Οι επιστημονικές εξελίξεις που στιγμάτισαν το 2020

Συντάκτης: Μάριαμ Συρεγγέλα

Ομολογουμένως αυτή η χρονιά δεν ήταν μία χρονιά την οποία θα θυμόμαστε με χαρά. Ωστόσο υπήρξαν και θετικές εξελίξεις όπως σημαντική πρόοδος στους τομείς των επιστημών και του περιβάλλοντος.

Ξεκίνησε με την Αυστραλία να καίγεται μες τις φλόγες και τελείωσε με πάνω από 1,5 εκατομμύρια νεκρούς  από έναν ιό. Αλλά, όπως με όλα τα πράγματα και τα συμβάντα, υπήρξαν και φωτεινά σημεία σε αυτό το «annus horribilis». Ενώ πολλοί από εμάς κάτσαμε σπίτι κάνοντας παρέα με το Netflix, μια ίσως κοινοτική πράξη ανιδιοτέλειας και βολέματος, έγιναν  πρόοδοι στους τομείς των επιστημών, του περιβάλλοντος, και ακόμη, ελπίζουμε, και της πολιτικής  – ο Biden π.χ. κέρδισε! H αλλιώς, έχασε ο Trump! ( το δεύτερο ηχεί καλύτερα). 

Μπορούμε πλέον να αγοράσουμε κρέας που καλλιεργείται σε εργαστήριο! (δεν ξέρω εάν αυτό είναι επίτευγμα, αλλά θεωρείται). Οι Βρετανοί κάστορες έχτισαν ένα φράγμα για πρώτη φορά μετά από 400 χρόνια και άλλα πολλά!

Tα παρακάτω δεν είναι δικός  μου κατάλογος οπότε μην βιαστείτε να με κρίνετε, είναι μια περίληψη από διάφορες πηγές. Που σημαίνει οτι δεν συμφωνώ απαραιτήτως με αυτά που ονοματίζουν ως θετικά – συμφωνώ, έχω όμως κατά νου και την πιθανή αρνητική πλευρά. Οι γνώμες όμως είναι υποκειμενικές.

Ιδού κάποια απ τα συμβάντα του 2020:

  • Το πρώτο εμβόλιο mRNA στον κόσμο έγινε σε λιγότερο από ένα χρόνο

Σκεφτείτε εσείς και αποφασίστε κατά πόσον αυτό είναι θετικό ή αρνητικό.

Οι επιστήμονες ιατρικής και φαρμακευτικής ανά τον κόσμο δεν έχουν κατασκευάσει  ποτέ έως σήμερα  ένα εμβόλιο τόσο γρήγορα όσο έκαναν φέτος-και έχουμε ήδη τρία  με, απ’ ότι φαίνεται,  περισσότερα στο δρόμο –μιας και η «πίτα» είναι τεράστια, αλλά τρώγεται και γρήγορα και όποιος πρώτος προσέλθει….. 

Λέγεται ότι  τα εμβόλια BioNTech και Moderna όχι μόνο θα μας αφήσουν να βγούμε από την κλεισούρα, αλλά είναι και τα πρώτα χρησιμοποιώντας το messenger RNA, εάν βέβαια αυτή  η τεχνολογία  λειτουργήσει, πράγμα ακόμη άγνωστο σε όλους. Εάν όμως λειτουργήσει,  ανοίγει την πόρτα για τη χρήση του όχι μόνο κατά των υφιστάμενων ασθενειών, αλλά σημαίνει την ικανότητα  ταχείας κατασκευής  εμβολίων  για την καταπολέμηση μελλοντικών πανδημιών- καθώς λέγεται από απαισιόδοξους  ότι  μπορεί να χρειαστεί να το κάνουμε όλο αυτό ξανά από την αρχή κάποια μέρα. 

  • Εργαστηριακά παραγμένο κρέας  προς πώληση για πρώτη φορά

Η εποχή της σφαγής για την πρωτεΐνη θα μπορούσε να πλησιάζει στο τέλος της, με την Υπηρεσία Τροφίμων της Σιγκαπούρης να εγκρίνει για πρώτη φορά την πώληση κοτόπουλου που καλλιεργείται στο εργαστήριο. Κατασκευασμένο από την αμερικανική εταιρεία Eat Just, τα κύτταρα συλλέγονται από ζωντανά ζώα και καλλιεργούνται σε  βιοαντιδραστήρα. 

Αν και ο εμβρυϊκός ορός βοοειδών χρησιμοποιείται ακόμα στη διαδικασία, η επιχείρηση προγραμματίζει να μεταπηδήσει σε ένα φυτικό μέσο ανάπτυξης για την επόμενη γραμμή παραγωγής της. επιστημονικά ενδιαφέρον, διατροφικά δεν γνωρίζω. Εάν βέβαια κάτι τέτοιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ώστε να υπάρχουν περισσότερα τρόφιμα που θα διατίθενται σε αυτούς που έχουν ανάγκη λογικά θα είναι θετικό. Απ’ την άλλη και τώρα έχουμε περισσότερα τρόφιμα απ’ ότι υπάρχει ανάγκη και θεωρούμε σκόπιμο να τα πετάμε…

  • Η DeepMind λύνει  το 50 ετές πρόβλημα της αναδίπλωσης της πρωτεΐνης 

Η ΤΝ (ΤΕΧΝΗΤΉ ΝΟΗΜΟΣΎΝΗ) DeepMind έχει προβλέψει με ακρίβεια σχήματα πρωτεΐνης από τις ακολουθίες τους και μόνο, ένα δύσκολο έργο που απαιτεί συνήθως μακρόχρονα και ακριβά εργαστηριακά πειράματα. Ενώ η ΤΕΧΝΗΤΉ ΝΟΗΜΟΣΎΝΗ, γνωστή ως AlphaFold, δεν  μπορεί  να ξε-επιλέξει να ξεδιαλύνει όλες τις δομές πρωτεΐνης, έχει βοηθήσει να απαντηθούν ερωτήσεις που χρόνια τώρα προκαλούν τους ερευνητές  – αυτό θα μπορούσε να προαναγγέλλει σημαντικές αλλαγές στην ιατρική έρευνα. «Αλλάζει το παιχνίδι», λέει ο Andrei Lupas, εξελικτικός βιολόγος στο Ινστιτούτο Max Planck. «Αυτό θα αλλάξει το φάρμακο. Θα αλλάξει την έρευνα. Θα αλλάξει τη βιομηχανική. Θα αλλάξει τα πάντα».  Και όταν λέμε τα πάντα, τα πάντα, ακόμη και τα βιοχημικό οπλοστάσιο.

  • Η πυρηνική σύντηξη θα μπορούσε να μας δώσει απεριόριστη καθαρή ενέργεια.

Οι ερευνητές προσπαθούν  να δημιουργήσουν πυρηνική ενέργεια χωρίς τα ραδιενεργά απόβλητα. Το Joint European Torus (JET) θα ξεκινήσει τις εργασίες του το επόμενο έτος, σπάζοντας μαζί άτομα υδρογόνου για την παραγωγή ενέργειας και θερμότητας, τα οποία θα μπορούσαν τελικά να συγκομιστούν για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

  • Βρετανοί κάστορες οικοδομούν φράγμα για πρώτη φορά μετά  τέσσερις αιώνες

Το Εθνικό Καταπίστευμα απελευθέρωσε κάστορες στην άγρια φύση τον Ιανουάριο, αφού τα οδοντωτά πλασματάκια εξαφανίστηκαν από την Αγγλία πριν από 400 χρόνια. Οι προσπάθειες για την επιστροφή των ζώων έχουν  στεφθεί με επιτυχία στη Σκωτία όπου κάστορες έχουν μετεγκατασταθεί στο Holnicote Estate στο Exmoor, τόσο  καλά ώστε να μασήσουν αρκετά δέντρα και να κατασκευάσουν  ένα “μέτριο, αλλά … απίστευτα ιδιαίτερο». Η κατασκευή τους  βοηθά στη διαμόρφωση βαθιών λιμνών νερού που προσφέρουν στα ζώα  καταφύγιο από τα αρπακτικά ζώα και έναν  αποθηκευτικό χώρο για τρόφιμα. Μπορούν επίσης να λειτουργήσουν ως φυσικές άμυνες της συχνής πλημμύρας που πλήττει τα σπίτια της περιοχής. (Καθώς δεν είμαστε μόνο εμείς οι άνθρωποι που είμαστε ικανοί, όπως θέλουμε να πιστεύουμε).

  • Ζωγραφισμένη ανεμογεννήτρια λεπίδες μειώνει τους  θανάτους πουλιών

Η στροφή προς την αιολική ενέργεια είναι καλά νέα για τον πλανήτη, αλλά κακά νέα για τα πουλιά που πετούν στις λεπίδες των στροβίλων στα χερσαία αιολικά πάρκα. Ερευνητές του Νορβηγικού Ινστιτούτου Έρευνας για τη Φύση βρήκαν μια πιθανή λύση: να ζωγραφίσουν μία από τις τρεις λεπίδες του ρότορα μαύρες για να τις κάνουν πιο ευδιάκριτες. Και λειτούργησε!  Μειώνοντας τα κτυπήματα των πουλιών κατά 70 τοις εκατό! Μερικές φορές, οι απλές λύσεις είναι οι καλύτερες.

  • Ένζυμο καταβροχθίζει το πλαστικό

Τα πλαστικά απόβλητα πνίγουν τον πλανήτη, αλλά ερευνητές του Πανεπιστημίου της Τουλούζης βρήκαν ένα μεταλλαγμένο βακτηριακό ένζυμο που ευχαρίστως  τα μασάει όλα, αναλύοντάς τα  για εύκολη ανακύκλωση σε νέα πλαστικά υλικά. Το ένζυμο ανακαλύφθηκε αρχικά σε ένα σωρό λιπάσματος  φύλλων, αν και χρειάστηκε κάποιες  μικροαλλαγές για να βελτιστοποιηθεί  η ικανότητά του να διασπά το πλαστικό. Η μεταλλαγμένη έκδοση κατάφερε να διαλύσει έναν τόνο πλαστικών αποβλήτων σε 10 ώρες. 

Συντάκτης: Μάριαμ Συρεγγέλα,

Influence:

Έχει σπουδάσει ψυχολογία με μεταπτυχιακές σπουδές στο Illinois Institute of Technology (USA) και Surrey University (UK). Έχει μεγαλώσει στην Ελλάδα και στο Ιράν…