Πώς να βοηθήσεις κάποιον που κάνει καταχρήσεις

 Η τακτική κατάχρηση ουσιών αλλάζει πραγματικά τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο είναι σε θέση να αισθανθεί την ευχαρίστηση, κάνοντας αλλαγές στις χημικές οδούς στον εγκέφαλο. Ευτυχώς, υπάρχουν πολλές επιλογές θεραπείας που λειτουργούν για να αντιστρέψουν κάποιες από τις αρνητικές αλλαγές στον εγκέφαλο και την ψυχή που προκαλούνται από την κατάχρηση και την εξάρτηση.

Δεν είναι πια τόσο ταμπού να καταναλώνονται ουσίες, είναι πιο εύκολο για κάποιον να τις προμηθευτεί και θα μπορούσαμε να πούμε ότι έχει λάβει χαρακτήρα «μόδας». Δεν παύουν, όμως, οι ουσίες να βλάπτουν σοβαρά τον οργανισμό και την ψυχή αυτού που τις παίρνει. 

Ο εθισμός είναι μια ασθένεια με πολλές πιθανές αιτίες, οι οποίες επηρεάζουν τελικά ολόκληρο τον περίγυρο του ατόμου. Η τακτική κατάχρηση ουσιών αλλάζει πραγματικά τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο είναι σε θέση να αισθανθεί την ευχαρίστηση, κάνοντας αλλαγές στις χημικές οδούς στον εγκέφαλο. Ευτυχώς, υπάρχουν πολλές επιλογές θεραπείας που λειτουργούν για να αντιστρέψουν κάποιες από τις αρνητικές αλλαγές στον εγκέφαλο και την ψυχή που προκαλούνται από την κατάχρηση και την εξάρτηση.

Αναζήτηση πληροφοριών 

Μερικές φορές είναι δύσκολο να διαπιστώσετε εάν ένα άτομο χρησιμοποιεί ναρκωτικά ή όχι. Αν βρείτε χαρτοπετσέτες, κουτάλια, σύριγγες, σωλήνες ή κομμάτια αλουμινόχαρτου, αυτά μπορεί να είναι ενδείξεις για τη χρήση διαφορετικών φαρμάκων. 

Άλλα συμπτώματα που μπορεί να υποδεικνύουν προβληματική χρήση ουσιών περιλαμβάνουν: 

• Ξαφνικές αλλαγές στη διάθεση 
• Εγκατάλειψη, αδράνεια.
• Μεταβολές του ονείρου.
• Αναταραχή, νευρικότητα.
• Αύξηση των εξόδων, απώλεια των περιουσιακών στοιχείων 
• Κόκκινα μάτια, διεσταλμένα  
• Συχνές ρινορραγίες

Αναζητήστε λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τα σημεία και τα συμπτώματα της χρήσης ναρκωτικών, για να μάθετε αν πραγματικά χρησιμοποιεί ο φίλος σας, το μέλος της οικογένειάς σας ή ο σύντροφός σας. Παρατηρήστε προσεκτικά τη συμπεριφορά του για λίγες μέρες ή εβδομάδες, για να δείτε αν υπάρχει πραγματικά πρόβλημα.

Μπορεί να είναι χρήσιμο να μιλήσετε με άλλα μέλη της οικογένειας ή φίλους για τις υποψίες σας, πηγαίνετε απευθείας στο πρόσωπο που αγαπάτε τόσο πολύ ή συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία με εμπειρία στην κατάχρηση ουσιών, που σας δίνει μια γνώμη αντικειμενικά για αυτή την κατάσταση.

Σωστή αξιολόγηση κατάστασης 

Μπορεί να αναρωτιέσαι αν αυτό το πρόσωπο που είναι τόσο αγαπητό για σένα έχει πραγματικά πρόβλημα με το αλκοόλ ή άλλα φάρμακα ή αν πραγματικά υπερβάλεις και βλέπεις ένα πρόβλημα που δεν υπάρχει.

Εάν παρατηρήσετε ότι αυτό το άτομο έχει προβλήματα στις οικογενειακές σχέσεις, στο γάμο, στην εργασία, στις σπουδές ή βρίσκεται σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, αν είχε προβλήματα με το νόμο ή έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση, τότε δεν είσαι υπερβολικός: η χρήση ναρκωτικών γίνεται ένα σοβαρό πρόβλημα που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη ζωή του και τη δική σου.

Μην περιμένεις να χειροτερέψει η κατάσταση 

Πολλά βιβλία, περιοδικά και ταινίες δείχνουν καταστάσεις όπου ο εξαρτημένος από ουσίες πιάνει πάτο πριν λάβει βοήθεια για να βγει από το πρόβλημά του. Ωστόσο, αυτός είναι ένας μύθος. Μην περιμένετε έως ότου η κατάσταση να είναι εξαιρετικά σοβαρή για να βοηθήσετε τον εξαρτημένο. Οι έρευνες δείχνουν ότι η έγκαιρη αναγνώριση του προβλήματος και η έγκαιρη θεραπεία είναι η καλύτερη λύση. 

Η έγκαιρη εκτίμηση της κατάστασης και η έγκαιρη θεραπεία σημαίνει ότι το άτομο δεν χρειάζεται να παρατήσει τις σπουδές του, να χάσει την εργασία του, να αποκτήσει ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας ή να αποκοπεί από την οικογένειά του, για να μπει στη διαδικασία να ξεμπλέξει. Πρέπει να του προσφερθεί βοήθεια από τις πρώτες κιόλας ενδείξεις. 

Αναζήτησε υποστήριξη για σένα 

Για να βοηθήσουμε έναν εθισμένο, θα πρέπει να έχουμε πρώτα μια μεγάλη συναισθηματική σταθερότητα και πολύ ήρεμο και δυναμικό τρόπο επικοινωνίας. Ζητήστε υποστήριξη σε ομάδες ψυχοθεραπείας ή ομάδες υποστήριξης για συγγενείς εξαρτημένων. Εκεί θα βρείτε βοήθεια για τον εαυτό σας και επίσης εργαλεία που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να κάνετε το αγαπημένο σας άτομο να ξεπεράσει το πρόβλημα της χρήσης ουσιών.

Ξεκάθαρα και ήρεμα 

Ίσως να φοβηθείτε να ξεκινήσετε μια συνομιλία με το άτομο που θέλετε να βοηθήσετε. Ίσως φοβάστε ότι με το να θίξετε αυτό το θέμα θα οδηγήσει σε σύγκρουση, μια βίαιη σκηνή ή μια βιαστική απόφαση να φύγει από το σπίτι ή το σχολείο. Ωστόσο, μια ήρεμη συζήτηση χωρίς επικριτικότητα, προσβολές ή δημιουργία ενοχών, μπορεί να έχει ένα πολύ ικανοποιητικό αποτέλεσμα. 

Ίσως ο εξαρτημένος να μην έχει ακόμη παρατηρήσει ότι η συμπεριφορά του είναι προβληματική, ότι επηρεάζει αρνητικά τη ζωή του και τους ανθρώπους του κοντινού περιβάλλοντός του. Για να μιλήσετε στον εξαρτημένο για το πρόβλημά σας και να έχετε θετικό αποτέλεσμα, θυμηθείτε ότι:

• Δεν πρέπει να ξεκινήσετε μια συζήτηση όταν το άτομο που θέλετε να βοηθήσετε είναι υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων ουσιών. Οι ουσίες μπορούν να μειώσουν την ικανότητα για λογική σκέψη και να κάνουν το άτομο να νιώθει ανυπόμονος, θυμωμένος ή ένοχος. Μπορεί να δυσκολεύεται να ελέγξει τις παρορμήσεις του και μπορεί να ενεργήσει παράλογα ή βίαια.
• Ξεκινήστε τη συζήτηση όταν και οι δύο έχετε αρκετό χρόνο για να μιλήσετε χωρίς διακοπές. Το νόημα είναι να υπάρξει διάλογος, ανταλλαγή ιδεών, όπου θα εκφράσετε την ανησυχία σας για το θέμα αυτό και το άλλο άτομο θα εκφράσει τη γνώμη του.
• Το ότι επιδιώκετε μια τέτοια συζήτηση εξηγεί ότι ανησυχείτε για την κατάσταση του αγαπημένου σας ατόμου, λόγω των συναισθημάτων που έχετε γι’ αυτόν. Πρέπει να γίνεται ξεκάθαρο ότι η ευημερία, η υγεία και η ευτυχία του είναι ο κύριος λόγος της συζήτησης. 
• Εξηγήστε με σαφήνεια ποιες είναι οι συμπεριφορές που σας ανησυχούν, ποιες είναι αυτές που έχουν αρνητικές συνέπειες στη ζωή σας σε σχέση με τη συνεχιζόμενη κατανάλωση ουσιών. Για παράδειγμα, καθυστερημένες αφίξεις στην εργασία, προβλήματα στις σπουδές, εγκατάλειψη της προσωπικής φροντίδας κλπ.
• Μην κατακρίνετε το εξαρτημένο άτομο, μην παρουσιαστείτε ως θύμα και μην το κατηγορήσετε, γιατί αυτό μόνο αρνητικά αποτελέσματα μπορεί να φέρει στον ψυχισμό του. 
• Εάν αρνείται ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα, πείτε του ότι θα θέλατε να συζητήσετε ξανά αυτό το ζήτημα στο μέλλον. Ο στόχος σας δεν είναι να τον πείσετε ότι έχει πρόβλημα με τις ουσίες, αλλά να ξέρει ότι ανησυχείτε για την συμπεριφορά του, που έχει αρνητικές συνέπειες. 
• Μην περιμένετε άμεση αλλαγή στάσης. Αυτή μπορεί να είναι η πρώτη φορά που το αγαπημένο σας πρόσωπο σκέφτεται για αυτό το πρόβλημα.

Συντάκτης: Ευαγγελία Μποζαντζόγλου,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.