Ο υπολογιστής στην εκπαίδευση: ένα ψηφιακό εργαλείο ή όργανο εθισμού;

Συντάκτης: Ειρήνη Αρβανίτη

Η τεχνολογία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, παρέχοντας διευκολύνσεις σε όλους τους τομείς της κοινωνικής και της προσωπικής ζωής. Επομένως γίνεται κατανοητό, πως ο ψηφιακός αυτός κόσμος και ένα πολυεργαλείο με άπειρες δυνατότητες όπως ο υπολογιστής, αργά ή γρήγορα θα αξιοποιούνταν και στο χώρο της εκπαίδευσης.

Η διάθεση εξέλιξης που διαδέχθηκε την Ψηφιακή Επανάσταση, όπου ξεκίνησε το 1980 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, επηρέασε και τις εκπαιδευτικές μεθόδους. Χωρίς την πληροφορική και τις ποικίλες εφαρμογές της, δε νοείται ανάπτυξη της εκπαίδευσης του 21ο αι.

Η τάση ριζικής αναδιοργάνωσης των εκπαιδευτικών μεθόδων απαιτεί παράλληλα και εκ βάθρων αναθεώρηση της σχολικής πραγματικότητας μέσω σύγχρονων “εργαλείων”, των υπολογιστών, όπου χρησιμοποιούνται κυρίως κατά την διδακτική ώρα για την καλύτερη δυνατή διδασκαλία του μαθήματος.

Τι προσφέρει ο Η/Υ στους μαθητές

Η «επίσκεψη» σε ένα τεράστιο όγκο δεδομένων εύκολα προσβάσιμων, με απλή πληκτρολόγηση του αναζητούμενου λήμματος, διευκολύνει την απόκτηση γνώσης. Επιπλέον, η διδασκαλία γίνεται με πιο ελκυστικό και διαδραστικό τρόπο, αφού δεν ευνοεί την παθητική αποδοχή πληροφοριών, προσφέροντας έτσι μεγάλα περιθώρια αυτενέργειας.

Ο Η/Υ αποτελεί ακόμη κίνητρο συνεργασίας, εφόσον φέρνει σε επαφή τους μαθήτες από όλο τον κόσμο καταργώντας τις αποστάσεις. Συνδυάζει τη γνώση με το παιχνίδι, ενώ ταυτόχρονα λειτουργεί και ως εποπτικό μέσο μειώνοντας την μηχανιστική εκμάθηση. Τη μετατρέπει σε ευχάριστη διαδικασία, με το λογισμικό να προσαρμόζεται ολοένα στις ανάγκες του χρήστη.

Ο υπολογιστής στην εκπαίδευση: ένα ψηφιακό εργαλείο ή όργανο εθισμού;

Η σωστή αξιοποίηση του Η/Υ από τους εκπαιδευτικούς

Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να ακολουθούν την τεχνολογική εξέλιξη. Με αυτό τον τρόπο θα μετατραπούν σε εκπαιδευτές γνώσης και όχι απλούς αναμεταδότες της. Θα είναι έτσι επόπτες, καθοδηγητές και αξιολογητές. Στο κέντρο πλέον θα τεθεί ένα Μαθητοκεντρικό Μοντέλο Μάθησης στο οποίο καλείται ο εκπαιδευτικός όχι μόνο να υποκινεί και να βοηθά τη διερεύνηση, αλλά να ηγείται έχοντας πρωταρχικό ρόλο και όχι κύριο.

Το διαδίκτυο προσφέρει αμέτρητες πηγές για να εμπλουτίσουν και οι ίδιοι τις γνώσεις τους για τις καθημερινές τους διδακτικές ανάγκες. Υπάρχει υλικό κάθε είδους, με αποτέλεσμα να παρουσιάζεται ως ένα πλουραλιστικό δίκτυο παροχής αρωγής σε καθηγητές, εξυπηρετώντας τη δια βίου μάθηση.

Κίνδυνοι που εγκυμονεί η αλόγιστη χρήση του υπολογιστή

Η εικόνα ασκεί καταλυτική επίδραση. Καθηλώνει και απορροφά το μαθητή αδρανοποιώντας τη σκέψη του. Ελλοχεύει δηλαδή ο κίνδυνος χρησιμοθηρικής γνώσης, που βασίζεται στην έτοιμη και εύκολη πληροφορία.

Ακόμη, ενδέχεται να διαταραχθούν οι ανθρώπινες επαφές μαθητή-δασκάλου, αλλά και οι διαπροσωπικές σχέσεις των μαθητών, απέχοντας από δραστηριότητες της σχολικής κοινότητας.

Εξαιτίας του διαφορετικού επιπέδου απόδοσης σε μία τάξη, η ομοιομορφία ενός λογισμικού δεν είναι πάντα βοηθητική. Ο εκπαιδευτικός καλείται να το προσαρμόσει στις δυνατότητες του καθενός.

Τέλος, η κωδικοποιημένη γλώσσα του υπολογιστή και οι ξενικές ορολογίες σε βάθος χρόνου, φθείρουν τη μητρική. Η γλωσσική αλλοίωση και η φτωχότητα του λεξιλογίου διαφαίνεται διαρκώς εντονότερη.

«Πᾶν μέτρον ἄριστον»

Η ηλεκτρονική τεχνολογία συνεπώς, απαιτεί υπευθυνότητα. Μαθητές και εκπαιδευτικοί θα πρέπει να θεωρούν τους υπολογιστές εργαλείο και όχι αυτοσκοπό της μαθησιακής διαδικασίας. Μόνο μέσω της ορθολογικής χρήσης θα αποφευχθούν οι κίνδυνοι και θα προαχθεί η γνώση.

Συντάκτης: Ειρήνη Αρβανίτη,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.