Σε μερικούς πολιτισμούς οι κηδείες είναι μια δυσάρεστη υπόθεση, ενώ σε άλλους είναι μια ζωντανή και περιπετειώδης γιορτή των νεκρών. …
Όταν η Καύση Γίνεται «Τιμωρία» του Νεκρού
Ο θάνατος δεν είναι το τέλος της σχέσης μας με έναν άνθρωπο, αλλά η μετάβαση σε μια άλλη μορφή σύνδεσης. Κι όταν οι ζωντανοί, αντί να τιμήσουν την πνευματική πορεία του νεκρού, χρησιμοποιούν το σώμα του ως το τελευταίο πεδίο μάχης από πίσω υπάρχει ένα σε μάκρος υπόβαθρο.
Όταν η απόφαση για καύση λαμβάνεται ενάντια στην επιθυμία του θανόντος, αναδεικνύονται τρία σκοτεινά προφίλ:
- Η Υλική Αναλγησία: Ο Νεκρός ως «Βάρος»
Υπάρχει η στάση εκείνου που πάντα προσέγγιζε τον άνθρωπο με όρους συναλλαγής. Μόλις η «πηγή» στερεύει, ο νεκρός παύει να είναι πρόσωπο και γίνεται ένα «προς διευθέτηση έξοδο».
Η επιλογή της καύσης με μοναδικό κριτήριο το χαμηλό κόστος δεν είναι οικονομική ανάγκη, αλλά πνευματική ένδεια. Είναι η ύστατη προσβολή: η άρνηση να επιστραφεί ένα ελάχιστο μέρος των όσων ο νεκρός προσέφερε εν ζωή.
- Η Συμβολική Εξόντωση
Συχνά, η απόφαση υποκινείται από ένα απωθημένο μίσος που αναζητά δικαίωση. Η επιβολή της καύσης σε κάποιον που δεν την επιζητούσε, αποτελεί μια πράξη απόλυτης κυριαρχίας. Είναι η προσπάθεια του ζωντανού να «σβήσει» την ύπαρξη του άλλου, επιβάλλοντας τη δική του θέληση πάνω στο ανυπεράσπιστο σώμα.
- Η Παθητική Αποδοχή
Είναι η στάση εκείνων που, ενώ νιώθουν το άδικο, παραμένουν θεατές. Η αδράνειά τους επιτρέπει στην ασέβεια να ολοκληρωθεί, καθιστώντας τους συνένοχους στη βεβήλωση της μνήμης.
Το Πνευματικό Κάρμα και οι Συνέπειες
Η πράξη αυτή δεν μένει χωρίς αντίκτυπο στο μεταφυσικό και ψυχικό πεδίο. Το Κάρμα δεν είναι απαραίτητα μια εξωτερική τιμωρία, αλλά η φυσική συνέπεια της δυσαρμονίας που προκαλούμε.
Ο Εγκλωβισμός της Ψυχής: Όταν το σώμα καταστρέφεται βίαια χωρίς την πνευματική προετοιμασία και τη συγκατάθεση του ατόμου, η ψυχή βιώνει ένα βίαιο σοκ. Αντί για μια ομαλή μετάβαση, εγκλωβίζεται σε μια κατάσταση σύγχυσης στο «ενδιάμεσο», καθώς ο δεσμός με το υλικό πεδίο κόπηκε με τρόπο αφύσικο και επιθετικό.
Το «βάρος» των πράξεων είναι σημαντικό. Εκείνοι που αποφάσισαν την καύση για να «ξεμπερδεύουν» ή για να εκδικηθούν, σύντομα θα διαπιστώσουν ότι το βάρος της ενοχής δεν καίγεται.
Το Κάρμα της ασέβειας εκδηλώνεται ως ψυχική ταραχή, κακοτυχία στις σχέσεις και μια μόνιμη αίσθηση δυσαρμονίας. Ό,τι δεν τιμάται, επιστρέφει για να “στοιχειώσει”. Το υποσυνείδητο γνωρίζει την πράξη της αδικίας.
Η διατάραξη της γαλήνης λαμβάνει θέση. Η ενέργεια της εκδίκησης και της αναλγησίας «μολύνει» το οικογενειακό δέντρο. Η έλλειψη σεβασμού προς τον πρόγονο δημιουργεί ένα πνευματικό κενό που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν οι επόμενες γενιές. Τα ανεπίλυτα τραύματα και οι αδικίες μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.
Η διαχείριση ενός νεκρού είναι ο καθρέφτης της δικής μας ψυχής. Όποιος επιλέγει την «οικονομία» ή την «αντεκδίκηση» πάνω από την ιερή μετάβαση του άλλου, χτίζει ένα μέλλον γεμάτο σκιές.
Η διαχείριση της απώλειας δεν αφορά μόνο τον νεκρό, αλλά την επιβίωση της ηθικής τάξης της οικογένειας. Μια κατ ‘ επιλογή “φτηνή” ή εκδικητική κηδεία δημιουργεί ένα πνευματικό και συστημικό έλλειμμα, ένα “τοξικό χρέος” που θα στοιχειώνει τους ζωντανούς και τους απογόνους τους μέχρι να αναγνωριστεί η αδικία και να αποκατασταθεί η ισορροπία.
Γιατί οι στάχτες μπορεί να σκορπίζονται, αλλά η ενέργεια μιας άδικης πράξης μένει για πάντα προσκολλημένη σε αυτόν που την διέπραξε.
Πηγές:
– Sigmund Freud – “Πένθος και Μελαγχολία” (1917)
– Melanie Klein – “Φθόνος και Ευγνωμοσύνη”
– Maurice Block & Jonathan Parry – “Death and the Regeneration of Life”
– Anne Ancelin Schützenberger – «Ancestral Loyalty»
– Murray Bowen – «Triangulation» (Τριγωνοποίηση)
– Mara Selvini Palazzoli – “Paradox and Counter-paradox”
