Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα που προσβάλλει τις αρθρώσεις και άλλα μέρη του σώματος. Ποια είναι όμως τα πρώιμα …
Οστεοαρθρίτιδα: Συμπτώματα, διάγνωση και θεραπεία
Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια συνηθισμένη μορφή πάθησης τόσο στο γόνατο όσο και στις αρθρώσεις γενικά, η οποία επηρεάζεται από την ηλικία.
Τι είναι η οστεοαρθρίτιδα;
Για να γίνει κατανοητή η οστεοαρθρίτιδα, πρέπει πρώτα να εξηγήσουμε τι είναι η αρθρίτιδα: η αρθρίτιδα είναι φθορά και η ρήξη του χόνδρου μιας άρθρωσης. Η φυσιολογική λεία επιφάνεια του αρθρικού χόνδρου γίνεται τραχιά, χάνει τις προστατευτικές της ιδιότητες και σε προχωρημένα στάδια εκτίθεται το υποκείμενο οστό. Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι αρθρίτιδας, η οστεοαρθρίτιδα και η φλεγμονώδης αρθρίτιδα.
Η οστεοαρθρίτιδα μπορεί να είναι δύο ειδών, πρωτοπαθής και δευτεροπαθής. Η πρωτοπαθής παρουσιάζεται συνήθως λόγω ηλικίας και συνδέεται συχνά με κληρονομικά αίτια, ενώ η δευτεροπαθής προκύπτει από τραυματισμούς, καθιστική ζωή και ανατομικά προβλήματα και μπορεί να επιλυθεί αν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Η οστεοαρθρίτιδα δεν εντοπίζεται φυσικά μόνο στο γόνατο και το ισχίο που είναι οι πιο συχνά προσβεβλημένες αρθρώσεις, αλλά και σπονδυλική στήλη, στους ώμους, και στα χέρια.
Ποιους επηρεάζει η αρθρίτιδα γόνατος;
Η οστεοαρθρίτιδα είναι η πιο συνηθισμένη αιτία αναπηρίας στους ηλικιωμένους και είναι πιο συχνή στις γυναίκες από τους άνδρες. Το 10-15% όλων των ενηλίκων άνω των 60 ετών πάσχει από κάποιου βαθμού οστεοαρθρίτιδα. Αν οι άνθρωποι ζούσαν περισσότερα χρόνια, όλοι θα έπασχαν από οστεοαρθρίτιδα.
Συμπτώματα
Ένα βασικό σύμπτωμα της οστεοαρθρίτιδας είναι ο πόνος, ο οποίος περιγράφεται συχνά ως διάχυτος και οξύς και επιδεινώνεται κατά τη διάρκεια ή μετά το περπάτημα ή την άσκηση. Όταν η αρθρίτιδα είναι πιο προχωρημένη, οι ασθενείς συχνά ξυπνούν από τον ύπνο λόγω του πόνου. Πόνος που προκαλείται όταν ο ασθενής κατεβαίνει σκάλες και κατηφόρες είναι συνήθως λόγω αρθρίτιδας της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης δηλαδή η άρθρωση πίσω από την επιγονατίδα και αυτός ο πόνος εμφανίζεται στο μπροστινό μέρος του γόνατος. Άλλα κλασικά συμπτώματα είναι η δυσκαμψία, καθώς η άρθρωση του γόνατος αρχίζει να χάνει το πλήρες εύρος της κίνησης, το πιάσιμο, η αστάθεια και η δυσκολία στην εκτέλεση δραστηριοτήτων της καθημερινής ζωής, όπως το περπάτημα.
Διαγνωστική διερεύνηση
Βασικές μέθοδοι για τον εντοπισμό του σημείου και του βαθμού σοβαρότητας της οστεοαρθρίτιδας είναι η ακτινογραφία και η μαγνητική τομογραφία. Οι ακτινογραφίες λαμβάνονται για να επιβεβαιώσουν τη διάγνωση και πρέπει να είναι σε όρθια θέση, έτσι ώστε να ανιχνεύεται καλύτερα ο βαθμός στένωσης του διαστήματος μεταξύ των αρθρώσεων, που είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της αρθρίτιδας. Μπορεί επίσης να χρειαστεί μαγνητική τομογραφία, τόσο σε λιγότερο προχωρημένες περιπτώσεις όσο και σε νεότερους ασθενείς, για καλύτερη αξιολόγηση της θέσης και της έκτασης της αρθρίτιδας.
Η θεραπεία της αρθρίτιδας του γόνατος πρέπει να προσαρμόζεται σε κάθε ασθενή, τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων του, τον αντίκτυπο στις καθημερινές δραστηριότητες, την πρόοδο της αρθρίτιδας, τις προσδοκίες και τις σωματικές απαιτήσεις του ασθενούς και τη φυσιολογική ηλικία. Συνήθως προτείνονται οι μη επεμβατικές μέθοδοι, όπως η ξεκούραση, τα παυσίπονα, η ήπια άσκηση, οι φυσιοθεραπείες και η απώλεια βάρους. Ωστόσο, σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί ο ασθενής να επιδιώξει την επέμβαση, η οποία περιλαμβάνει από απλές ενέσεις στεροειδών ή υαλουρονικού οξέος μέχρι την αρθροσκόπηση και την αποκατάσταση με χρήση μετάλλων για την επιφάνεια των φθαρμένων αρθρώσεων και πλαστικού ανάμεσά τους.
Εάν η οστεοαρθρίτιδα περιορίζεται σε μια πλευρά του γόνατος και υπάρχει πρόβλημα με την ευθυγράμμιση του κάτου άκρου τότε υπάρχουν οστεοτομίες γύρο από το γόνατο για να ισορροπήσουν οι δυνάμεις και να ανακουφιστεί το πονεμένο και αρθρικό μέρος του γόνατος.
Η μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική γόνατος είναι μερική αρθροπλαστική της αρθρικής επιφάνειας του έσω μισού που είναι το πιο συχνό ή του έξω μισού του γόνατος. Η αρθροπλαστική της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης είναι κατάλληλη όταν οι ασθενείς έχουν μεμονωμένη προχωρημένη αρθρίτιδα στο επιγονατιδομηριαίο διαμέρισμα του γόνατος, δηλαδή εκεί όπου η επιγονατίδα γλιστρά επί του μηρού (η μηριαία τροχιλία). Ο ασθενής συχνά έχει μακροχρόνιο πόνο μπροστά στο γόνατό του και ιστορικό αστάθειας της επιγονατίδας. Μπορεί επίσης να είχε ιστορικό κατάγματος της επιγονατίδας, κακή ευθυγράμμιση του κάτου άκρου, και δυσπλασία της μηριαίας τροχιλίας.
Η ολική αρθροπλαστική γόνατος είναι κατάλληλη όταν υπάρχει γενικευμένη συμπτωματική αρθρίτιδα στο γόνατο και αποτυχία μη χειρουργικών θεραπευτικών επιλογών. Περιλαμβάνει την αντικατάσταση της φθαρμένης επιφάνειας της άρθρωσης του γόνατος με μέταλλο πάνω και κάτω, και την τοποθέτηση πλαστικού ανάμεσα.
Dr Αντώνης Α Θεοδωρίδης
MBBS, BSc, MRCS, MSc, CCT(UK), FRCS(Tr&Orth)
Διευθυντής Ορθοπαιδικός και Τραυματολόγος
Ειδικός στα Γόνατα και στις Αθλητικές Κακώσεις
Ειδικευθείς και Μετεκπαιδευθείς στο Ηνωμένο Βασίλειο
Imperial College, London
Μαρούσι, Αθήνα
6940869069
