Rap μουσική, η «απομυθοποίηση»

Συντάκτης: Εμμανουήλ Μακράκης

Η αλήθεια είναι σημαντικό προσόν για όποιον μπορεί να την εκφράσει και η rap μουσική είναι ένα είδος που πρεσβεύει ακριβώς αυτό. Προκλητικές απόψεις, σκληρές εκφράσεις και στερεότυπα είναι τα όσα ο μέσος αναγνώστης μπορεί να αποκωδικοποιήσει από τα κείμενα αυτά. Ποια είναι όμως η πραγματικότητα;

Θα πρέπει βάσει όσων λέγονται να μπορέσει η αλήθεια να λάμψει αντικειμενικά και χωρίς προκαταλήψεις είτε από την πλευρά των υποστηρικτών είτε από των υπερμάχων της μουσικής αυτής. Σε αυτό το άρθρο λοιπόν θα αναλυθούν τα πιο hot topics της rap στην Ελλάδα.

Rap και σεξισμός

Προφανώς αυτό για το οποίο πέραν πάσης αμφιβολίας κατηγορούν τη μουσική βιομηχανία της rapείναι η αναπαραγωγή σεξιστικών απόψεων. Όντως σε πολλά τραγούδια το γυναικείο φύλο παρουσιάζεται εκφυλισμένο και κατώτερο από το αντρικό. Σίγουρα είναι ένα από τα μεγαλύτερα αρνητικά που κυρίως η λεγόμενη new wave σκηνή κατηγορείτε από τα mediaκαι αυτή η κριτική γιγαντώνεται διότι αποδέκτες αυτών των μουσικών ερεθισμάτων είναι κυρίως νεαρά παιδία, κάτι που δικαιολογημένα ανησυχεί γονείς και μη.

Πάρα ταύτα η κριτική αυτή έως έναν βαθμό είναι βάσιμη. Δεν πρέπει όμως σε καμία περίπτωση να ξεχνάμε πως ένα μουσικό είδος δεν μπορεί να επηρεάσει έναν υγιή και σκεπτόμενο άνθρωπο ώστε να θεωρήσει τις γυναίκες έκφυλες και κατώτερες. Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε σε τι περιβάλλον μεγάλωσαν οι γονείς και οι παππούδες μας. Η ελληνική κοινωνία ήταν και είναι σεξιστική και αυτό πρέπει να το αντιληφθούμε όλοι μας.

Rap μουσική, η «απομυθοποίηση»


Διαβάστε επίσης:Οι γυναίκες ως το ισχυρό φύλο(;)


Αλλά για να μην ξεφύγουμε γύρω από το γενικότερο θέμα του άρθρου ας εξετάσουμε το αν η χώρα μας είναι σεξιστική με γνώμονα διάσημα τραγούδια της ελληνικής μουσικής βιομηχανίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι δομή της μουσικής βιομηχανίας τη δεκαετία του ’90 που τόσο η λαϊκή όσο και ο pop σκηνή της Ελλάδας ήταν τελείως διαφορετική από ό,τι σήμερα. Αρκεί να ανατρέξουμε σε ένα-δύο τραγούδια για να το καταλάβουμε. Για παράδειγμα το τραγούδι «Υποταγή» του Σάκη Ρουβά αναφέρει ξεκάθαρα πως ο άντρας είναι αυτός ο οποίος εξουσιάζει και η γυναίκα οφείλει να ακολουθεί. Οπότε ας μην κατηγορούμε μόνο τη rap ως την κύρια αιτία σεξισμού γύρω μας. Η κοινωνία, όπως αναφέρει ο κονστρουξιονισμός, κατασκευάζει τις δικές τις δομές βάσει των δικών της προτύπων. Αν ο καθένας μας μεγαλώνει σε ένα σεξιστικό περιβάλλον, οι σεξιστικές απόψεις είναι αποδεκτές από τέτοια άτομα. Όμως, η θεώρηση αυτή δεν είναι απόλυτα σωστή αφού υπάρχει πλέον μία πιο κριτική στάση απέναντι στα αρνητικά της κοινωνίας μας, κάτι το οποίο σαφώς δεν μπορεί να αφήσει «απέξω» τη rapσκηνή.

Rap μουσική, η «απομυθοποίηση»

Περί ποιότητας

Καθημερινά ο λάτρης της ραπ μουσικής ακούει συχνά από τον περίγυρό του τις φράσεις: «Η ραπ είναι μουσική χωρίς νόημα», «Αυτοί μιλάνε μόνο για γυναίκες, λεφτά και ναρκωτικά», «Τι είναι αυτά που ακούς;» και άλλες παρόμοιες. Προφανώς και κάποιος επικριτής θα εκφράσει κάτι τέτοιο εφόσον δεν ξέρει το περιεχόμενο. Η μόρφωση-ενημέρωση, όπως είχε πει ο Αριστοτέλης, πρέπει να είναι αυτοσκοπός για όλους μας και ποτέ δεν είναι αργά για να κυνηγήσει κανείς την καλλιέργεια του νου του. Η ραπ δεν είναι κάτι ενιαίο και ειδικά στην Ελλάδα κάθε σχεδόν φάσμα της ελληνικής κοινωνίας εκφράζει τα βιώματά του μέσω αυτής. Ο λόγος που την επιλέγουν οι περισσότεροι έχει να κάνει τόσο με το ότι είναι πιο δημοφιλές ως είδος, όσο επίσης και με το ότι αποτελεί εύκολο τρόπο μετάδοσης ενός μηνύματος. Δεκαέξι αράδες αρκούν για να εκφράσει κανείς αυτά που θέλει.

 Υπάρχουν και κομμάτια που στερούνται νοήματος και θέματος και στηρίζονται στον ήχο και τις ρίμες, αλλά υπάρχουν και κομμάτια-ποιήματα που εκφράζουν τον πόνο, τις δυσκολίες, την πίστη στον εαυτό και τον έρωτα για τη μουσική και ενίοτε για τη σωματική έλξη. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα ακόμα και rappers του λεγόμενου newwave που εκφράζουν σε νέο ήχο όλα τα παραπάνω. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το τραγούδι «Εικοσάλεπτο» του Bloody Hawk και το «Μείνε για λίγο» του Wang. Εφόσον επιδιώκουμε να κρίνουμε κάτι, οφείλουμε να παραμερίσουμε τις όποιες προκαταλήψεις γύρω από αυτό και να επικεντρωθούμε στα μηνύματα που ο κάθε καλλιτέχνης θέλει να περάσει μέσω της μουσικής του.

Η Rap κάνει «κακά» τα παιδιά μας

Στα πλαίσια των πολλών ηθικών πανικών που παρουσιάσαμε παραπάνω μία από τις πιο διαδεδομένες εκφράσεις που διαδίδονται κυρίως μέσω των γονέων είναι πως το καλλιτεχνικό αυτό είδος επηρεάζει τη συμπεριφορά των παιδιών. Εν μέρει είναι αλήθεια, αλλά γενικότερα τα παιδιά επηρεάζονται από τις συνθήκες γύρω από τις οποίες ζουν είτε σε οικογενειακό είτε σε κοινωνικό πλαίσιο. Μερικά παιδιά δεν μπορούν να κατανοήσουν τη διαφορά μεταξύ «λέγειν» και «πράττειν» και θεωρούν πως όσα ακούν είναι σωστά καθώς τα ακούν από όλους τους τραγουδιστές με διαφορετικές προσεγγίσεις. Η rap επηρεάζει το κοινό που την ακούει ειδικά στις μέρες μας που ένας μεγάλος αριθμός νέων βρίσκεται σε καθημερινή τριβή με το μουσικό είδος αυτό.

Rap μουσική, η «απομυθοποίηση»

Άραγε η rap γεννά παθογένειες στη νεολαία;

Αυτή η αντίληψη στερείται τόσο περιεχομένου όσο και ορθότητας. Οι παθογένειες της κοινωνίας μας γεννιούνται αποκλειστικά από το κοινωνικό περιβάλλον και τα ερεθίσματα των νέων και όχι μόνο από τη μουσική που ακούν. Σε αντιδιαστολή με τα παραπάνω, κάθε μουσικό είδος οποιασδήποτε δεκαετίας επηρέαζε τη νεολαία. Λόγου χάριν η Rockμουσική στη δεκαετία του ‘80 αποτέλεσε τον ανταγωνιστή της Popκαι δημιούργησε δύο διαφορετικές προσεγγίσεις στη διασκέδαση των νέων. Το είδος μουσικής που ακούει ο οποιοσδήποτε επηρεάζει –ανάλογα με το άτομο– έως έναν βαθμό την ενδυμασία, τις συνήθειες ακόμα και τον τρόπο προσέγγισης του αντίθετου φύλου. Η μουσική γεννά χωρίς αμφιβολία πολλές και διαφορετικές υποκουλτούρες.


Διαβάστε επίσης:Η pop μουσική “κατευθύνει” τους έφηβους… προς το αλκοόλ!


Άρα δεν πρέπει να θεωρούμε το συγκεκριμένο μουσικό είδος ως πυλώνα της ηθικής κατάπτωσης της κοινωνίας μας. Σίγουρα πρέπει όλοι να κατανοήσουμε σε τι κοινωνία μεγαλώνουμε και πως όλοι μας ανεξαιρέτως οφείλουμε να δημιουργήσουμε ένα πλέγμα προστασίας γύρω από τη νεολαία χωρίςόμως να της στερούμε την ελευθερία έκφρασης. Η αλήθεια όπως είπαμε και εξαρχής είναι «ατού» όποιου την εκφράζει. Πρέπει να σταματήσουμε να είμαστε υποκριτές και να δούμε καθαρά τα πράγματα γύρω από τη rap, από το τι πρεσβεύει σαν είδος και κατά πόσο είναι υπεύθυνη για τα «κακώς κείμενα» της κοινωνίας μας.

Συντάκτης: Εμμανουήλ Μακράκης,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.