Ρευματικές παθήσεις: αναγνωρίστε και προλάβετε τη νόσο
Σε μέγιστο ιατρικό και κοινωνικό πρόβλημα της χώρας εξελίσσονται οι ρευματικές παθήσεις. Με 2,5 εκατ. Έλληνες να πάσχουν από ρευματοπάθειες και τις ρευματικές παθήσεις να ευθύνονται για τις μισές αναπηρικές συντάξεις, οι επιπτώσεις είναι βαρύτατες για τη δημόσια υγεία αλλά και τον δημόσιο κορβανά. Τα φάρμακα νέας γενιάς συμβάλλουν σημαντικά στην αποτελεσματική αντιμετώπισή τους, ωστόσο η καθυστερημένη διάγνωση επιφέρει μη ανατρέψιμες βλάβες στο μυοσκελετικό σύστημα των ασθενών αλλά και μεγάλες δαπάνες στο σύστημα περίθαλψης, αφού προκαλούν κινητικά προβλήματα και αναπηρίες.
Ποιές είναι οι ρευματικές παθήσεις
Πρόκειται για παθήσεις του μυσκελετικού συστήματος, δηλαδή, αρθρώσεων, τενόντων, μυών, οστών και σπονδυλικής στήλης. Ο όρος μυοσκελετικό σύστημα περιλαμβάνει τις ανθρώπινες δομές που συνεργάζονται ομαλά για την κίνηση και την στήριξη του ανθρώπινου σώματος, δηλαδή οστά, συνδέσμους, τένοντες, ορογόνους θυλάκους, σπονδυλική στήλη. Αρκετές ρευματικές παθήσεις, όπως π.χ. οι αυτοάνοσες, προσβάλλουν και άλλα όργανα, όπως την καρδιά, τους νεφρούς, τα μάτια, τους πνεύμονες, τα αγγεία, τα νεύρα κ.α.
Κοινό χαρακτηριστικό των περισσότερων ρευματικών παθήσεων είναι η παρουσία φλεγμονής στις αρθρώσεις ή σε άλλη θέση του μυοσκελετικού συστήματος ή/και σε άλλα όργανα. Έτσι όχι μόνο τα συμπτώματα, αλλά και τα σημεία των παθήσεων αυτών έχουν συχνά σχέση με τη φλεγμονή.
Οι ρευματικές παθήσεις διακρίνονται σε:
- Οξείες
- Υποτροπιάζουσες
- Χρόνιες
Οξείες ρευματικές παθήσεις είναι εκείνες που υποχωρούν με την κατάλληλη θεραπεία μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες. Τέτοιες παθήσεις είναι για παράδειγμα ορισμένες παθήσεις εξωαρθρικού ρευματισμού, όπως οι τενοντοελυτρίτιδες, οι ενθεσοπάθειες, οι ορογονοθυλακίτιδες, το σύνδρομο του καρπιαίου σωλήνα κ.λπ., η ουρική αρθρίτιδα, η ψευδοουρική αρθρίτιδα κ.ά.
Υποτροπιάζουσες ρευματικές παθήσεις είναι εκείνες που διαρκούν ένα χρονικό διάστημα, το οποίο μπορεί να κυμαίνεται από ημέρες μέχρι εβδομάδες ή μήνες, και υποχωρούν για να επανεμφανιστούν μετά από εβδομάδες, μήνες ή ακόμη και χρόνια. Τέτοιες παθήσεις είναι για παράδειγμα οι κρυσταλλογενείς αρθρίτιδες, η νόσος Αδαμαντιάδη-Behcet κ.ά.
Χρόνιες ρευματικές παθήσεις είναι εκείνες που διαρκούν χρόνια ή δια βίου. Οι περισσότερες ρευματικές παθήσεις είναι χρόνιες, όπως για παράδειγμα, η οστεοαρθρίτιδα, οι αυτοάνοσες ρευματικές παθήσεις, οι οροαρνητικές σπονδυλαρθρίτιδες, η οστεοπόρωση κ.ά.
Οι ρευματικές παθήσεις είναι πολλές, περίπου 200 και κατατάσσονται σε 6 ομάδες:
- Φλεγμονώδεις που είναι και οι σοβαρότερες.
- Οστεοαρθρίτιδες
- Οσφυαλγία-ισχιαλγία
- Αυχεναλγία-αυχενικό σύνδρομο
- Παθήσεις εξωαρθρικού ρευματισμού
- Διάφορες ρευματικές παθήσεις
Κύρια συμπτώματα
Οι ρευματικές παθήσεις μπορούν να εντοπιστούν έγκαιρα και να αντιμετωπιστούν με την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή προσφέροντας ανακούφιση στους πάσχοντες. Δυστυχώς όμως οι περισσότεροι ασθενείς αγνοούν τα πρώιμα συμπτώματα ή αναβάλλουν επ’αόριστον την επίσκεψη σε κάποιον ειδικό, με αποτέλεσμα η νόσος όσο προχωρά να γίνεται μη αναστρέψιμη. Η έγκαιρη διάγνωση όμως και η κατάλληλη θεραπεία μπορεί να προλάβει πολλά αρνητικά επακόλουθα της νόσου, όπως την αναπηρία.
Δώστε λοιπόν προσοχή στα παρακάτω συμπτώματα:
- Πόνος σε μια ή περισσότερες αρθρώσεις ή/και σε τένοντες ή μύς ή στη μέση ή στον αυχένα.
- Δυσκαμψία των αρθρώσεων, δηλαδή η δυσκολία στις κινήσεις μετά από ανάπαυση.
- Διόγκωση ή ευαισθησία στην πίεση μιας ή περισσότερων αρθρώσεων.
- Οσφυαλγία, που χειροτερεύει με την κατάκλιση, ξυπνά τον ασθενή τις πρώτες πρωινές ώρες και βελτιώνεται με την κίνηση.
- Αρθρίτιδα μαζί με οσφυαλγία.
- Αρθρίτιδα μαζί με εξάνθημα ψωρίασης.
- Αλλαγή χρώματος δακτύλων (άσπρο-κυανό-κόκκινο) με την έκθεση στο κρύο (ph. Raynaud).
Μέγιστο πρόβλημα η καθυστερημένη διάγνωση
H διάγνωση μιας ρευματικής πάθησης δεν είναι εύκολη δεδομένου ότι δεν υπάρχει ένας ειδικός δείκτης που να συνδέεται άμεσα με ένα νόσημα. Πρέπει να γίνεται από ειδικό γιατρό, το ρευματολόγο που έχει εκπαιδευθεί στα νοσήματα αυτά. Λόγω άγνοιας για τις ρευματικές παθήσεις, μεγάλο ποσοστό ασθενών δεν απευθύνεται έγκαιρα ή δεν απευθύνεται καθόλου στους ειδικούς γιατρούς, δηλαδή, στους ρευματολόγους, γεγονός που είναι καθοριστικής σημασίας για την ορθή διάγνωση, τη σωστή θεραπευτική παρέμβαση και την τελική έκβαση αυτών των παθήσεων.
Έρευνες έχουν δείξει ότι όταν εμφανιστεί η νόσος, μόνο το 20% των ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα και το 13% των ασθενών με αγκυλωτική σπονδυλαρθρίτιδα ή ψωριακή αρθρίτιδα απευθύνονται σε ρευματολόγους, ενώ το 10% των ασθενών με την πρώτη πάθηση και 40% εκείνων με τις δεύτερες παθήσεις ουδέποτε επισκέπτονται ρευματολόγους, με αποτέλεσμα τη μη εφαρμογή κατάλληλης θεραπείας και την πρόκληση μη ανατρέψιμων βλαβών στις αρθρώσεις και σοβαρών λειτουργικών διαταραχών ή αναπηρίας.
Η ορθότητα της παραπάνω έρευνας καθώς και πολλά άλλα θέματα επιβεβαιώνονται και σε δύο πανελλήνιες επιδημιολογικές έρευνες, που πραγματοποιήθηκαν από το Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογίας στο γενικό πληθυσμό ενηλίκων (άτομα ηλικίας 19 ετών και πάνω) σε αστικές, ημιαστικές και αγροτικές περιοχές στη Βόρεια, Κεντρική και Νότια Ελλάδα. Στη δεύτερη έρευνα βρέθηκε ότι το 87% του γενικού πληθυσμού δεν γνωρίζει τι είναι οι ρευματικές παθήσεις, ούτε γνωρίζει ότι θα πρέπει να απευθυνθεί σε ρευματολόγο όταν παρουσιάσει πόνο σε μια ή περισσότερες αρθρώσεις, σε τένοντες, στη μέση ή στον αυχένα.
Ενημέρωση και πρόληψη
Το Έλληνικό Ίδρυμα Ρευματολογίας στην ιστοσελίδα του προσφέρει έγκυρη ενημέρωση για την πάθηση καθώς και πληροφορίες για τα συμπτώματα και την αντιμετώπιση των ρευματικών παθήσεων, σε μια προσπάθεια να ενημερωθούν οι πολίτες για μια νόσο τόσο γνωστή μας, αλλά ταυτόχρονα τόσο άγνωστη για πολλούς.
