Οι καλλιτέχνες εναντιώνονται στο ρατσισμό

Συντάκτης: Ευαγγελία Περγαντή

Με αφορμή την πρόσφατη παγκόσμια ημέρα κατά του ρατσισμού, σας παρουσιάζουμε έργα καλλιτεχνών από όλο τον κόσμο που έχουν εκφραστεί ενάντια στο ρατσισμό, τον πόλεμο και την μισαλλοδοξία. Επειδή ο ρατσισμός ως πρόβλημα εμφανίζεται ακόμα πιο επίκαιρο σήμερα, λόγω του προσφυγικού, αξίζει όλοι να προβληματιστούμε και να πάρουμε θέση.

Γιατί υπάρχει η παγκόσμια ημέρα κατά του ρατσισμού

Η 21η  Μαρτίου έχει καθιερωθεί ως η παγκόσμια ημέρα κατά του ρατσισμού από το 1966, ως ανάμνηση ενός τραυματικού επεισοδίου. Συγκεκριμένα, το 1960 σε μία ειρηνική διαδήλωση φοιτητών της Νότιας Αφρικής κατά του Απαρτχάιντ, αστυνομικοί άνοιξαν πυρ εναντίον τους, με αποτέλεσμα να χάσουν την ζωή τους 70 άνθρωποι. Από το 1966, η 21 Μαρτίου σηματοδοτεί μία διαρκή υπενθύμιση εναντίον τέτοιον τραγικών συμβάντων.

Καλλιτέχνες, σκηνοθέτες, πολιτικοί, φιλόσοφοι και γενικά γνωστοί και μη, άνθρωποι έχουν εκφράσει την εναντίωσή τους στον ρατσισμό.

Η Τέχνη κατά του Ρατσισμού

Πολλοί καλλιτέχνες έχουν ζωγραφίσει έργα που σκιαγραφούν την γνώμη τους για τον πόλεμο και όχι μόνο. Όπως…

Ο Πάμπλο Πικάσο με την Γκουέρνικα

Ο μεγάλος πόλεμος της Rene Magritte

Πρόσφυγες (Η φρίκη του πολέμου) του David Burliuk

Σκίτσα Ελλήνων Καλλιτεχνών

Στα πλαίσια της ημέρας, το 2013, η 1againstracism.gr είχε ζητήσει από 12 Έλληνες να σκιαγραφήσουν τον ρατσισμό μέσα από τα δικά τους ματιά. Ενδεικτικά τα καλυτέρα σκίτσα ήταν:

Σκίτσο του Δημήτρη Γεωργοπάλη

Σκίτσο του Κώστα Γρηγοριάδη

Σκίτσο του Σπύρου Δερβενιώτη

Τρεις Ταινίες κατά του Ρατσισμού

Έχουν δημιουργηθεί πολλές ταινίες στην προσπάθεια να ανατραπεί ο ρατσισμός ως κοινωνικό φαινόμενο. Αληθινές ιστορίες ανθρώπων, συμβάντα που συγκλόνισαν και σενάρια που θα μπορούσαν κάλλιστα να ήταν πραγματικές ιστορίες. Ταινίες που αξίζει να δείτε και θα αποτελέσουν τροφή για σκέψη.

 «12 Χρόνια Σκλάβος» (12 Years a Slave – 2013) του Στιβ ΜακΚουίν

Μία ταινία που επικεντρώνεται γύρω από την ζωή του Σόλομον Νόρθαπ, ο οποίος ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη. Όλοι θα τον χαρακτήριζαν με ευγένεια, ταλέντο και εγγενή καλοσύνη. Ωστόσο, το χρώμα του δέρματός του στέκεται η αφορμή για να πέσει θύμα απαγωγής και να γίνει δούλος ενός σωματέμπορου για 12 χρόνια. Πότε δεν χάνει την ελπίδα ότι κάποια μέρα θα γευτεί ξανά την γλυκιά ελευθερία. Έτσι, ύστερα από την γνωριμία του με τον φιλάνθρωπο Καναδό καταφέρνει να βγει αλώβητος από αυτή τη δοκιμασία.

Η ταινία αποτελεί πραγματική ιστορία και εξυμνεί τις δυσκολίες που καλείται να αντιμετωπίσει ένας δούλος σε μια εποχή που η αξιοπρέπεια κρίνεται με βάση το χρώμα του δέρματος.

«Υπηρέτριες» (The Help – 2011) του Τέιτ Τέιλορ

Η ιστορία εξελίσσεται στον Αμερικάνικο νότο του 1962, όπου ήταν συχνό φαινόμενο έγχρωμες γυναίκες να φροντίζουν τα σπίτια εύπορων οικογενειών. Πολλές φορές να δέχονται λεκτική, σωματική και σεξουαλική βία και γενικά να τις κακομεταχειρίζονται, χωρίς ποτέ να λέγεται τίποτα. Υπό αυτό το πρίσμα, η νεαρή Σκίτερ, αποφασισμένη να γίνει συγγραφέας, θέλει και προσπαθεί να πάρει συνεντεύξεις από τις έγχρωμες γυναίκες της κοινωνίας της. Η πρώτη που ανοίγει την καρδιά της είναι η Έιμπελιν, γεγονός που πυροδοτεί έντονα σχόλια. Ωστόσο, στην προσπάθεια να τεθούν νέοι κανόνες και οι υπόλοιπες υπηρέτριες αρχίζουν να μιλούν για τις δικές τους εμπειρίες.

«Moonlight» (2016) του Μπάρι Τζέκινς

Ποιές δυσκολίες αντιμετωπίζει άραγε ένας νεαρός ομοφυλόφιλος, καθώς μεγαλώνει στο Μαϊάμι των ΗΠΑ; Πώς θα μπορέσει αυτός ο νέος να ανακαλύψει τη θέση και την ταυτότητά του στο κόσμο, ενώ παράλληλα να φροντίσει την μητέρα του, η οποία είναι εξαρτημένη στο κρακ; Αυτή η ταινία αποτελεί ένα ταξίδι αυτογνωσίας. Θίγει θέματα ρατσισμού, φυλετικών διακρίσεων, ομοφυλοφιλίας και κάνει λόγο για ανθρώπινα δικαιώματα. Σίγουρα, θα καταφέρει να μείνει στην σκέψη σας.

Γλυπτά εναντίον του φυλετικού Ρατσισμού και του Πολέμου

Μαθητές (16-18) στο Λύκειο της Λεμεσού ζωγράφισαν με τη βοήθεια της καθηγήτριας των εικαστικών τους αυτό το έργο, το οποίο αποτελεί μία ζωντανή αναπαράσταση των προσφύγων που έχασαν την ζωή τους στη θάλασσα.

Το πρώτο υποθαλάσσιο μουσείο βρίσκεται στο ισπανικό νησί Λανθαρότε με γλυπτά αφιερωμένα στους πρόσφυγες.

Το έργο της Ουγγαρέζας γλύπτριας βρίσκεται στην Αγία Νάπα και απεικονίζει ένα ζευγάρι προσφύγων να είναι γερά αγκαλιασμένοι.

Γνωμικά κατά του Ρατσισμού

Ο ρατσισμός έχει απασχολήσει αρκετούς ανθρώπους. Κάποια γνωστά γνωμικά αποτελούν:

«Ρατσισμός είναι ο σνομπισμός των φτωχών»  Άρον Ρ.

«Ήθελα να δώσω φως και συγκίνηση σε όσους είναι σαν και εμένα καμωμένοι». Κωνσταντίνος Καβάφης

«Μοιραστείτε τις ομοιότητές μας, επευφημήστε τις διαφορές μας». Scott Peck

«Να θυμάσαι ότι είσαι απολύτως μοναδικός. Όπως και όλοι οι άλλοι». Margaret Mead

«Η δύναμη βρίσκεται στις διαφορές, όχι στις ομοιότητες». Stephen Covey

Ο ρατσισμός επίκαιρος και σήμερα

Ο ρατσισμός είναι ένα ιδιαίτερο επώδυνο γεγονός για αυτόν που το βιώνει, αλλά και για το περιβάλλον του. Ειδικότερα, ο θύτης, αναγκάζει το θύμα να νιώσει στεναχώρια, λύπη, απογοήτευση, πολλές φορές αισθήματα κατωτερότητας και θυμό. Σε πολλές περιπτώσεις δεν ξέρουμε πώς μπορεί να αντιδράσει το θύμα, το οποίο βρίσκεται σε μία διαρκή κατάσταση άγχους. Τον ρατσισμό ενδέχεται να κληθεί να αντιμετωπίσει ο κάθε άνθρωπος σήμερα, ανεξάρτητα από τον τόπο καταγωγής του ή την οικογενειακή του κατάσταση. Για αυτόν τον λόγο, πρέπει να κατανοήσουμε το πρόβλημα και να πράξουμε αναλόγως για την αντιμετώπισή του.

Τι μπορείτε να κάνετε

Μην εθελοτυφλείτε μπροστά στον ρατσισμό. Άμα γίνετε μάρτυρας ενός περιστατικού απευθυνθείτε στις ανάλογες αρχές. Αν αντιμετωπίζετε οι ίδιοι προβλήματα, μην διστάσετε να μιλήσετε για αυτά και τέλος αν τον ασκείτε, σκεφτείτε πως θα νιώθατε αν ήταν ανεστραμμένοι οι ρόλοι.

Όλοι μαζί μπορούμε να αντιμετωπίσουμε αυτό το κοινωνικό φαινόμενο. Μας αφορά όλους!

Συντάκτης: Ευαγγελία Περγαντή,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.