Ο αρχαιότερος οικισμός της Ευρώπης
Το ξέραμε ότι τα Βαλκάνια είναι η κοιτίδα των αρχαιότερων πολιτισμών στην Ευρώπη, αλλά τα πρόσφατα ευρήματα των αρχαιολόγων στη Βουλγαρία επιβεβαίωσαν την υποψία. Η σκαπάνη έφερε στο φως τα ερείπια ενός ολόκληρου οχυρωμένου χωριού στην τοποθεσία Προβάντια, στα βορειοανατολικά της χώρας, περίπου 35 χλμ. δυτικά από την πόλη της Βάρνας.
Οι αρχαιολόγοι επιμένουν ότι ο οικισμός, που στέγαζε περισσότερους από 350 ανθρώπους, χρονολογείται ανάμεσα στο 4.700 π.Χ. και το 4.200 π.Χ. Είναι, δηλαδή, σχεδόν 1.500 αρχαιότερος από τα αρχαιολογικά ευρήματα στον ελληνικό χώρο. Αν οι υπολογισμοί είναι σωστοί η Προβάντια είναι ο αρχαιότερος οικισμός στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Οι ανασκαφές στην περιοχή ξεκίνησαν το 2005, αλλά τα ερείπια της πόλης αποκαλύφθηκαν σε όλο τους το μεγαλείο μόλις πριν από λίγες ημέρες. Σύμφωνα με τους επιστήμονες οι κάτοικοι ασχολούνταν κυρίως με την παραγωγή αλατιού, το οποίο ήταν υπερπολύτιμο για την εποχή, και το αντάλλαζαν με άλλα προϊόντα. Ο οικισμός έχει πολλές διαφορές απ’ όσους είχαν βρεθεί νωρίτερα, με κυριότερη την ύπαρξη τείχους φτιαγμένου από μεγάλες πέτρες, κάτι που προϋποθέτει την ύπαρξη τεχνολογίας. Ανάλογοι οικισμοί, πολύ νεώτεροι όμως, έχουν βρεθεί και αλλού στα Βαλκάνια (στην Τούζλα της Βοσνίας και την Τούρντα της Ρουμανίας).
Η ύπαρξη αυτού του οικισμού, ο οποίος λόγω του εμπορίου του αλατιού πρέπει να ήταν εξαιρετικά πλούσιος, σχετίζεται πια άμεσα με την ανακάλυψη ενός αρχαίου κοιμητηρίου πριν από 40 χρόνια στα περίχωρα της Βάρνας. Οι τάφοι ήταν τόσο πλούσιοι που λέγεται ότι εκεί βρέθηκαν τα περισσότερα χρυσά αντικείμενα απ’ ό,τι σε οποιοδήποτε άλλο μέρος του κόσμου. Η ύπαρξη του εργαστηρίου αλατιού μαρτυρά την προέλευση αυτού του πλούτου…
