Μηνιγγίτιδα: Πρόληψη και Θεραπεία –Μέρος Β’

Συντάκτης: Σταυρίνα Κούτρη

Στο πρώτο μέρος αναφέραμε τα αίτια, τα συμπτώματα και τις επιπλοκές της μηνιγγίτιδας. Σε αυτό το άρθρο θα αναφερθούν τόσο οι τρόποι πρόληψης της αλλά και το πώς αυτή θεραπεύεται.

Σε συνέχεια του προηγούμενο μέρους που αναφέρεται στα αίτια, τα συμπτώματα και τις επιπλοκές της μηνιγγίτιδας, θα αναφερθούμε τώρα στο πώς μπορούμε να προφυλαχθούμε από τη μηνιγγίτιδα αλλά και στην θεραπεία της. Πιο αναλυτικά:

Ποιοι είναι οι τρόποι πρόληψης της μηνιγγίτιδας;

  • Ιογενής Μηνιγγίτιδα:

Δεν υπάρχει κάποιο εμβόλιο το οποίο να προστατεύει από τους εντεροϊούς που δεν ανήκουν στην πολιομυελίτιδα και είναι κυρίως οι υπεύθυνοι στις περιπτώσεις ιογενούς μηνιγγίτιδας. Τα μέτρα που συνίσταται να ακολουθούν τα άτομα προκειμένου να προφυλαχθούν από αυτού του είδους τους ιούς είναι:

-Συχνό πλύσιμο χεριών για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα, ειδικά μετά από αλλαγή πάνας ή χρήση τουαλέτας.

-Καθαρισμός και απολύμανση επιφανειών

-Αποφυγή στενής επαφής με άτομα τα οποία είναι άρρωστα

-Παραμονή στο σπίτι σε περίπτωση ασθένειας

Παρότι δεν υπάρχει το εμβόλιο για την πρόληψη της ιογενούς μηνιγγίτιδας, υπάρχουν τα εμβόλια για την πρόληψη της ιλαράς, της γρίπης, της  ανεμοβλογιάς και της παρωτίτιδας, που μπορεί να οδηγήσουν σε ιογενή μηνιγγίτιδα.

  • Βακτηριακή Μηνιγγίτιδα

Η βακτηριακή μηνιγγίτιδα μπορεί να προληφθεί μέσω εμβολιασμού. Έχουν κατασκευαστεί εμβόλια για τέσσερεις (4) τύπους βακτηρίων που προκαλούν μηνιγγίτιδα.

-Για την αντιμετώπιση του N. Meningitis χορηγούνται εμβόλια κατά του μηνιγγιτιδόκοκκου.

-Για την αντιμετώπιση του S. Pneumoniae χορηγούνται εμβόλια κατά του πνευμονιόκοκκου.

– Για την αντιμετώπιση του Haemophilus influenzae χορηγούνται τα αντίστοιχα εμβόλια (Hib vaccines).

-Για την αντιμετώπιση της φυματίωσης χορηγείται το εμβόλιο Bacille Calmette-Guérin.

Τα εμβόλια αυτά δεν προστατεύουν από όλα τα στελέχη των βακτηρίων, συνεπώς υπάρχει δυνατότητα λοίμωξης ακόμα κα σε εμβολιασμένους πληθυσμούς.

Άτομα που έχουν σοβαρές αλλεργίες, εγκυμονούν ή πάσχουν από το σύνδρομο Guillain-Barré, συνίσταται να συζητήσουν διεξοδικά με τον ιατρό τους πριν προχωρήσουν σε εμβολιασμό.

  • Μυκητησιακή Μηνιγγίτιδα

Δεν υπάρχουν συγκεκριμένες δραστηριότητες που να συνδέονται με τη λοίμωξη από μύκητες που προκαλούν μηνιγγίτιδα. Οι οδηγίες πρόληψης απευθύνονται κυρίως σε άτομα με αποδυναμωμένο ανοσοποιητικό σύστημα και είναι οι εξής:

-Αποφυγή σημείων με πολλή σκόνη, όπως εκσκαφές και εργοτάξια. Αν δεν υπάρχει δυνατότητα αποφυγής, χρήση προστατευτικής μάσκας Ν95 για τη διάρκεια παραμονής στο σημείο.

-Παραμονή στο σπίτι σε περίπτωση καταιγίδας σκόνης και κλείσιμο των παραθύρων.

-Αποφυγή δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν στενή επαφή με σκόνη ή βρωμιά (κηπουρικές εργασίες, σκάψιμο κ.α.)

-Διεξοδικός καθαρισμός τραυμάτων του δέρματος με σαπούνι και νερό, ειδικά αν το τραύμα ήταν εκτεθειμένο σε βρωμιά ή σκόνη.

– Χρήση φίλτρων αέρα σε εσωτερικούς χώρους.

– Λήψη αντιμυκητιασιακών φαρμάκων προληπτικά μετά από προτροπή του ιατρού.

  • Μηνιγγίτιδα οφειλόμενη σε παράσιτα

Παράσιτο A. cantonensis: Οι άνθρωποι μπορούν να μολυνθούν τρώγοντας ωμά ή μη επαρκώς ψημένα σαλιγκάρια, γυμνοσάλιαγκες ή μολυσμένα προϊόντα.

Παράσιτο B. procyonis: Οι άνθρωποι μολύνονται από την κατάποση αυγών μολυσματικών παρασίτων. Αυτά τα αυγά μπορούν να βρεθούν σε περιττώματα ρακούν και περιβάλλοντα μολυσμένα με κόπρανα ρακούν.

Παράσιτο G. spinigerum: Οι άνθρωποι μπορούν να μολυνθούν τρώγοντας ωμά ή κακοψημένα ψάρια γλυκού νερού ή χέλια, βατράχους, πουλερικά ή φίδια.

Συνεπώς χρειάζεται μεγάλη προσοχή όσον αφορά την κατανάλωση τροφίμων που προέρχονται από περιβάλλοντα αμφιβόλου καθαριότητας.

Πως θεραπεύεται η μηνιγγίτιδα;

  • Ιογενής μηνιγγίτιδα

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για την ιογενή μηνιγγίτιδα. Οι περισσότεροι ασθενείς που νοσούν από ήπια ιογενή μηνιγγίτιδα αναρρώνουν πλήρως σε 7-10 μέρες χωρίς τη λήψη θεραπείας.

Επιπρόσθετα, τα αντιικά φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν άτομα που νοσούν από μηνιγγίτιδα εξαιτίας λοίμωξης από ερπετοϊό ή γρίπη. Φυσικά, σε περίπτωση που η νόσηση είναι βαριά ή το άτομο διατρέχει σοβαρό κίνδυνο να νοσήσει βαριά, πιθανόν να χρειαστεί ενδονοσοκομειακή περίθαλψη.

  • Βακτηριακή μηνιγγίτιδα

Αυτή η ομάδα λοιμώξεων αντιμετωπίζεται με τη χορήγηση αντιβιοτικών. Λόγω της βαρύτητας της λοίμωξης, η οποία μπορεί να αποβεί μοιραία αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα, είναι σημαντικό να χορηγηθούν στον ασθενή τα αντιβιοτικά το συντομότερο δυνατόν. Επίσης ίσως χορηγηθούν κι άλλα φάρμακα, όπως τα κορτικοστεροειδή, προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος επιπλοκών όπως είναι το οίδημα εγκεφάλου και οι επιληπτικές κρίσεις. Τέλος, ο ασθενής θα πρέπει να αναπληρώσει τα υγρά που ίσως έχει χάσει λόγω εμετών, απώλειας όρεξης, εφίδρωσης και διάρροιας. Για να βοηθηθεί, μπορεί να χρειαστεί χορήγηση υγρών ενδοφλέβια.

  • Μυκητησιακή μηνιγγίτιδα

Η μυκητιασική μηνιγγίτιδα αντιμετωπίζεται με μακροχρόνιες δόσεις αντιμυκητιασικών φαρμάκων υψηλής δόσης, που συχνά χορηγούνται ενδοφλέβια στο άτομο. Έπειτα, οι ασθενείς πρέπει επίσης να λαμβάνουν αντιμυκητιασικά φάρμακα από το στόμα. Η συνολική διάρκεια της θεραπείας εξαρτάται από το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς και το είδος μύκητα που προκάλεσε τη μόλυνση. Η θεραπεία συνήθως είναι μεγαλύτερη για άτομα με αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα.

  • Μηνιγγίτιδα οφειλόμενη σε παράσιτα

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη, ειδική θεραπεία για την μηνιγγίτιδα που προκαλείται από παράσιτα. Αυτά που μπορεί να περιλαμβάνονται στη θεραπεία είναι παυσίπονα για την αντιμετώπιση των πονοκεφάλων και φάρμακα για τον περιορισμό της αντίδρασης του σώματος στο παράσιτο, όχι στην μόλυνση που προκαλεί αυτό.

  • Μη Λοιμώδης Μηνιγγίτιδα

Εάν η μη λοιμώδης μηνιγγίτιδα οφείλεται σε αλλεργική αντίδραση ή σε αυτοάνοσο νόσημα, μπορεί να αντιμετωπιστεί με τη χορήγηση κορτικοστεροειδών φαρμάκων. Βέβαια αναφέρεται πώς σε ορισμένες περιπτώσεις πιθανόν να μη χορηγηθεί καν θεραπεία, επειδή η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί από τον οργανισμό χωρίς εξωτερική βοήθεια. Τέλος, στις μηνιγγίτιδες που σχετίζονται με τον καρκίνο, απαιτείται θεραπεία του συγκεκριμένου είδους καρκίνου για να αντιμετωπιστεί και η μηνιγγίτιδα.

Πηγές:

HersiK, GonzalezFJ, KondamudiNP. Meningitis. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing (2021)
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459360/

Health Direct. Meningitis. (2021)
https://www.healthdirect.gov.au/meningitis

Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Meningitis. (2021) https://www.cdc.gov/meningitis/index.html

Cleveland Clinic. Meningitis. (2021)
https://my.clevelandclinic.org/health/articles/14600-meningitis

National Meningitis Association. Statistics and Disease Facts. (2021) https://www.nmaus.org/nma-disease-prevention-information/statistics-and-disease-facts/

Mayo Clinic. Meningitis – Diagnosis & Treatment (2020) https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/meningitis/diagnosis-treatment

Συντάκτης: Σταυρίνα Κούτρη,

Influence:

Γεννημένη και μεγαλωμένη στην πολύπλευρη πρωτεύουσα, διανύοντας την δεκαετία των ρίσκων και των μεγάλων αλλαγών για την ώρα…