Μήπως βιώνουμε το Μάτριξ;

Συντάκτης: Flowmagazine

Στην προφητική ταινία του 1999 «Μάτριξ» ο άνθρωπος βιώνει μια εικονική πραγματικότητα. Ζει, μιλάει, λειτουργεί, εξελίσσεται, όχι σε πραγματικό χρόνο, αλλά μέσα από μια οθόνη. Όλες του οι κινήσεις και οι γνώσεις περνάνε μέσα από έναν υπολογιστή, ενώ εκείνος μπορεί και να μη μετακινηθεί ποτέ από ένα σημείο, καταδικασμένος σε μια άλλη πραγματικότητα, δέσμιος της τεχνολογίας. Η ταινία σημείωσε τεράστια επιτυχία και ξεκίνησε πλήθος επαναστατικών θεωριών. Υπάρχει το Μάτριξ; Μήπως ζούμε ήδη σε ένα;

Όσο ακραίο και αν φαίνεται αυτό, ρίξτε μια ματιά στο χέρι σας. Είναι πολύ πιθανό να διαβάζετε αυτό το άρθρο από το smartphone σας. Όπως και κάθε νέο, μήνυμα, ειδοποίηση της καθημερινότητάς μας. Μας διευκολύνει όμως αυτή η τεχνολογική έξαρση ή μας οδηγεί σε μια «πνευματική αναπηρία»; Σύμφωνα με έρευνες, η υπερβολική χρήση του Διαδικτύου, τα κινητά τηλέφωνα και τα νέα gadgets μπορεί να μας κάνουν παρορμητικούς, ανυπόμονους, νάρκισσους και κυρίως ξεχασιάρηδες, καθώς όλο και περισσότερο επαναπαυόμαστε στη λίστα τηλεφώνων, στις ηχητικές υπενθυμίσεις των ραντεβού ή στον πλοηγό του κινητού μας τηλεφώνου. Ο Σωκράτης ήταν αυτός που αρχικά διατύπωσε τον αντίστοιχο κίνδυνο της τεχνολογίας που προκύπτει από τα βιβλία. Στο έργο του «Φαίδρος» κατέκρινε την εφεύρεση των βιβλίων τα οποία δημιουργούν λήθη στην ψυχή. Αντί να θυμούνται μόνοι, προειδοποίησε ο μεγάλος φιλόσοφος, οι νέοι αναγνώστες εμπιστεύονται τυφλά εξωτερικούς γραπτούς χαρακτήρες. Η βιβλιοθήκη καταστρέφει το μυαλό!

Καλωδιακές σχέσεις

Το ίδιο ισχύει και για τις τεχνολογικές προκλήσεις, υποστηρίζουν πολλοί ερευνητές. Όπως αναφέρει ο δρ. Ελιάς Αμπατζάουντε από το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, πληρώνουμε ένα βαρύ τίμημα στη νοητική μας ζωή εξαιτίας του εικονικού lifestyle. «Όλο και περισσότερο η ζωή μας μοιάζει με ένα chat room, ενώ συγχρόνως δημιουργείται εθισμός-ειδικά στους νέους- από την υπερβολική εξάρτηση από τα κινητά και το ίντερνετ.» Όσο περισσότερο εξοικειωμένοι και ικανοί είναι οι νέοι με την εικονική επικοινωνία, τόσο δυσκολεύονται να λειτουργήσουν και να αλληλεπιδράσουν σε πραγματικές συνθήκες με δια ζώσης διαλόγους.»

Εθισμένοι στην τεχνολογία

Κάποιοι ιστότοποι, μάλιστα, όπως το Netaddiction.com, προσφέρουν τεστ, για να διακρίνει ο επισκέπτης τους, αν διατρέχει τέτοιο κίνδυνο. Μερικές από τις ερωτήσεις είναι ενδεικτικές: «Παραμελείτε δουλειές του σπιτιού ή άλλα καθήκοντα για να σερφάρετε στο Διαδίκτυο; Τσεκάρετε διαρκώς τα email σας; Ξενυχτάτε παίζοντας παιχνίδια στον υπολογιστή;». Αν απαντάτε «συχνά» ή «πάντα», τότε δυστυχώς η τεχνολογία σας έχει κάνει δέσμιούς της. Μια λύση, σύμφωνα με τους ειδικούς, θα ήταν να προσπαθήσετε να περιορίσετε τον χρόνο που περνάτε μπροστά από την οθόνη του κομπιούτερ σας. Βάλτε, επίσης, όριο στο πόσο συχνά τσεκάρετε την ηλεκτρονική σας αλληλογραφία ή πιέστε τον εαυτό σας να αφήνετε που και που το κινητό τηλέφωνο στο σπίτι. Θυμηθείτε ότι η ζωή υπάρχει και εκτός του ίντερνετ και πολλές φορές προσφέρει περισσότερες πληροφορίες.

Ζωή μέσω οθόνης

Η κατάσταση επιδεινώνεται και από το γεγονός ότι πολλοί από εμάς χρησιμοποιούμε το ίντερνετ ως τρόπο διαφυγής. Το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ έκανε ένα πείραμα με 200 φοιτητές, ζητώντας τους να απέχουν από όλα τα ηλεκτρονικά μέσα για μια ολόκληρη μέρα. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά, καθώς οι περισσότεροι από αυτούς δήλωσαν μετά ότι ένιωθαν αποκλεισμένοι από την έλλειψη επικοινωνίας μέσω sms και chat, παρ’ όλο που βρίσκονται σε ένα campus με χιλιάδες συμφοιτητές γύρω τους. Το γεγονός όμως πως δεν μπορούσαν εικονικά να επικοινωνήσουν ήταν γι’ αυτούς δυσβάστακτο και επώδυνο. Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν τα κοινωνικά δίκτυα κάνει τους χρήστες να νιώθουν αποκλεισμένους, εάν δεν τα επισκεφτούν, και εξαρτημένους.

Οι εξελίξεις μας προλαβαίνουν

Σίγουρα δεν πρέπει να παραβλέπουμε τα μεγάλα οφέλη που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες, καθώς μας φέρνουν σε επαφή με άτομα από όλη την παγκόσμια κοινότητα και αποτελούν σημαντικό εργαλείο για τη διάδοση των γνώσεων στα πιο απομακρυσμένα μέρη της Γης. Εξάλλου, είναι πολύ δύσκολο να προβλέψουμε το μέλλον της τεχνολογίας. Ο παππούς μου δε θα μπορούσε πότε να φανταστεί ότι μια μέρα θα διάβαζε την εφημερίδα του σε μια οθόνη. Ότι κάποια στιγμή θα πετάγαμε τις ατζέντες, τα ημερολόγια και τα σημειωματάρια. Ότι θα κάναμε όλες τις αγορές μας από το σαλόνι μας. Άλλωστε σε κάθε εποχή η τεχνολογία μας προλάβαινε, πριν το καταλάβουμε. Το 1916 ο Τ.Σ. Έλιοτ έγραφε σε έναν φίλο του σχετικά με τις απόπειρές του να γράψει ποίηση στη γραφομηχανή. «Η μηχανή ενδείκνυται για την καθαρότητα, αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι ενθαρρύνει τη λεπτότητα», έλεγε στο χειρόγραφο σημείωμά του. Λίγα χρόνια μετά ο Έλιοτ παρουσίασε ένα πρώτο δοκίμιο της «Έρημης Χώρας». Μεγάλο μέρος του είχε γραφτεί στη γραφομηχανή.

Συντάκτης: Flowmagazine,

Influence:

Ο στόχος του flowmagazine.gr είναι να προβάλλει τις θετικές ιδέες, δράσεις και πληροφορίες από την Ελλάδα και τον κόσμο…