Οι επιπτώσεις της φροντίδας ενός ασθενούς στην ψυχική και σωματική υγεία του φροντιστή. Όταν η φροντίδα γίνεται βάρος

Η συνεχής ευθύνη του φροντιστή συχνά οδηγεί σε χρόνια κόπωση, διαταραχές ύπνου και αίσθημα εξάντλησης, ιδιαίτερα όταν η φροντίδα διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα

Η φροντίδα ενός ανθρώπου με χρόνια ή σοβαρή ασθένεια συχνά παρουσιάζεται ως πράξη αγάπης, αφοσίωσης και ηθικού καθήκοντος. Πίσω όμως από αυτή τη σιωπηλή προσφορά κρύβεται μια καθημερινότητα γεμάτη ψυχική πίεση, σωματική εξάντληση και συναισθηματική φθορά, την οποία οι φροντιστές  που είναι συχνά μέλη της οικογένειας, βιώνουν χωρίς υποστήριξη και αναγνώριση. Ο φροντιστής βρίσκεται σε διαρκή εγρήγορση. Ιατρικά ραντεβού, φαρμακευτική αγωγή, πρακτικές ανάγκες, αλλά και συναισθηματική στήριξη του ασθενούς συνθέτουν ένα απαιτητικό πρόγραμμα χωρίς ωράριο.

Ψυχική υγεία υπό πίεση

Το άγχος αποτελεί έναν από τους πιο συχνούς «συνοδούς» του φροντιστή. Η αβεβαιότητα για την εξέλιξη της ασθένειας, ο φόβος της απώλειας και η ανάγκη να φαίνεται «δυνατός» δημιουργούν συναισθηματική υπερφόρτωση. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που εμφανίζουν συμπτώματα κατάθλιψης, ευερεθιστότητα ή έντονο αίσθημα ενοχής, ειδικά όταν αισθάνονται ότι δεν κάνουν «αρκετά» ή όταν χρειάζονται χρόνο για τον εαυτό τους.

Οι συνέπειες στο σώμα

Η ψυχική καταπόνηση δεν αργεί να εκδηλωθεί και σωματικά. Πονοκέφαλοι, μυοσκελετικοί πόνοι, γαστρεντερικά προβλήματα και εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα αποτελούν συχνά συμπτώματα. Παράλληλα, οι φροντιστές συχνά παραμελούν τη δική τους υγεία, αναβάλλοντας προληπτικούς ελέγχους ή αγνοώντας προειδοποιητικά σημάδια, καθώς η προτεραιότητα είναι πάντοτε ο ασθενής.

Κοινωνική απομόνωση και απώλεια ταυτότητας

Η φροντίδα μπορεί σταδιακά να περιορίσει την κοινωνική ζωή. Οι φίλοι απομακρύνονται, οι δραστηριότητες εγκαταλείπονται και ο προσωπικός χρόνος συρρικνώνεται. Πολλοί φροντιστές αισθάνονται πως χάνουν την ταυτότητά τους, καθώς ο ρόλος τους ορίζεται αποκλειστικά από τις ανάγκες του άλλου. Αυτό το αίσθημα μοναξιάς εντείνει την ψυχική επιβάρυνση.

Η ανάγκη για στήριξη και αυτοφροντίδα

Παρότι η φροντίδα είναι πράξη βαθιάς ανθρωπιάς, δεν θα έπρεπε να ασκείται εις βάρος της υγείας του φροντιστή. Η αναζήτηση βοήθειας, είτε μέσω οικογενειακής υποστήριξης είτε μέσω επαγγελματιών ψυχικής υγείας, είναι καθοριστική. Η αυτοφροντίδα δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για να συνεχίσει κάποιος να φροντίζει ουσιαστικά.

Η αναγνώριση του φορτίου που σηκώνουν οι φροντιστές είναι το πρώτο βήμα για μια πιο ανθρώπινη, ισορροπημένη προσέγγιση στη φροντίδα, μια προσέγγιση που προστατεύει τόσο εκείνον που χρειάζεται βοήθεια όσο και εκείνον που τη προσφέρει.

Συντάκτης: Χριστίνα Ζορμπά,

Influence: