Οι περιοριστικές πεποιθήσεις που έχουμε για τον χρόνο και το χρήμα, μας εμποδίζουν από την απόκτηση της ζωής που θέλουμε …
Ο οικονομικός μας θερμοστάτης
Σε ποιο σημείο έχει ρυθμιστεί ο δικός σας οικονομικός θερμοστάτης; Έχει ρυθμιστεί υψηλά, για πλούτο και αφθονία, ή χαμηλά για οικονομικές δυσκολίες; Η απάντηση είναι εύκολη. Κοιτάξτε τη ζωή σας.
Εάν βρίσκεστε σε ένα δωμάτιο με κλιματισμό, η θερμοκρασία σε αυτό είναι ρυθμισμένη ώστε να βρίσκεται π.χ. μεταξύ 20 και 27 °C. Ο θερμοστάτης θα διασφαλίζει ότι η θερμοκρασία θα παραμείνει μεταξύ αυτού του εύρους τιμών που αποτελούν και τις συνθήκες θερμικής άνεσής μας.
Τα ανθρώπινα όντα έχουν επίσης «θερμοστάτες» σε πολλές διαφορετικές πτυχές της ζωής τους. Τα τελευταία χρόνια, ο όρος χρησιμοποιείται και στην οικονομία και σχετίζεται με το πόσο άνετα νιώθουμε σχετικά με τα χρήματά μας.
Σε ποιο σημείο έχει ρυθμιστεί ο δικός σας οικονομικός θερμοστάτης; Έχει ρυθμιστεί υψηλά, για πλούτο και αφθονία, ή χαμηλά για οικονομικές δυσκολίες; Η απάντηση είναι εύκολη. Κοιτάξτε τη ζωή σας.
Ο οικονομικός θερμοστάτης (financial thermostat) αναφέρεται στο πόσο άνετα νιώθουμε σχετικά με τα χρήματά μας. Σε οικονομικό επίπεδο – όπως και σε άλλες πτυχές της ζωής μας – ο εγκέφαλός μας αντιδρά καλύτερα, όταν δεν βρισκόμαστε σε κατάσταση κινδύνου και είμαστε στη ζώνη άνεσής μας. Είναι η υποσυνείδητη προσπάθειά μας να είμαστε άνετοι οικονομικά και να μην ξεβολευόμαστε.
Μπορούμε να ερμηνεύσουμε τον οικονομικό μας θερμοστάτη, από τα λεφτά που έχουμε στην τράπεζα. Όταν το υπόλοιπό μας πέσει κάτω από τη ζώνη άνεσής μας, τότε τείνουμε να περιορίζουμε τις δαπάνες μας και βρίσκουμε τρόπους να επαναφέρουμε το ποσό σε ένα σημείο που μας δημιουργεί ασφάλεια. Αν το υπόλοιπό μας αυξηθεί, για παράδειγμα λόγω κάποιου bonus, κληρονομιάς κλπ., τότε τείνουμε για λίγο να ξοδεύουμε περισσότερα και έπειτα πάλι να επιστρέφουμε σε έναν ασφαλή βαθμό ξοδέματος.
Ειδικά, όταν ερχόμαστε σε επαφή με τεράστια ποσά χρημάτων, τα οποία ο εγκέφαλός μας δεν έχει συνηθίσει να διαχειρίζεται, είναι πολύ πιθανό να τα ξοδέψουμε σε σύντομο χρονικό διάστημα, λόγω ψυχολογικού στρες.
Ο οικονομικός μας θερμοστάτης καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις υποσυνείδητες πεποιθήσεις μας για τα χρήματα και ο εγκέφαλός μας λειτουργεί έτσι ώστε να προστατευόμαστε από δυνητικά οδυνηρές καταστάσεις. Εάν κάποιος δε μεγάλωσε σε πλούσιο σπίτι, μπορεί να πιστεύει ότι η κατοχή μεγάλου ποσού χρημάτων είναι δύσκολη (ευθύνη διαχείρισης/συνεχής αιτήματα από φίλους και ξένους για βοήθεια), ότι το να είσαι πλούσιος είναι αρνητικό (οι πλούσιοι είναι αλαζονικοί/άπληστοι/εγωιστές) και ότι το να έχεις πολλά χρήματα μπορεί να σε κάνει «διαφορετικό» και να σε απομακρύνει από την οικογένεια, τους φίλους και άλλους στον κοινωνικό σου κύκλο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Πώς τα οικονομικά σενάρια που κάνουμε μας περιορίζουν
Όσο πιο χαμηλός είναι ο οικονομικός θερμοστάτης μας τόσο πιο δύσκολο θα είναι αποκτήσουμε πλούτο. Παράλληλα, είμαστε πιο ευάλωτοι σε απροσδόκητα έξοδα και, ανεξάρτητα από τα χρήματα που κερδίζουμε, ο εγκέφαλός μας θα μας ενθαρρύνει να ξοδέψουμε γρήγορα κάποιο τυχόν πλεόνασμα, ώστε να μας κρατήσει στη ζώνη άνεσής μας.
Βέβαια, το καλό είναι ότι μπορούμε να ρυθμίσουμε τον θερμοστάτη μας εκεί που θέλουμε εμείς. Όπως και με κάθε αλλαγή, το πρώτο βήμα είναι η αναγνώριση της κατάστασης. Πρέπει να βρούμε πώς έχει ρυθμιστεί ο δικός μας θερμοστάτης – πόσα χρήματα δηλαδή χρειαζόμαστε στον τραπεζικό λογαριασμό μας, ώστε να νιώθουμε ασφαλείς. Αν μας έβαζαν αύριο 10.000 ευρώ στην τράπεζα, πόσα θα ξοδεύαμε και πόσα θα κρατάγαμε;
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Η ψυχολογία του χρήματος
Η αλλαγή έρχεται μέσα από τη συνειδητοποίηση, την κατανόηση και τη δράση. Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε, αν το υποσυνείδητό μας, προσπαθώντας να μας προστατέψει, μας εμποδίζει από το να επιτύχουμε τους οικονομικούς μας στόχους. Αν το αντιληφθούμε αυτό, θα μπορέσουμε να αναλάβουμε δράση και να ενισχύσουμε τον θερμοστάτη μας.
Συχνά, προσπαθούμε να κάνουμε οικονομία για να μας μένουν όσο το δυνατό περισσότερα χρήματα στην τράπεζα, στο τέλος του μήνα. Κάπως έτσι προσπαθεί ο εγκέφαλος να μας «σαμποτάρει» και να μας κρατήσει ασφαλείς, και έτσι δεν απολαμβάνουμε εμπειρίες, όπως ένα ταξίδι το σαββατοκύριακο ή ένα ρούχο που πάντα θέλαμε. Πρέπει όμως να απολαμβάνουμε και να εκμεταλλευόμαστε τα χρήματα που βγάζουμε. Στην τελική, τα έχουμε κερδίσει με την αξία μας.
