Rosalind Franklin: Η αφανής ιδιοφυΐα πίσω από την ανακάλυψη του DNA

Συντάκτης: Σταυρίνα Κούτρη

Το έργο της Rosalind Franklin είναι που οδήγησε στην ανακάλυψη της δομής του DNA, παρότι δεν της δόθηκε η αναγνώριση που της οφείλεται. Χωρίς τη συμβολή της, η γενετική όπως την ξέρουμε ίσως να μην ήταν η ίδια.

Πρώιμα χρόνια και διδακτορικό

Ίσως να μην υπάρχει γυναίκα επιστήμονας με τόση διαμάχη γύρω από τη ζωή και το έργο της όσο η Rosalind Franklin. Η Franklin γεννήθηκε στις 25 Ιουλίου 1920 στην Αγγλία. Στα 15 της χρόνια αποφάσισε πώς θέλει να ασχοληθεί με τις επιστήμες. Αν και ο πατέρας της ήταν ενάντια σε αυτό και ήθελε η κόρη του να γίνει κοινωνική λειτουργός, τελικά υποχώρησε σε αυτή της την απόφαση. Το 1938 εγγράφηκε στο Newham College, αποφοιτώντας το 1941. Το 1942 ξεκίνησε να εργάζεται στην British Coal Utilization Research Association, οπού πραγματοποιούσε μελέτες σχετικά με τον άνθρακα και τον γραφίτη. Το έργο της εκεί αποτέλεσε τη βάση για το διδακτορικό της, το οποίο έλαβε από το πανεπιστήμιο του Cambridge to 1945. Από το 1947 έως το 1950 εργάστηκε στο Παρίσι, όπου διδάχθηκε τις τεχνικές περίθλασης των ακτίνων Χ.

Η έρευνα του DNA και οι διακρίσεις εις βάρος της

Το 1951, επέστρεψε στην Αγγλία ως επιστημονική συνεργάτης στο King’s College του Λονδίνου κι εκεί ξεκίνησε η ιστορία με το DNA. Στο εργαστήριο δούλευε μαζί με τον M. Wilkins. Και οι δύο ασχολούνταν με τη διερεύνηση του DNA, σε χωριστά όμως projects. Όταν ο υπεύθυνος ερευνών αναγνώρισε τη δουλειά της Franklin σχετικά με το DNA, ο Wilkins έλειπε και όταν επέστρεψε φερόταν σαν να ήταν η τεχνική του βοηθός. Συμπεριφορές σαν αυτήν αποτελούσαν καθημερινότητα για την εποχή δεδομένου του πόσο βεβαρημένο ήταν το κλίμα για τις γυναίκες.

Rosalind Franklin: Η αφανής ιδιοφυΐα πίσω από την ανακάλυψη του DNA

Οι πιο όμορφες εικόνες ακτίνων Χ που είχαν ποτέ τραβηχτεί ήταν δικές της

Η Franklin όμως δεν πτοήθηκε και συνέχισε το έργο της. Μεταξύ 1951 και 1953 είχε σχεδόν καταφέρει να επιλύσει τη δομή του DNA. Μάλιστα, ο John Desmond Bernal (Ιρλανδός επιστήμονας που πρωτοστάτησε στην κρυσταλλογραφία ακτίνων Χ στη μοριακή βιολογία) χαρακτήρισε τις απεικονίσεις της ως τις πιο όμορφες εικόνες ακτίνων Χ οποιασδήποτε ουσίας που είχαν ποτέ τραβηχτεί. Παρ’όλα αυτά, δεν έλαβε ποτέ την αναγνώριση που άξιζε λόγω της κόντρας που είχε μαζί της ο Wilkins. Πιο συγκεκριμένα, ο Wilkins έδειξε στον James Watson ένα από τα πορτρέτα κρυσταλλογραφίας της Franklin.

O James Watson είχε διδακτορικό στη ζωολογία. Τον ενδιέφερε η γενετική και αποφάσισε να πάει στη Δανία για το μεταδιδακτορικό του προκειμένου να συνεχίσει να ασχολείται με την μελέτη των ιώσεων αλλά και να μάθει περισσότερη χημεία, καθώς δεν ήταν μεγάλος γνώστης της. Σε ένα συνέδριο το 1951, ο Watson άκουσε τον Wilkins να μιλά για τη μοριακή δομή του DNA. Αυτός του έδειξε τις πρόσφατες κρυσταλλογραφικές φωτογραφίες του DNA με ακτίνες Χ. Ο Watson πήγε στο εργαστήριο Cavendish, όπου πολλά έργα κρυσταλλογραφίας ακτίνων Χ βρίσκονταν σε εξέλιξη. Εκεί γνώρισε τον Francis Crick, έναν φυσικό που είχε βοηθήσει στην ανάπτυξη ραντάρ κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Crick τότε υποτίθεται ότι έγραφε μια διατριβή για την κρυσταλλογραφία ακτίνων Χ της αιμοσφαιρίνης.

Rosalind Franklin: Η αφανής ιδιοφυΐα πίσω από την ανακάλυψη του DNA

Οι φωτογραφίες ακτίνων Χ της Franklin οδήγησαν σε Νόμπελ…άλλων!

Ο Watson με τον Crick ξεκίνησαν να συνεργάζονται και να συνθέτουν μοντέλα του DNA, προσπαθώντας να ενσωματώσουν όσα περισσότερα δυνατά στοιχεία μπορούσαν να συγκεντρώσουν. Οι εξαιρετικές φωτογραφίες ακτίνων Χ της Franklin, στις οποίες είχαν πρόσβαση χωρίς την άδειά της, ήταν αυτές που τους οδήγησαν στη λύση και το έργο τους μπήκε στο περιοδικό Nature σχεδόν αμέσως. Το έργο της Franklin από την άλλη εμφανίστηκε ως “υποστηρικτικό άρθρο” στο ίδιο τεύχος.

Στους James Watson, Francis Crick και Maurice Wilkins απονεμήθηκε το βραβείο Nobel για το μοντέλο DNA διπλής έλικας το 1962. Η Rosalind Franklin ωστόσο, είχε ήδη αποβιώσει σε ηλικία 37 ετών από καρκίνο των ωοθηκών τον Απρίλιο του 1958.

Η συζήτηση για το πόσο σημαντική ήταν η δουλειά της Franklin συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Αυτό που είναι αδιαμφισβήτητο είναι ότι είχε σημαίνοντα ρόλο στην ανακάλυψη της δομής του DNA και πώς χωρίς αυτήν η επιστήμη μάλλον δεν θα ήταν όπως είναι σήμερα.

Πηγή 1, Πηγή 2, Πηγή 3

Συντάκτης: Σταυρίνα Κούτρη,

Influence:

Γεννημένη και μεγαλωμένη στην πολύπλευρη πρωτεύουσα, διανύοντας την δεκαετία των ρίσκων και των μεγάλων αλλαγών για την ώρα…