Ο ψυχοσυναισθηματικός αντίκτυπος των μαθησιακών δυσκολιών στα παιδιά σχολικής ηλικίας

Συντάκτης: Δήμητρα Μανδαλιανού

Στις μέρες μας οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν ένα ζήτημα το οποίο απασχολεί έντονα τους μαθητές, τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς, τους σχολικούς διευθυντές και γενικά όλους όσοι εμπλέκονται στη μαθησιακή διαδικασία και δραστηριοποιούνται επαγγελματικά στο χώρο της εκπαίδευσης. 

Με άλλα λόγια, κατά τη σημερινή εποχή, περισσότερο από κάθε άλλη εποχή, προσδίδεται έμφαση στην αποτελεσματική διαχείριση των μαθητών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη μάθηση, με σκοπό τη βελτίωση της σχολικής ζωής τους. Ωστόσο, προκειμένου να βρεθούν οι κατάλληλοι τρόποι για τη βελτίωση της καθημερινότητάς τους εντός του σχολικού τους περιβάλλοντος είναι αναγκαίο πρώτα να κατανοηθεί εις βάθος ο ψυχοσυναισθηματικός αντίκτυπος των προβλημάτων που απορρέουν από τις μαθησιακές δυσκολίες. 

Πιο αναλυτικά, ένας μαθητής με μαθησιακές δυσκολίες βιώνει μια ποικιλία προβλημάτων, τα οποία συνδέονται αφενός με την ίδια τη μάθησή του και αφετέρου με τον κοινωνικό αποκλεισμό του και το σχολικό εκφοβισμό του από τους συμμαθητές του λόγω των μαθησιακών του δυσκολιών.  Καταρχάς, όσον αφορά τα προβλήματα στη μάθηση, είναι ευρέως διαδεδομένο ότι η μαθησιακή διαδικασία, η οποία ούτως ή άλλως είναι μια διαδικασία κοπιώδης αφού προϋποθέτει από τον μαθητή πνευματικό μόχθο, για τους εν λόγω μαθητές είναι ακόμα πιο δύσκολη. 

Για παράδειγμα, ένα παιδί με δυσαναγνωσία χρειάζεται να καταβάλει μεγαλύτερη προσπάθεια για να διαβάσει ένα κείμενο, συγκριτικά με ένα παιδί χωρίς αυτή τη μαθησιακή δυσκολία. 

Επίσης, ένας μαθητής με δυσαριθμησία δυσκολεύεται πολύ περισσότερο με την επίλυση ενός μαθηματικού προβλήματος, σε σύγκριση με ένα παιδί τυπικής ανάπτυξης. 

Έτσι, λόγω αυτών των δυσχερειών κατά τη μάθησή τους τις περισσότερες φορές κατακλύζονται από αρνητικά συναισθήματα, όπως άγχος, απογοήτευση, θυμός, θλίψη, απελπισία, απόγνωση και απαισιοδοξία, τα οποία αδυνατούν να διαχειριστούν. 


Διαβάστε επίσης: Πώς να αναγνωρίσετε αν το παιδί σας έχει μαθησιακές δυσκολίες


Επίσης, πέρα από τα προβλήματα αναφορικά με τη διαδικασία της μάθησης, οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες, όπως προαναφέρθηκε, έρχονται αντιμέτωποι και με άλλα προβλήματα που πηγάζουν από τη συμπεριφορά των συμμαθητών τους απέναντί τους. Πιο συγκεκριμένα, πολύ συχνά περιθωριοποιούνται και παραγκωνίζονται από τους τυπικής ανάπτυξης συμμαθητές τους. Για παράδειγμα, σε πολλά σχολεία παρατηρείται το φαινόμενο οι μαθητές αυτοί να μην έχουν φίλους, να είναι μόνοι τους την ώρα του διαλείμματος, να κάθονται στο θρανίο χωρίς κάποιο διπλανό άτομο, να μην δέχονται προσκλήσεις για κοινωνικές εκδηλώσεις των συμμαθητών τους, να μην έχουν παρέα στις σχολικές εκδρομές κ.ά. 

Ακόμα,  κρίνεται σκόπιμο να υπογραμμιστεί ότι έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να γίνουν θύματα σχολικού εκφοβισμού ή bullying οποιασδήποτε μορφής (σωματική μορφή, λεκτική μορφή κ.ά.). 

Όπως είναι φυσικό, τα παιδιά που περιθωριοποιούνται και θυματοποιούνται, εξαιτίας των ειδικών μαθησιακών αναγκών τους, πλημμυρίζονται από μια πληθώρα αρνητικών συναισθημάτων, σαν αυτά που περιγράφηκαν παραπάνω, τα οποία δεν τους επιτρέπουν να έχουν μια χαρούμενη σχολική καθημερινότητα. Επομένως, ο κοινωνικός αποκλεισμός και ο σχολικός εκφοβισμός από τους συμμαθητές τους βλάπτουν σε πολύ μεγάλο βαθμό την ψυχική τους υγεία. 


Διαβάστε επίσης: Διδάσκοντας στα παιδιά μας το σεβασμό στη διαφορετικότητα


Συνοψίζοντας, το θέμα των μαθησιακών δυσκολιών θεωρείται πλέον μείζον και είναι απαραίτητη η εξεύρεση τρόπων για την αποτελεσματική διαχείρισή του. Το πρώτο βήμα, όμως, προς αυτήν την κατεύθυνση είναι να γίνει αντιληπτός ο ψυχοσυναισθηματικός αντίκτυπος των προβλημάτων που πηγάζουν από τις μαθησιακές δυσκολίες. Αν κατανοηθούν, δηλαδή, βαθιά οι ψυχοσυναισθηματικές επιπτώσεις των μαθησιακών δυσκολιών, θα είναι εφικτό στη συνέχεια να βρεθούν οι πρέπουσες λύσεις για τη βελτίωση της σχολικής ρουτίνας των συγκεκριμένων μαθητών. 

Βιβλιογραφία

Ντασιώτη, Α. & Κολαΐτης, Γ. (2018). Σχολικός εκφοβισμός και ψυχική υγεία μαθητών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Ψυχιατρική, 29 (2), 149-159. 

Τομαράς, Ν. (2015). Μαθησιακές δυσκολίες: Ισότιμες ευκαιρίες στην εκπαίδευση: Πρακτικές απαντήσεις στα ερωτήματα γονιών και εκπαιδευτικών για τη δυσλεξία, τις δυσαριθμησίες και τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/ υπερκινητικότητα. Αθήνα: Πατάκη.

Συντάκτης: Δήμητρα Μανδαλιανού,

Influence:

Είμαι απόφοιτος του τμήματος Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και απόφοιτος του Πρoγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση…