυτοσαμποτάζ στις σχέσεις σας, μπορεί να μην νιώσετε αμέσως την επιθυμία να σταματήσετε αυτές τις προβληματικές συμπεριφορές. Τέτοια μοτίβα σας επιτρέπουν να βγείτε από τις σχέσεις όταν το θέλετε – και αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα. Θέλετε να φύγετε για να αποφύγετε την οικειότητα που φοβάστε βραχυπρόθεσμα, αλλά τέτοιες ενέργειες μπορεί να δημιουργήσουν δυσκολίες που μπορεί να σας στοιχειώσουν μακροπρόθεσμα.

Γιατί έχει σημασία να θέλετε να τερματίσετε συνεχώς τις σχέσεις σας, ακόμα και όταν όλα πηγαίνουν καλά; Μερικές από τις πιθανές μακροπρόθεσμες συνέπειες περιλαμβάνουν:

Έλλειψη οικείων σχέσεων: Με την πάροδο του χρόνου, μπορεί να βρείτε τον εαυτό σας να επιθυμεί μια κοντινή, ασφαλή, μακροχρόνια σχέση. Οι αυτοσαμποταριστικές συμπεριφορές κάνουν οποιοδήποτε είδος δέσμευσης δύσκολο να βρεθεί και να διατηρηθεί.

Μοναξιά: Η έλλειψη κοντινών σχέσεων μπορεί να αφήσει τους ανθρώπους να αισθάνονται απομονωμένοι. Μπορεί να βρείτε τον εαυτό σας να επιθυμεί συνδέσεις που νιώθετε ανίκανος να δημιουργήσετε ή να διατηρήσετε.

Έλλειψη παιδιών και οικογένειας: Ενώ δεν έχουν όλοι την επιθυμία να αποκτήσουν παιδιά, κάποιοι μπορεί να βρουν τον εαυτό τους να εύχονται να είχαν έναν σύντροφο με τον οποίο να δημιουργήσουν οικογένεια.

Δυσκολία ανεκτικότητας στην οικειότητα: Η συνεχής λήξη των σχέσεων πριν μπορέσετε να δημιουργήσετε πραγματική οικειότητα μπορεί να κάνει ακόμα πιο δύσκολο να πλησιάσετε μελλοντικούς συντρόφους. Ακόμα κι όταν πλησιάζετε ένα άτομο, μπορεί να κρατάτε τον εαυτό σας πίσω από φόβο να δεθείτε πολύ και να πληγωθείτε.

Πώς να σταματήσετε το αυτοσαμποτάζ στις σχέσεις. Για να τερματίσετε το αυτοσαμποτάζ, πρέπει πρώτα να κοιτάξετε καλά και σκληρά τον εαυτό σας και τα μοτίβα συμπεριφοράς σας. Εκτός αν είστε διατεθειμένος να είστε ειλικρινής με τον εαυτό σας και να αντιμετωπίσετε όλους τους τρόπους που μπορεί να έχετε κακοποιήσει ή πληγώσει άλλους ανθρώπους λόγω του φόβου σας για οικειότητα.

Θεραπεία. Η θεραπεία είναι το πρώτο βήμα που πολλοί κάνουν για να τερματίσουν τα αυτοσαμποταριστικά μοτίβα. Ένας επαγγελματίας μπορεί να σε βοηθήσει να αναγνωρίσετε τις συμπεριφορές σας, να φτάσετε στις ρίζες τους και να βρείτε στρατηγικές για να τις αλλάξετε.
Ανάλυση. Για να ξεπεράσετε το αυτοσαμποτάζ στις σχέσεις, πρέπει να είστε σε θέση να αναγνωρίσετε το ρόλο σας στην καταστροφή των σχέσεων σας. Καμία σχέση δεν είναι τέλεια, αλλά πάντα θα νιώθετε απογοητευμένοι αν συνεχίζετε να οδηγείτε τον εαυτό σας και τον σύντροφό σας σε αποτυχία. Η αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων σημαίνει ότι πρέπει να είστε διατεθειμένοι να είστε ευάλωτοι και να αναγνωρίσετε τα δικά σας θέματα εγκατάλειψης και απόρριψης.

Ξυπνήστε τα κίνητρά σας. Ο φόβος της οικειότητας και το αυτοσαμποτάζ μπορεί να παραμένουν σε ύπνωση μέχρι να τα ξυπνήσει ένας παράγοντας κίνητρο. Αυτό μπορεί να είναι λέξεις, ενέργειες ή ακόμα και τόποι. Γνωρίζοντας τι προκαλεί τους φόβους σας θα σας βοηθήσει είτε να τα αποφύγετε είτε να δουλέψετε πάνω τους ώστε να μην σας ενεργοποιούν πλέον.

Αφήστε το παρελθόν. Ένα από τα κύρια προβλήματα του αυτοσαμποτάζ είναι ότι αντιδράτε στο παρόν σαν η τρέχουσα κατάσταση να είναι η ίδια με μια στο παρελθόν. Μπορεί να είναι παιδικά ή παρελθοντικά προβλήματα σχέσεων. Μαθαίνοντας να λέτε, «Αυτό ήταν τότε, αυτό είναι τώρα», μπορεί να σας βοηθήσει να παίρνετε αποφάσεις με βάση το παρόν, αντί να αντιδράτε τυφλά με βάση ό,τι σας συνέβη στο παρελθόν.

Ανοίξτε τον εαυτό σας. Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά του αυτοσαμποτάζ και του φόβου της οικειότητας είναι η αδυναμία να μιλάτε για τα συναισθήματα και τα προβλήματά σας. Αποφεύγετε να μιλάτε για αυτά τα πράγματα γιατί αν το κάνετε σημαίνει ότι νιώθετε, κάτι που θέλετε να αποφύγετε με κάθε κόστος. Εκφράζοντας τα συναισθήματά σας, τους φόβους σας και τις ανάγκες σας, όχι μόνο θα σας βοηθήσει να εντοπίσετε τα προβλήματα, αλλά θα βοηθήσει και τους άλλους να σας καταλάβουν καλύτερα.

Πώς να αντιμετωπίσετε έναν σύντροφο που αυτοσαμποτάρει. Αν ο σύντροφός σας προσπαθεί να αυτοσαμποτάρει τη σχέση σας, είναι σημαντικό να θυμάστε ότι δεν είναι δικό σας λάθος. Μην προσπαθείτε να δικαιολογήσετε τη συμπεριφορά του, αλλά μην το παίρνετε προσωπικά. Προσπαθήστε να ενισχύσετε τις θετικές συμπεριφορές και να τον ενθαρρύνετε όταν κάνει πρόοδο. Τέλος, ενθαρρύνετέ τον να αναζητήσει επαγγελματική βοήθεια.

Το αυτοσαμποτάζ στις σχέσεις είναι κατανοητό όταν κοιτάζετε τις υποκείμενες αιτίες, γι’ αυτό είναι σημαντικό να φερθείτε στον εαυτό σας με καλοσύνη. Θυμηθείτε ότι είναι εντάξει να ζητήσετε βοήθεια. Η αναζήτηση θεραπείας ή απλώς ένα φιλικό αυτί είναι το πρώτο βήμα προς την απελευθέρωση από αυτοσαμποταριστικές συμπεριφορές.

Είναι επίσης σημαντικό να δουλέψετε με τον σύντροφό σας. Το να είστε ευάλωτοι και να αφήσετε τον άλλον να κατανοήσει αυτή την πλευρά σας δεν είναι εύκολο, αλλά το να τον αφήσετε μέσα μπορεί να βοηθήσει στη διάσπαση αυτών των εσωτερικευμένων μοτίβων αυτοσαμποτάζ.

Συντάκτης: Saky Koulibaly,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.