Παραγωγικότητα Ιδιωτικών και Δημόσιων επιχειρήσεων. Σύγκριση και συνέπειες στην τσέπη μας

Συντάκτης: Άρης Γαβριηλίδης, Συγγραφέας, Εικαστικός

Σε προηγούμενο άρθρο μας, είχαμε μιλήσει για την έννοια της παραγωγικότητας. Άραγε, ποιες επιχειρήσεις έχουν μεγαλύτερη παραγωγικότητα, οι δημόσιες ή οι ιδιωτικές; Ρητορικό το ερώτημα, αφού όλοι γνωρίζουμε από πείρα την απάντηση.

Διαχρονικά, οι δημόσιες υστερούν σημαντικά κυρίως για τους εξής λόγους:

  • Πρόεδροι διορίζονται συνήθως αποτυχόντες πολιτευτές ή άλλοι άσχετοι με το αντικείμενο (π.χ. έμπορος ποδηλάτων, τεχνίτης βουλκανιζατέρ κλπ).
  • Υπεράριθμο προσωπικό, προκειμένου η εκάστοτε κυβέρνηση να ικανοποιεί ρουσφετολογικούς διορισμούς.
  • Κακώς εννοούμενος συνδικαλισμός, ο οποίος με διαρκείς απαιτήσεις και απεργίες αποσπά μεγάλα προνόμια που επιβαρύνουν σημαντικά το κόστος λειτουργίας της επιχείρησης και σε συνδυασμό με την κακή οργάνωση, την  οδηγεί σε ζημιογόνα αποτελέσματα. Για παράδειγμα, η Ολυμπιακή Αεροπορία, που αποκαλούσαμε «εθνικό μας αερομεταφορέα» με φουσκωμένα από υπερηφάνεια στήθη,  πριν την πώλησή της, δημιουργούσε ζημία 1.000.000 ευρώ (ένα εκατομμύριο ευρώ) κάθε ημέρα! Την ζημιά αυτή κάλυπτε ο δημόσιος προϋπολογισμός, δηλαδή  η δική σου και η δική μου τσέπη.
  • Ο απαρχαιωμένος εξοπλισμός, που είτε δεν λειτουργεί λόγω συνεχών βλαβών, είτε ο καινούργιος σκουριάζει στις αποθήκες παραμένοντας αναξιοποίητος για διάφορους (συχνά ευνόητους…) λόγους.
  • Έλλειψη αξιολόγησης προσωπικού. Αντί κινήτρων που επιβραβεύουν την καλύτερη απόδοση στον ιδιωτικό τομέα, εδώ υπάρχει η επετηρίδα όπου η προαγωγή έρχεται με την απλή πάροδο των ετών, ανεξαρτήτως απόδοσης.
  • Γραφειοκρατία, η γνωστή σε όλους μας.

Προς αποφυγήν παρεξηγήσεως, τονίζουμε ότι οι παθογένειες των δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών είναι διαχρονικές, ανεξαρτήτως των κυβερνήσεων που ευρίσκονται στην εξουσία.

Αποτέλεσμα όλων των ανωτέρω είναι το γεγονός ότι όπου το κράτος επεκτάθηκε σε επενδυτικές δραστηριότητες κάνοντας τον επιχειρηματία, απέτυχε παταγωδώς. Τα παραδείγματα πολλά:

  • Το κράτος έγινε ξενοδόχος (!) αναλαμβάνοντας τα Ξενία σε όλη την Ελλάδα, τα οποία, από πολλών ετών, σαπίζουν ερημωμένα.
  • Έγινε αερομεταφορέας, με τα αποτελέσματα της Ολυμπιακής που είδαμε πιο πάνω, ενώ ο αγοραστής, η Aegean, παρουσιάζει μεγάλη κερδοφορία και θριαμβεύει.
  • Έγινε διαχειριστής λιμανιών και βλέπουμε την διαφορά μεταξύ π.χ. ΟΛΠ και Cosco.
  • Έγινε ιδιοκτήτης ναυπηγείων (Ελευσίνας, Σκαραμαγκά) τα οποία ερημώνουν εδώ και χρόνια.
  • Έγινε πάροχος τηλεφωνίας (ΟΤΕ, που περίμενες χρόνια για σύνδεση και που απογειώθηκε μετά την ιδιωτικοποίησή του).
  • Ανέλαβε, στην δεκαετία του ’80 τις προβληματικές επιχειρήσεις (π.χ. Πειραϊκή-Πατραϊκή) οι οποίες έκλεισαν ύστερα από χρόνια (αναμενόμενης) ζημιογόνας λειτουργίας. Η συνολική ζημιά τους ήταν 1.000.000.000.000 δραχμές (ένα τρισεκατομμύριο δραχμές!). Μαντέψτε ποιος πλήρωσε το ποσό αυτό! Ναι, σωστά μαντέψατε, εσείς και εγώ!

Η κατάσταση που περιγράφω πιο πάνω είναι σε όλους γνωστή, Έλληνες και ξένους. Είναι γνωστή και  στην περίφημη τρόικα (μετονομασθείσα σε θεσμούς) η οποία επέβαλλε, μέσω μνημονίων, στην ελληνική κυβέρνηση, μεταξύ πολλών άλλων, την ιδιωτικοποίηση μεγάλων δημοσίων επιχειρήσεων.

Δουλειά του κράτους είναι (α) να ενθαρρύνει τη λειτουργία υγιών ιδιωτικών επιχειρήσεων, (β) να ελέγχει τις συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού και να επεμβαίνει δραστικά όπου καταστρατηγούνται, επιβάλλοντας κυρώσεις (γ) να εισπράττει φόρους από τις δραστηριότητές τους και (δ) να κάνει δημόσιες επενδύσεις σε έργα υποδομής και κοινωφελούς σκοπού (άμυνας, ασφάλειας, υγείας, εκπαίδευσης, προστασίας περιβάλλοντος κλπ).

Ο βαθμός επέκτασης του κράτους σε επιχειρηματικές δραστηριότητες εξαρτάται από την πολιτική. Στα φιλελεύθερα, δυτικά καθεστώτα, τα καπιταλιστικά, όπως τα λέμε, ο ρόλος του κράτους-επιχειρηματία είναι ανύπαρκτος ή περιορισμένος. Στο άλλο άκρο, σε κομμουνιστικά καθεστώτα, όλες ανεξαιρέτως οι επιχειρηματικές δραστηριότητες ήσαν κρατικές. Για αυτό κατέρρευσαν. Μεταξύ αυτών των δύο άκρων υπάρχουν τα σοσιαλιστικά καθεστώτα με ενδιάμεσες καταστάσεις.

Συμπερασματικά, από όσα είπαμε, ας κρατήσουμε δύο πράγματα:

  • Οι επενδύσεις, δημόσιες και ιδιωτικές είναι εντελώς απαραίτητες για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Είναι αυτές που δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας, μειώνουν την ανεργία, αυξάνουν το εισόδημα όλων μας, δημιουργούν φορολογητέα ύλη, (που αυξάνει τα έσοδα του κράτους), μεγαλώνουν την πίτα της οικονομίας, από την οποία τρώμε όλοι μας.
  • Οι ζημίες που υφίστανται οι ιδιωτικές επιχειρήσεις πληρώνονται από τους μετόχους τους, οι οποίοι χάνουν τα κεφάλαιά τους. Οι ζημιές όμως των δημοσίων επιχειρήσεων πληρώνονται από εσένα, από εμένα, από όλους εμάς τους φορολογούμενους. Αυτή η πληρωμή γίνεται είτε άμεσα, μέσω φορολόγησης, είτε σε βάθος χρόνου μέσω της αποπληρωμής δανείου που συνήψε το κράτος για να καλύψει το έλλειμμα το οποίο δημιούργησαν οι ζημιές. Ας μη ξεχνάμε ότι το δυσθεώρητο χρέος της χώρας μας, που οδήγησε στην οικονομική κρίση, περιλαμβάνει, μεταξύ πολλών άλλων, και τις ζημίες δημοσίων επιχειρήσεων που δημιουργήθηκαν στον παρελθόν. Ας είμαστε καλά, εμείς, τα παιδιά, τα εγγόνια και τα δισέγγονά μας για να το εξοφλήσουν…

Άρης Γαβριηλίδης, Οικονομολόγος, Συγγραφέας, Εικαστικός.

Περισσότερα στην ιστοσελίδα www.arisgavriilidis.gr

Συντάκτης: Άρης Γαβριηλίδης, Συγγραφέας, Εικαστικός

Influence:

Ο Άρης Γαβριηλίδης, οικονομολόγος, πρώην  διευθυντικό στέλεχος τραπεζών και επιχειρήσεων, ασχολείται ερασιτεχνικά με το γράψιμο…