Μπορούν τα αντηλιακά να καταστρέψουν τον βυθό της θάλασσας;

Συντάκτης: Χριστίνα Ζορμπά

Η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία αποτελεί απαραίτητη συνήθεια για την υγεία του δέρματος, όμως τα τελευταία χρόνια ένα νέο ερώτημα έχει αρχίσει να απασχολεί επιστήμονες και καταναλωτές. Μήπως τα αντηλιακά που μας προστατεύουν επηρεάζουν αρνητικά το θαλάσσιο οικοσύστημα; Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο ένα «ναι» ή ένα «όχι».

Τι συμβαίνει όταν μπαίνουμε στη θάλασσα;

Το καλοκαίρι είναι συνυφασμένο με τη θάλασσα, τον ήλιο και φυσικά το αντηλιακό. Ωστόσο, οι έρευνες δείχνουν ότι ορισμένα συστατικά των αντηλιακών μπορούν να επιβαρύνουν το περιβάλλον, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα. Κάθε φορά που κολυμπάμε, ένα μέρος του αντηλιακού που έχουμε εφαρμόσει στο σώμα μας διαλύεται στο νερό. Υπολογίζεται ότι χιλιάδες τόνοι αντηλιακών καταλήγουν κάθε χρόνο στους ωκεανούς και τις παράκτιες περιοχές παγκοσμίως. Ορισμένες χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται ευρέως στα αντηλιακά, όπως η οξυβενζόνη (oxybenzone) και η οκτινοξάτη (octinoxate), έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας. Μελέτες έχουν δείξει ότι αυτές οι ενώσεις μπορεί να επηρεάζουν την ανάπτυξη και την αναπαραγωγή των κοραλλιών, συμβάλλοντας στο φαινόμενο της λεύκανσης των υφάλων. Αν και οι συνθήκες των εργαστηριακών ερευνών δεν αντικατοπτρίζουν πάντα πλήρως το φυσικό περιβάλλον, οι επιστήμονες συμφωνούν ότι απαιτείται προσοχή.

Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στα κοράλλια

Τα κοράλλια είναι ίσως τα πιο γνωστά «θύματα» της ρύπανσης από αντηλιακά, αλλά δεν είναι τα μόνα. Ορισμένες μελέτες εξετάζουν τις επιπτώσεις των χημικών φίλτρων σε ψάρια, φύκια, θαλάσσια ασπόνδυλα και μικροοργανισμούς που αποτελούν τη βάση της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας. Οι ουσίες αυτές μπορούν να συσσωρευτούν στο περιβάλλον και να επιδράσουν σε βιολογικές λειτουργίες των οργανισμών, όπως η ανάπτυξη και η συμπεριφορά τους. Αν και η θαλάσσια ρύπανση προκαλείται από πολλούς παράγοντες-όπως τα πλαστικά, τα λύματα και η κλιματική αλλαγή-τα αντηλιακά θεωρούνται πλέον ένας ακόμη κρίκος στην αλυσίδα των περιβαλλοντικών πιέσεων.

Υπάρχουν πιο φιλικές επιλογές;

Τα καλά νέα είναι ότι η περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη πιο «reef-friendly» προϊόντων. Πολλά αντηλιακά χρησιμοποιούν πλέον ορυκτά φίλτρα, όπως το οξείδιο του ψευδαργύρου και το διοξείδιο του τιτανίου, τα οποία θεωρούνται λιγότερο επιβαρυντικά για τα θαλάσσια οικοσυστήματα όταν χρησιμοποιούνται σε κατάλληλες μορφές. Παράλληλα, αρκετοί ταξιδιωτικοί προορισμοί και χώρες έχουν θεσπίσει περιορισμούς ή απαγορεύσεις σε προϊόντα που περιέχουν συγκεκριμένες χημικές ουσίες, επιδιώκοντας να προστατεύσουν ευαίσθητα θαλάσσια οικοσυστήματα.

Προστατεύοντας τον εαυτό μας και τη θάλασσα

Η χρήση αντηλιακού δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί. Αντίθετα, μπορούμε να επιλέγουμε προϊόντα με πιο φιλική σύνθεση, να φοράμε καπέλο και προστατευτικά ρούχα και να εφαρμόζουμε το αντηλιακό αρκετή ώρα πριν μπούμε στο νερό ώστε να απορροφηθεί καλύτερα από το δέρμα. Η προστασία της υγείας μας και η προστασία της φύσης δεν είναι αντίθετοι στόχοι. Με πιο συνειδητές επιλογές, μπορούμε να συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε τη θάλασσα, γνωρίζοντας ότι συμβάλλουμε στη διατήρηση της ζωής που κρύβεται κάτω από την επιφάνειά της.



Συντάκτης: Χριστίνα Ζορμπά,

Influence: