Παρέα με τον Φρόυντ στην καραντίνα

Συντάκτης: Αικατερίνη-Μαρία Κουρούπη

Το βιβλίο είναι αστείρευτη δεξαμενή γνώσεων. Δέχεται και προσφέρει γνώσεις, τουλάχιστον σε όσους ενδιαφέρονται γι’ αυτές Αν σήμερα είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε όσα συνέβησαν από την αρχαιότητα ως την εποχή μας, είτε αυτά είναι πολιτισμικά επιτεύγματα είτε ιστορικά γεγονότα, το χρωστάμε στο βιβλίο.

Η φράση «think out of the box» είναι πιο επίκαιρη από ποτέ, αφού ο εγκλεισμός στο σπίτι, λόγω κορωνοϊού, μας προσφέρει τη δυνατότητα να αξιοποιήσουμε πιο σωστά το πολυτιμότερο αγαθό που έχουμε, αυτό του χρόνου και ένας από τους τρόπους να περάσουμε δημιουργικά τον χρόνο μας είναι διαβάζοντας βιβλία. Οι άνθρωποι έχουμε ακόμη την ανάγκη να ξεφυλλίσουμε τις χάρτινες σελίδες ενός βιβλίου, να αφήσουμε το μυαλό μας ελεύθερο και να χαθούμε στα μονοπάτια διαφόρων λογοτεχνικών, ποιητικών και κάθε είδους γραπτών ιστοριών. Φαίνεται τελικά πως τίποτα δεν συγκρίνεται με την αίσθηση ενός καλού βιβλίου στα χέρια μας. 

Παρακάτω ακολουθούν τέσσερα βιβλία του Φρόυντ του πατέρα της σύγχρονης ψυχανάλυσης, όπως είναι ευρέως γνωστός.

  • Εισαγωγή στην ψυχανάλυση

Με την Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση ο Φρόυντ παραδίδει αυτούσια στο ευρύ κοινό τα κείμενα μιας σειράς 28 διαλέξεων που έδωσε στο πανεπιστήμιο της Βιέννης κατά τα έτη 1915-1917, με σκοπό να μυήσει ένα όχι αμιγώς επιστημονικό ακροατήριο στις βασικές έννοιες, τις αρχές και τις μεθόδους της ψυχανάλυσης.

  • Ο πολιτισμός πηγή δυστυχίας

Στο σύγγραμμα “Ο Πολιτισμός Πηγή Δυστυχίας” που γράφτηκε το 1929, ο Φρόυντ ασχολείται με τις θεμελιώδεις συγκρούσεις μεταξύ του πολιτισμού και του ατόμου, αναγνωρίζοντας ως πρωταρχικό πρόβλημα την αντίθεση ανάμεσα στην αναζήτηση του ατόμου για ελευθερία και την απαίτηση του πολιτισμού για κομφορμισμό και καταπάτηση των ενστίκτων. 

  • Πέρα από την αρχή της ηδονής

Είχε διαπιστώσει πως όλα ανεξαιρέτως τα άτομα τείνουν στην αναζήτηση της ηδονής, από τον εγωιστή στον οποίο η στάση αυτή είναι έκδηλη αφού χρησιμοποιεί τους άλλους για την ικανοποίηση των επιθυμιών του, ως τον αλτρουιστή που βρίσκει τη δική του ικανοποίηση στην απάρνηση των παρορμήσεών του για χάρη του αγαπημένου προσώπου ή στο όνομα μιας αφηρημένης αρχής, όπως η τιμή και το καθήκον.

  • Η ερμηνεία των Ονείρων

Η ψυχανάλυση έχει κατακτήσει πολλά μετά την Ερμηνεία των ονείρων, όμως δεν θα ήταν τίποτα χωρίς αυτή την ορμητική βρυσομάνα δημιουργικών συλλήψεων, χωρίς αυτό το μνημειώδες συμβολικό τοπόσημο ενός ολόκληρου πνευματικού αιώνα, ενός ολόκληρου πολιτισμού. Η πασίγνωστη φράση του Φρόυντ ότι “το όνειρο είναι η βασιλική οδός για το ασυνείδητο” δείχνει και τα ίχνη της προσπάθειάς του. 

Παράλληλα με την αποκρυπτογράφηση του ονείρου οδηγείται, αναπόφευκτα, στην ανακάλυψη των σημαντικών προταγμάτων της θεωρίας του, που κάνουν για πρώτη φορά την εμφάνισή τους μέσα στις σελίδες της Traumdeutung: οιδιπόδειο σύμπλεγμα, ασυνείδητο, νεύρωση, παλινδρόμηση κ.ά. Το όνειρο δεν θα αποδοθεί πλέον σε έναν μονοσήμαντο παράγοντα, όπως ένα σωματικό, ένα αντιληπτικό ερέθισμα ή μια έγνοια της ημέρας. Για τη γένεσή του θα συμβάλει ένα πλήθος ετερογενών παραγόντων μέσα στην απαράμιλλη διαπλοκή της περιώνυμης “εργασίας του ονείρου”, που πίσω της, βέβαια, η φροϋδική ενόραση θα εντοπίσει -σταθερά παρούσα, στίγμα ενός ολόκληρου ζωικού είδους και πολιτισμού-την ασυνείδητη επιθυμία.

Συντάκτης: Αικατερίνη-Μαρία Κουρούπη,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.