Ο έρωτας ισοδυναμεί με ψυχασθένεια

Συντάκτης: Έλλη Βασιλείου

Ο έρωτας είναι κυρίως εγκεφαλική υπόθεση.

Όσο κι αν επιµένουν χιλιάδες ερωτικά ποιήµατα και τραγούδια, ο έρωτας δε γεννιέται στην καρδιά. Η σύγχρονη τεχνολογία µάς δίνει τη δυνατότητα να παρακολουθήσουµε τις εγκεφαλικές διεργασίες. Οι µεγάλοι εγκεφαλικοί τοµογράφοι (σαρωτές ΡΕΤ ή SPEG) αποκαλύπτουν την εγκεφαλική δραστηριότητα, ανιχνεύοντας, για παράδειγµα, ποιες περιοχές καταναλώνουν περισσότερο οξυγόνο.

Η ανθρωπολόγος Helen Fisher µελετάει τη σεξουαλική ζωή και το µυστήριο της αγάπης εδώ και πάνω από 20 χρόνια. Έχει διερευνήσει τις οικογενειακές σχέσεις και τις στατιστικές των διαζυγίων παγκοσµίως, αλλά τα τελευταία χρόνια δουλεύει στο εργαστήριο µε καινούργιους, προηγµένους τοµογράφους, προκειµένου να µελετήσει τις εγκεφαλικές διεργασίες των ερωτευµένων. Τα αποτελέσµατα των πιο πρόσφατων ερευνών της παρουσιάζονται στο βιβλίο της «Why we love», που κυκλοφόρησε το Φεβρουάριο του 2004.

Τοµογραφία ερωτευµένου εγκεφάλου

Η Fisher έβαλε αρχικά µια αγγελία στον πίνακα ανακοινώσεων του State University of New York, µε την οποία ζητούσε «τρελά ερωτευµένα» άτοµο». Πολλοί δήλωσαν συµµετοχή, αλλά οι περισσότεροι απορρίφθηκαν στην τελική διαλογή. Οι συµµετέχοντες πέρασαν από ιατρικό έλεγχο, αλλά υποβλήθηκαν και σε ψυχολογική εκτίµηση, για να επιβεβαιωθεί ότι δεν έλεγαν ψέµατα για τον έρωτά τους. Ακόµα, διερευνήθηκε µήπως έπασχαν από κλειστοφοβία, οπότε θα αντιµετώπιζαν πρόβληµα κατά την εξέταση στον τοµογράφο. Η τελευταία προϋπόθεση ήταν να είναι δεξιόχειρες, επειδή στους αριστερόχειρες ορισµένα εγκεφαλικά κέντρα βρίσκονται στο αντίθετο ηµισφαίριο, από ό, τι στους δεξιόχειρες. Τέλος, σχηµατίστηκε µια οµάδα 17 αντρών και γυναικών για το πείραµα.

Η Fisher ήθελε να συγκρίνει την εγκεφαλική τους δραστηριότητα όταν κοιτούσαν τη φωτογραφία του αγαπηµένου τους και όταν έβλεπαν µια ουδέτερη εικόνα, π.χ. ενός τυχαίου προσώπου. Στο χρόνο που µεσολαβούσε ανάµεσα στις δύο εικόνες, ο υπεύθυνος του πειράµατος πρoσπαθoύσε να στρέψει αλλού την προσοχή τους, γιατί αλλιώς κάποιοι από τους συµµετέχοντες µπορεί να σκέφτονταν ακόµα το αντικείµενο του πόθου τους, όταν κοιτούσαν την αδιάφορη εικόνα.

Τους απoσπoύσε, λοιπόν, την προσοχή, θέτοντάς τους ένα αρκετά πολύπλοκο πρόβληµα, ώστε να πρέπει να συγκεντρωθούν για να αντεπεξέλθουν. Συνήθως οι συµµετέχοντες έπρεπε, ξεκινώντας από έναν τυχαίο µεγάλο αριθµό, να µετρήσουν ανάποδα ανά εφτά αριθµούς. Στον εγκέφαλο όλων των συµµετεχόντων παρατηρήθηκαν οι ίδιες αντιδράσεις. Κοντά στο κέντρο του εγκεφάλου, φωτίστηκε ο λεγόµενος κερκοφόρος πυρήνας, µια περιοχή που ανήκει στο πιο πρωτόγονο και εξελικτικά παλαιότερο µέρος του εγκεφάλου, που αποκαλείται επίσης «ερπετοειδής εγκέφαλος». Ο ερπετοειδής εγκέφαλος ευθύνεται για βασικά συναισθήµατα, όπως ο φόβος, αλλά παίζει σηµαντικό ρόλο και στην επεξεργασία των εµπειριών επιτυχίας και επιβράβευσης. Ενεργοποιήθηκε επίσης το διάφραγµα, µια περιοχή βαθιά µέσα στον εγκέφαλο, όπως συµβαίνει και όταν καταναλώνουµε απολαυστικές ουσίες σαν τη σοκολάτα. Τέλος, στα ακόµα βαθύτερα επίπεδα του εγκεφαλικού στελέχους, φωτίστηκε η κοιλιακή οροφιαία περιοχή (VΤA).

Και τα τρία αυτά εγκεφαλικά κέντρα συµµετέχουν στο σύστηµα επιβράβευσης του εγκεφάλου, για το οποίο τα νευρικά κύτταρα χρησιµοποιούν το νευροδιαβιβαστή ντοπαµίνη. Η ντοπαµίνη παράγεται στο διάφραγµα και προσλαµβάνεται από άλλα νευρικά κύτταρα, στα οποία προκαλεί ευφoρία, και µεταβιβάζει σήµατα στην καρδιά και το κυκλοφορικό, ώστε να αυξάνονται οι σφυγµοί και η πίεση. Τόσο στα ζώα όσο και στους ανθρώπους, η ντοπαµίνη εκλύεται σαν ένα είδος ανταµοιβής για κάτι που κάναµε καλά. Το ίδιο συµβαίνει όταν τα εξαρτηµένα άτοµα παίρνουν την ουσία στην οποία είναι εθισµένα. Για τον ερωτευµένo, η δράση της ντοπαµίνης είναι η ανταµοιβή του, που έβαλε τα δυνατά του για να κερδίσει τον/την εκλεκτό/ή του. Είναι µια τόσο απολαυστική αίσθηση, που ευχαρίστως συνεχίζει κανείς τη µανιώδη πολιορκία για να πάρει το «βραβείο» του.

Η ντοπαµίνη έχει επίσης την παρενέργεια να ενεργοποιεί την παραγωγή της ορµόνης τεστοστερόνης, η οποία διεγείρει το σεξουαλικό ένστικτο. Όµως οι µανίες, οι ψυχαναγκαστικές σκέψεις και η αυξηµένη σεξουαλική ορµή στραγγίζουν την ενέργεια, και για αυτό το λόγο, όπως υποστηρίζουν οι επιστήµονες, οι φρεσκoερωτευµένοι παράγoυν µεγάλη ποσότητα νοραδρεναλίνης.

Η νοραδρεναλίνη σχηµατίζεται στον εγκέφαλο, σαν νευροδιαβιβαστής µεταξύ των νευρικών κυττάρων, αλλά και στα επινεφρίδια, απ’ όπου µεταφέρεται ως ορµόνη µε το αίµα σε ολόκληρο το σώµα. Η νοραδρεναλίνη εντείνει την προσοχή και προετοιµάζει το σώµα για µάχη, αυξάνοντας την τάση των µυών. Αυξάνει επίσης και τη διανοητική δραστηριότητα και φροντίζει να κινητοποιήσει ενέργεια από τα αποθέµατα λίπους του σώµατος. Μάλιστα, χωρίς τη νοραδρεναλίνη, πολύ λίγοι θα άντεχαν να είναι ερωτευμένoι για περισσότερο από µερικές µέρες.

Σελίδες: 1 2

Συντάκτης: Έλλη Βασιλείου,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.