Μήπως πάσχετε από Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ); (Μέρος Α΄)
Η ΧΑΠ περιλαμβάνει το πνευμονικό εμφύσημα και τη χρόνια βρογχίτιδα και είναι μια νόσος που χαρακτηρίζεται από περιορισμό της ροής του αέρα μέσα στους βρόγχους. Πάντως δεν είναι πλήρως αναστρέψιμη (σε αντίθεση με το βρογχικό άσθμα) και επιδεινώνεται με τα χρόνια.
Είναι διαφορετική πάθηση από το βρογχικό άσθμα, το οποίο όμως σε αρκετές περιπτώσεις – ιδιαίτερα σε καπνιστές – μπορεί να εξελιχθεί σε ΧΑΠ. Ωστόσο, οι δύο αυτές νόσοι μπορεί να συνυπάρχουν. Δηλαδή, στη ΧΑΠ, ο αέρας δεν εκπνέεται εύκολα από τους πνεύμονες, γιατί οι αεραγωγοί (βρόγχοι) έχουν μόνιμη απόφραξη. Έτσι, ο αέρας παγιδεύεται μέσα στους πνεύμονες και καθιστά την αναπνοή όλο και πιο δύσκολη.
Αιτίες και παράγοντες κινδύνου
Η κυριότερη αιτία της νόσου είναι το κάπνισμα (ενεργητικό και παθητικό). Επίσης, προκαλείται από την ατμοσφαιρική ρύπανση, και κυρίως από την οικιακή ρύπανση, π.χ. χρήση φωταερίου και κάρβουνου για θέρμανση και μαγείρεμα. Επιπλέον, οι αναπνευστικές λοιμώξεις στη βρεφική και παιδική ηλικία και η έκθεση των εμβρύων των καπνιστριών στα παράγωγα του καπνού είναι ένας ακόμη παράγοντας κινδύνου. Τέλος, για την εμφάνιση της νόσου προδιαθέτουν και γενετικοί παράγοντες (έλλειψη α1-αντιθρυψίνης).
Πόσο συχνή είναι;
Η ΧΑΠ είναι πολύ συχνή και προσβάλλει κυρίως άνδρες, αλλά και τις γυναίκες λόγω της αύξησης του καπνίσματος. Σε παγκόσμιο επίπεδο είναι η 4η αιτία θανάτου. Ενώ τις τελευταίες δεκαετίες η ισχαιμική καρδιοπάθεια και τα εγκεφαλικά επεισόδια παρουσίασαν σημαντική μείωση, δυστυχώς η ΧΑΠ σημείωσε αύξηση και προβλέπεται να γίνει ακόμη μεγαλύτερη. Αυτό οφείλεται αφενός μεν στα αποτελέσματα του καπνίσματος, αφετέρου στο γεγονός ότι η νόσος διαγιγνώσκεται με μεγάλη καθυστέρηση, διότι στα αρχικά στάδια δεν παρουσιάζει ειδικά ή σημαντικά συμπτώματα.
Από μελέτες του εξωτερικού και από την πατρίδα μας διαπιστώνεται ότι η συχνότητα της νόσου στους ενήλικες είναι περίπου 8,4%. Δηλαδή πάσχουν περίπου 500.000 Έλληνες και πολλοί απο αυτούς δεν το γνωρίζουν. Η ΧΑΠ προσβάλλει κυρίως τους καπνιστές άνω των 40-45 ετών. Υπολογίζεται ότι από τους καπνιστές, το 15-20% θα εκδηλώσουν ΧΑΠ, χωρίς να μπορούμε να προβλέψουμε ποιοι.
Ποια είναι τα κυριότερα συμπτώματα;
Τα κυριότερα συμπτώματα της νόσου είναι τα εξής:
- Δύσπνοια, κυρίως στην προσπάθεια και είναι συνήθως ανάλογη με τη βαρύτητα της νόσου.
- Βήχας, που συνήθως είναι παραγωγικός (με πτύελα) για τις περισσότερες ημέρες για ένα 3μηνο, για δύο συνεχόμενα χρόνια (πρέπει όμως να ελέγξουμε μήπως ο ασθενής πάσχει και από άλλα νοσήματα του αναπνευστικού).
- Συρίζουσα αναπνοή
- Θωρακικό άλγος
- Μειωμένη δραστηριότητα στην εργασία μας, στις καθημερινές δουλειές, π.χ. ασχολίες στο σπίτι, ψώνια, κλπ. Η νόσος επηρεάζει τον ύπνο και τη σεξουαλική ζωή των αρρώστων. Επίσης, προκαλεί μειωμένη αυτοεκτίμηση, άγχος, κατάθλιψη, ανορεξία και απώλεια βάρους. Γενικά, τα συμπτώματα γίνονται πιο έντονα στα σοβαρότερα στάδια της νόσου.
Γιατί οι περισσότεροι ασθενείς αγνοούν ότι πάσχουν από ΧΑΠ;
Στην αρχή τα ενοχλήματα είναι ήπια και οι ασθενείς αποδίδουν την κούραση στην έλλειψη άσκησης. Συνηθίζουν τον σχεδόν καθημερινό βήχα, τον «τσιγαρόβηχα» και αγνοούν ότι αυτός μάλλον σημαίνει χρόνια βρογχίτιδα, δηλαδή ΧΑΠ. Όταν εγκατασταθεί η ΧΑΠ, εξελίσσεται σταθερά, σε μη αναστρέψιμη πορεία. Γι’ αυτό, έ́χει θεμελιώδη σημασία να τη διαγνώσουμε εγκαίρως!
Παροξύνσεις της νόσου & λοιμώξεις του αναπνευστικού
Αυτές είναι πιο συχνές σε άτομα με σοβαρή ΧΑΠ. Οι παροξύνσεις συνήθως οφείλονται σε λοιμώξεις, αλλά και σε άλλα αίτια, επιβαρύνουν τη νόσο και θέτουν σε κίνδυνο τον ασθενή (εισαγωγή στο Νοσοκομείο, ΜΕΘ κλπ.). Δηλαδή, η δύσπνοια γίνεται εντονότερη και αυξάνεται η παραγωγή βλέννας. Οι ασθενείς με παροξύνσεις ΧΑΠ θεωρούνται ότι έχουν σοβαρότερο στάδιο νόσου, και χρειάζονται πιο αποτελεσματική θεραπεία.
Dr. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΗΛ. ΜΠΟΥΡΑΣ
ΕΙΔΙΚΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ
ΕΙΔΙΚΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑ
Λ.ΒΕΙΚΟΥ 42, ΓΑΛΑΤΣΙ
ΤΗΛ. 210 2923025 – 210 2912900
«Το κείμενο αποτελεί μια συνεργασία του flowmagazine.gr με τον κ. Μπούρα. Για περισσότερα κείμενα του συγκεκριμένου αρθρογράφου πατήστε εδώ.»
