Νεκρομαντείο Αχέροντα: Το πρώτο μαντείο της αρχαιότητας

Το Νεκρομαντείο Αχέροντα βρίσκεται στον Μεσοποταμό Πρεβέζης, στο σημείο όπου, κατά τον Όμηρο, ενώνονται οι ποταμοί Αχέρων, Κωκυτός και Πυριφλεγέθων, οι οποίοι συγκροτούν την αποξηραμένη Αχερουσία Λίμνη. Εκεί θεωρούνταν ότι υπήρχε η σύνδεση του πάνω και του κάτω κόσμου, μέσω των πνευμάτων. 

Γενικά

Το Νεκρομαντείο ομοιάζει αρκετά με άλλα γνωστά μαντεία, αλλά υπάρχει μια ειδοποιός διαφορά. Εδώ, ο επισκέπτης δε λαμβάνει χρησμό, αλλά μυσταγωγία από τους ιερείς. Η προετοιμασία ήταν διαφορετική, καθώς ο επισκέπτης αυθυποβαλλόταν από τους ιερείς, ώστε να επικοινωνήσει με τους νεκρούς οικείους του. Τα νεκρά αγαπημένα πρόσωπα των επισκεπτών παρουσιάζονταν ως είδωλα σε εκείνους, ενώ στην πραγματικότητα ήταν κούκλες, και τις φωνές τους τις έκαναν  οι ιερείς. Επειδή ο χώρος ήταν υπόγειος και ανατριχιαστικός, έπαιζε με το μυαλό των επισκεπτών, των οποίων η φαντασία, ενίοτε, οργίαζε, λόγω των βοτάνων που καταναλώνονταν, αλλά και της περιρρέουσας ατμόσφαιρας. Το νεκρομαντείο υπάρχει, σύμφωνα με ευρήματα, από τον 14ο αιώνα, αλλά κυρία ευρήματα είναι από τους ελληνιστικούς χρόνους.

Η επίσκεψη

Η προετοιμασία ήταν ειδική. Ο επισκέπτης έπρεπε να τελέσει θυσία και να πιει το αίμα της, ώστε να βγάλει από τη λήθη τον επικαλούμενο νεκρό. Μάλιστα, στην Οδύσσεια, ο Όμηρος αναφέρει ότι ο Οδυσσέας δεν αναγνωριζόταν από τη μάνα του, πριν πιει το αίμα. Για την προετοιμασία, χρειαζόταν πολυήμερος ψυχικός και σωματικός καθαρμός, πριν την επικοινωνία. Η είσοδος και έξοδος λάμβανε χώρα από διαφορετικές πύλες, για να μην επικοινωνούν οι επισκέπτες που αναχωρούσαν με αυτούς που έφταναν εκεί. Ο χρησμός ήταν ανομολόγητος και υπήρχε όρκος σιωπής από τους συμμετέχοντες. Αν κάποιος μιλούσε γι’ αυτόν, θεωρούνταν βλασφημία και μπορούσε να τιμωρηθεί με ποινή θανάτου. Η ακριβής προετοιμασία περιλάμβανε: 

• Είσοδος και μετάβαση στην επίγεια αυλή.
• Υποδοχή από τους ιερείς στα παρακείμενα δωμάτια υποδοχής, δίπλα στους βοηθητικούς και τους προσωπικούς χώρους.
• Διερεύνηση του λόγου επίσκεψης του επισκεπτόμενου.
• Μετάβαση στα δωμάτια παραμονής και προδιαίτηση στη νότια αυλή για προετοιμασία.
• Μετάβαση, κατόπιν, μέσα από τις δύο πύλες στα υπνοδωμάτια, λήψη ειδικής δίαιτας όπως χοιρινό λίπος, κουκιά και όστρακα προς αναστάτωση του οργανισμού.
• Κρίση του ιερέα και κατόπιν μετάβαση στην τρίτη πύλη, μέσω διαδρόμου.
• Μετάβαση στο λουτρό για απόταξη του κακού, μέσω ρίψης αναθηματικής πέτρας και πλύσης χειρών με νερό από πιθάρι και, εν τέλει, μετάβαση στο βόρειο δωμάτιο παραμονής για άγνωστο διάστημα, δημιουργία παραισθήσεων, μέσω προσευχών και διηγήσεων του ιερέα.
• Μέσω του ανατολικού διαδρόμου, με οδηγό τον ιερέα, γινόταν μετάβαση στον χώρο της θυσίας και κατόπιν στην πύλη του νότιου διαδρόμου.
• Έπειτα, σε ειδικό δωμάτιο (γνωστό ως πύλες του Άδη) προσφέρονταν άλευρα από δημητριακά του νεκρομαντείου και, στη συνέχεια, γινόταν η τελετή λήψης του χρησμού.
•  Τέλος, γινόταν η έξοδος και η αναχώρηση από το νεκρομαντείο.

Αρχιτεκτονική και ακουστική

Ο χώρος ομοιάζει με ταφικό μνημείο-μαυσωλείο και αποτελεί ιερό υποχθόνιων θεοτήτων. Περιλαμβάνει και Ιερά Κρύπτη κατασκευασμένη από πωρόλιθο. Κατόπιν μακροχρόνιας έρευνας του τμήματος Ακουστικής στην Αρχιτεκτονική σχολή του ΑΠΘ, κατεδείχθη ότι ο χώρος είναι έτσι διαμορφωμένος, ώστε να έχει ειδική ηχητική και να δημιουργεί περίεργη ψυχική κατάσταση στους επισκέπτες του. 

Δε γνωρίζουμε αρκετά για τα όσα γίνονταν σε αυτόν τον χώρο, λόγω του όρκου σιωπής των συμμετεχόντων οι οποίοι βίωναν διάφορες και περίεργες καταστάσεις. Ωστόσο, αξίζει την επίσκεψη και, σίγουρα, η εμπειρία θα είναι ανεκτίμητη!

Συντάκτης: Βασίλης Δεληγιάννης,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.