Πέντε αθάνατοι καλλιτέχνες του ρεμπέτικου

Το ρεμπέτικο τραγούδι, αναγνωρισμένο από την UNESCO ως μνημείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, υπηρετήθηκε από σπουδαίους συνθέτες και τραγουδιστές, που παραμένουν μέχρι και σήμερα αθάνατοι στη μνήμη μας. Το έργο και η συνεισφορά ορισμένων από αυτούς αποτέλεσαν σταθμούς στην εξέλιξη αυτής της τόσο ξεχωριστής μουσικής.

Το ρεμπέτικο γεννήθηκε στη Σμύρνη τον 19^ο αιώνα, αλλά απέκτησε τη γνώριμη μορφή του περίπου μέχρι την τρίτη δεκαετία του 20^ού αιώνα. Το μουσικό του ύφος είχε έντονες επιρροές από την Ανατολή. Η ρεμπέτικη μουσική αναπτύχθηκε κυρίως στα λιμάνια ελληνικών πόλεων, όπου ζούσε η εργατική τάξη (π.χ. Πειραιάς, Θεσσαλονίκη), όμως στη συνέχεια διαδόθηκε και στα αστικά κέντρα.

1. Μάρκος Βαμβακάρης

Καθολικός στο δόγμα, γεννήθηκε στις 10 Μαΐου 1905 στη Σύρο. Υπήρξε ιδιαίτερα σημαντικός στην ιστορία του ρεμπέτικου, γι’ αυτό και θεωρείται ο «Πατριάρχης» του ρεμπέτικου τραγουδιού, καθώς μέσα από τα δισκογραφημένα τραγούδια του έκανε γνωστό το είδος. Η μεγαλύτερη επιτυχία του Βαμβακάρη χρονολογείται στα 1935, λίγο πριν τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, όταν έγραψε το γνωστότερο τραγούδι του, τη «Φραγκοσυριανή». Το τραγούδι αυτό έγινε ακόμα πιο γνωστό είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, όταν ερμηνεύτηκε από τον μεγάλο Γρηγόρη Μπιθικώτση.

2. Βασίλης Τσιτσάνης

Ένα τεράστιο όνομα, μία τεράστια προσωπικότητα του ρεμπέτικου τραγουδιού. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους έλληνες λαϊκούς συνθέτες και στιχουργούς του 20^ού αιώνα, του οποίου τα τραγούδια ακούγονται μέχρι και σήμερα, καθώς και μία από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες του ρεμπέτικου. Γεννήθηκε στα Τρίκαλα στις 18 Ιανουαρίου 1915 και, όντας ακόμα παιδί, ξεκίνησε τα πρώτα του μουσικά βήματα μαθαίνοντας βιολί.

Φθάνοντας στην Αθήνα για σπουδές, ο Τσιτσάνης γνωρίζει τον Δημήτρη Περδικόπουλο, ο οποίος τον βοηθά να ηχογραφήσει τα πρώτα του τραγούδια. Η πρώτη ηχογράφηση του Τσιτσάνη ήταν το τραγούδι «Σε έναν τεκέ μπουκάρανε».

Στα χρόνια της γερμανικής κατοχής, βρισκόταν στη Θεσσαλονίκη, όπου για τέσσερα χρόνια είχε δικό του μαγαζί, το «Ουζερί Τσιτσάνης», το οποίο γρήγορα έγινε διάσημο. Εκεί έγραψε ένα από τα καλύτερα και πιο γνωστά τραγούδια του, τη «Συννεφιασμένη Κυριακή». Το 1946 επιστρέφει στην Αθήνα και συνεχίζει να ηχογραφεί διανύοντας μία λαμπρή πορεία. Στις 18 Ιανουαρίου 1984 άφησε την τελευταία του πνοή στο Λονδίνο από καρκίνο.

3. Γιώργος Μητσάκης

Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1921 και ήλθε με την οικογένειά του στην Καβάλα το 1935. Ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για τα πρώτα βήματα της καριέρας του ήταν το 1939 στον Πειραιά, όταν ήρθε σε επαφή με τους Χατζηχρήστο και Βασίλη Τσιτσάνη. Ο Μητσάκης ήταν σπουδαίος συνθέτης και στιχουργός πολυάριθμων ρεμπέτικων τραγουδιών.

4. Μανώλης Χιώτης

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 21 Μαρτίου 1920. Από μικρή ηλικία είχε μία ιδιαίτερη αγάπη για τη μουσική. Έτσι, ξεκίνησε σιγά-σιγά να μαθαίνει κιθάρα, μπουζούκι και ούτι με τη βοήθεια ενός Θεσσαλονικιού μουσικοδιδάσκαλου. Αργότερα, μετέβη στην Αθήνα για να σπουδάσει βιολί και εκεί γνώρισε τον Στράτο Παγιουμτζή, ο οποίος τον προσέλαβε να παίζει μπουζούκι στο κέντρο «Δάσος» του Βοτανικού. 

Το 1937 ηχογράφησε το πρώτο του τραγούδι με τίτλο «Το χρήμα δεν το λογαριάζω», ενώ από το 1940 ξεκινάει να γράφει τη μία επιτυχία μετά την άλλη, όπως το «Τρελό κορίτσι», «Θα σου πω το μυστικό μου» κ.ά. Έγινε αρκετά γνωστός για τη γνώση και τη χρήση λαϊκού μουσικού οργάνου σε διάφορες μουσικές σκηνές, πράγμα του έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πορεία του όσον αφορά το ρεμπέτικο τραγούδι. 

5. Σωτηρία Μπέλλου

Ίσως εδώ να μη περίμενε κανείς ως εκπρόσωπο του ρεμπέτικου μία γυναίκα, αλλά η Σωτηρία Μπέλλου χάραξε τη δική της πορεία στο ρεμπέτικο τραγούδι. Γεννήθηκε στη Χαλκίδα στις 29 Αυγούστου 1921. Με τη δυναμική της προσωπικότητα, αλλά και την επαναστατική της φύση, μπήκε στην Αντίσταση. Για τη δράση της συνελήφθη, βασανίστηκε και φυλακίστηκε.

Το 1947 απελευθερώθηκε και ξεκίνησε την καριέρα της ως τραγουδίστρια σε κέντρο διασκέδασης της Αθήνας στο πλευρό του Βασίλη Τσιτσάνη, ο οποίος και την ανακάλυψε μουσικά. Αργότερα, συνεργάστηκε με πολλούς κορυφαίους συνθέτες, όπως τον Γιάννη Παπαϊωάννου, τον Απόστολο Καλδάρα και τον Γιώργο Μητσάκη. Η Σωτηρία Μπέλλου απεβίωσε στις 27 Αυγούστου του 1997 σε ηλικία 76 ετών.

Συντάκτης: Αγγελική Κουτρουμάνου,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.