Παιδί, γονείς και κινητό

Συντάκτης: Χρυσούλα Μουλαρτζή, Πτυχιούχος Φιλοσοφικής με ειδίκευση στην Ψυχολογία, Ειδική Παιδαγωγός

Το ένα στα πέντε παιδιά, ηλικίας από 5 έως 12 ετών, έχει κινητό τηλέφωνο, το οποίο φαίνεται να χρησιμοποιεί με μεγάλη ευκολία, μα ανεξέλεγκτα. Το κινητό μπορεί να επηρεάσει την κοινωνική, επικοινωνιακή και εξελεγκτική πορεία του παιδιού.

Κι αν εγώ μεγάλωσα με σταθερό τηλέφωνο και τηλεόραση, αυτά μεγαλώνουν με υπολογιστές και κινητά. Είναι μία πραγματικότητα που είναι δύσκολο να αποφευχθεί, αφού η ιλιγγιώδη ανάπτυξη της τεχνολογίας απαιτεί προσαρμογή στα νέα δεδομένα. 

Σήμερα, η έκθεση στην ακτινοβολία είναι συνεχής και μακρόχρονη και αφορά όλο το φάσμα των συσκευών στα οποία εκτίθενται τα παιδιά. Η έκθεση σε υπέρυθρες και η ακτινοβολία συνδέονται άμεσα με νευρολογικές παθήσεις, προβλήματα συμπεριφοράς, αλλά και με την κατάθλιψη. 

Τα αγγεία του εγκεφάλου ταράζονται και αυξάνονται στρεσογόνες ορμόνες. Η ανάπτυξη του εγκεφάλου ξεκινά 4 εβδομάδες μετά τη σύλληψη και προχωρά μέχρι την εφηβεία, επομένως αυτά τα ηλικιακά στάδια είναι αρκετά ευάλωτα. Έρευνες έχουν δείξει πως η υπερβολική χρήση της νέας τεχνολογίας οδηγεί σε μεγάλο ποσοστό στην παιδική κατάθλιψη, σε διαταραχές προσκόλλησης, στη διάσπαση προσοχής, καθώς επηρεάζει και σε περιπτώσεις διπολικής διαταραχής. 


Διαβάστε επίσης: Παιδική κατάθλιψη, ένα υπαρκτό πρόβλημα


Τα παιδιά μιμούνται όλα όσα βλέπουν και δεν είναι σε θέση να διακρίνουν τη θετική επίδραση από κάτι επικίνδυνο. Σταδιακά η συμπεριφορά τους αλλάζει, γίνονται επιθετικά και αντιδραστικά. Η ανεξέλεγκτη και χωρίς όρια χρήση των συσκευών αυτών την ώρα που το παιδί χρειάζεται να ησυχάσει στο δωμάτιό του, δημιουργεί αναταράξεις στον ύπνο και η έλλειψη ύπνου στη συνέχεια, μπορεί να επηρεάσει την υγεία ή τις επιδόσεις του. 

Η καθιστική ζωή που προκύπτει από τη συνεχή χρήση κινητών σε συνδυασμό με την έλλειψη δραστηριότητας οδηγεί στην παιδική παχυσαρκία και σε ό, τι αυτό απορρέει. 

Η αλόγιστη ενασχόληση με τα μέσα τεχνολογίας απομονώνει τα παιδιά από το οικογενειακό περιβάλλον, από εποικοδομητικές ασχολίες, από τις παρέες και γενικότερα διαταράσσει την κοινωνική τους ζωή και επικοινωνία. Ξεχνούν να επικοινωνούν, δύσκολα εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους και άθελά τους απομακρύνονται από τον γόνιμο διάλογο, μειώνοντας έτσι την αίσθηση εμπιστοσύνης για τον κόσμο. Μέρα με τη μέρα παρατηρούμε το συναισθηματικό κόσμο του παιδιού να μεταβάλλεται, ενώ οι γνώσεις ή οι εμπειρίες που αποκτά δεν βοηθούν ιδιαίτερα στην εξέλιξή του. 

Είναι αναπόφευκτο το να πάρει ένας γονιός στο παιδί του κινητό, το ζήτημα είναι όμως πότε θα γίνει αυτό και με ποιον τρόπο θα το χρησιμοποιεί. Η ελευθερία στη χρήση, ο διαχωρισμός της ενασχόλησης με το κινητό και του σχολείου και οι ώρες που θα διαθέτει, αποτελούν ερωτήματα που βρίσκονται στην κρίση του κάθε γονέα. Εκείνος είναι που έχει τον πλήρη ή τον περισσότερο έλεγχο και την ευθύνη στο μεγάλωμα του παιδιού. 

Ο γονιός θα θέσει τα όρια και θα ελέγχει τον τρόπο που λειτουργεί το κινητό στα χέρια του παιδιού του. Το να ρίχνουμε την ευθύνη σε ένα παιδί και χωρίς να έχει τεθεί ήδη μετρό, να απαιτούμε κατά διαστήματα τη μείωση της έντασης στην ενασχόληση με το κινητό, είναι σαν να αποφεύγουμε να κατηγορήσουμε τον εαυτό μας για την αδυναμία μας στο να βάλουμε κανόνες. 

Το πραγματικό πρόβλημα εντοπίζεται στην πρόσβαση στο διαδίκτυο. Μία ασχολία που κρύβει πολλές παγίδες, τις οποίες τα παιδιά δεν είναι σε θέση να αντιληφθούν. Η χρήση σύμφωνα με τους ειδικούς, χρειάζεται να γίνεται από σταθερό υπολογιστή και σε κοινή θέα των γονέων κι όχι από μία συσκευή που επιτρέπει στο παιδί να απομονωθεί και να λειτουργήσει ανεξέλεγκτα. Η χρήση του διαδικτύου συνεπάγεται μείωση της ώρας στο παιχνίδι, στη μελέτη, στην επαφή με συνομήλικους, καθώς και στην επικοινωνία με την οικογένεια. Αυτά τα στοιχεία από μόνα τους αρκούν για να θορυβήσουν έναν ενήλικα που δύναται να απομακρύνει το παιδί από μία οθόνη, χαρίζοντάς του περισσότερο χρόνο για γνήσια ψυχαγωγία.

Η άμεση επικοινωνία με το παιδί στις περιπτώσεις εκτός σπιτιού είναι ένα από τα θετικά της χρήσης του κινητού. Επίσης, αποτελεί πηγή πληροφόρησης και ενημέρωσης στα χέρια κάποιου που ξέρει να το χειριστεί. Σε κάθε περίπτωση όμως, οφείλουμε να προσφέρουμε στα παιδιά μας την εικόνα ενός πραγματικού κόσμου πέρα από τις πλασματικές εικόνες που μας χαρίζει η οθόνη και να του διδάξουμε πως η αληθινή ζωή βρίσκεται εκεί έξω και οφείλει να τη ζήσει με συναίσθημα και ένταση.

Συντάκτης: Χρυσούλα Μουλαρτζή, Πτυχιούχος Φιλοσοφικής με ειδίκευση στην Ψυχολογία, Ειδική Παιδαγωγός

Influence:

Είμαι απόφοιτος του Τμήματος Φιλοσοφίας Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Ιωαννίνων και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος…