Μηνιγγίτιδα: Αίτια, Συμπτώματα και Επιπλοκές – Μέρος Α’

Συντάκτης: Σταυρίνα Κούτρη

Η μηνιγγίτιδα αποτελεί τη φλεγμονή των μεμβρανών που καλύπτουν τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες και η έγκαιρη αντιμετώπισή της είναι απαραίτητη για τη βέλτιστη αποκατάσταση του ασθενή μετά τη νόσηση.

Οι μήνιγγες είναι τρεις μεμβράνες (σκληρή, αραχνοειδής και χοριοειδής) που καλύπτουν τον σπονδυλικό σωλήνα και το κρανίο και περικλείουν τον νωτιαίο μυελό και τον εγκέφαλο αντίστοιχα. Συνεπώς, εύλογα καταλαβαίνουμε πώς ο ρόλος τους είναι να προστατεύουν το κεντρικό νευρικό σύστημα. Η μηνιγγίτιδα αποτελεί την φλεγμονή των μηνίγγων.

Ποια είναι τα αίτια της μηνιγγίτιδας;

Η μηνιγγίτιδα μπορεί να προκληθεί τόσο από μολυσματικούς, όσο και από μη-μολυσματικούς παράγοντες.

Μολυσματικοί παράγοντες:

  • Ιοί – με πιο κοινούς τους εντεροϊούς που δεν ανήκουν στην πολιομυελίτιδα αλλά και: ερπητοϊούς, αρβοϊούς, παρωτίτιδα, ιλαρά, ανεμοβλογιά, γρίπη
  • Βακτήρια – μεπιοκοινάτα: Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis, Haemophilus influenzae, Listeria monocytogenes
  • Μύκητες
  • Παράσιτα – Angiostrongylus cantonensis, Gnathostoma spinigerum, Baylisascaris procyionis

Μη – μολυσματικοί παράγοντες  (Μη Λοιμώδης Μηνιγγίτιδα):

Ποια είναι τα συμπτώματα της μηνιγγίτιδας;

Σε όλες τις περιπτώσεις λοιμώδους μηνιγγίτιδας τα συμπτώματα περιλαμβάνουν τον πυρετό, τον πονοκέφαλο και την αυχενική δυσκαμψία. Επιπλέον:

  • Στην ιογενή μηνιγγίτιδα, παρατηρούνται επίσης ευερεθιστότητα, απώλεια όρεξης, υπνηλία ή δυσκολία στο ξύπνημα, εμετό – ναυτία, φωτοφοβία (ευαισθησία στο φως), και αδυναμία.
  • Όσον αφορά τη βακτηριακή μηνιγγίτιδα, μικρά παιδιά πιθανόν να εκδηλώνουν εμετό, ευερεθιστότητα και κλάμα, επιληπτικά επεισόδια, άρνηση σίτισης, εξάνθημα και οίδημα στο κεφάλι (λόγω συσσώρευσης υγρού γύρω από τον εγκέφαλο). Σε μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες πιθανόν να προκαλούνται επίσης πνευματική σύγχυση, υπνηλία, ευερεθιστότητα και επιληπτικά ή/και εγκεφαλικά επεισόδια.
  • Στη μυκητησιακή μηνιγγίτιδα και τη μηνιγγίτιδα οφειλόμενη σε παράσιτα, εμετός – ναυτία, φωτοφοβία και πνευματική σύγχυση επίσης παρουσιάζονται.

Στην περίπτωση της μη λοιμώδους μηνιγγίτιδας, τα συμπτώματα περιλαμβάνουν τον πυρετό, τον πονοκέφαλο, την πνευματική σύγχυση, το μούδιασμα του προσώπου, αλλά κι έναν βαθμό παράλυσης.

Ποιες επιπλοκές μπορεί να έχει η μηνιγγίτιδα;

Παρότι κάποιοι άνθρωποι παρουσιάζουν πλήρη αποκατάσταση μετά από λοίμωξη με μηνιγγίτιδα, σε ορισμένες περιπτώσεις τα άτομα παρουσιάζουν επιπλοκές και μακροπρόθεσμες συνέπειες. Όσο πιο γρήγορα λάβει θεραπεία ο ασθενής, τόσο πιο ευοίωνη είναι η πρόβλεψη για την αποκατάστασή του μετά τη νόσηση.

Μερικοί άνθρωποι μπορεί να παρουσιάσουν παρενέργειες που υποχωρούν με την πάροδο του χρόνου,όπως κόπωση, επαναλαμβανόμενους πονοκεφάλους, εναλλαγές διάθεσης και βραχυπρόθεσμη απώλεια μνήμης.

Μηνιγγίτιδα: Αίτια, Συμπτώματα και Επιπλοκές – Μέρος Α’

Από την άλλη, υφίστανται και πιο σοβαρές και μακροπρόθεσμες συνέπειες σε ορισμένες περιπτώσεις. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται τα εξής:

  • Διαταραχές όρασης
  • Διαταραχές ακοής
  • Διαταραχές μνήμης
  • Διαταραχές συγκέντρωσης
  • Επιληψία
  • Διαταραχές κίνησης και ισορροπίας
  • Μόλυνση του αίματος – σπάνια επιπλοκή που μπορεί ωστόσο να οδηγήσει ακόμα σε ακρωτηριασμό μερών του σώματος

Όσον αφορά τη βακτηριακή μηνιγγίτιδα, ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (Ε.Ο.Δ.Υ) αναφέρει μεταξύ άλλων και τις παρακάτω πιθανές επιπλοκές:

  • Νέκρωση άκρων
  • Επιπεφυκίτιδα
  • Περικαρδίτιδα
  • Μυοκαρδίτιδα
  • Αρθρίτιδα
  • Πνευμονία
  • Εμπύημα
  • Εγκεφαλικό απόστημα

Αν η μηνιγγίτιδα δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε θάνατο.

Η βακτηριακή μηνιγγίτιδα φαίνεται να είναι πιο επικίνδυνη σε σχέση με την ιογενή, καθώς στην ιογενή συνήθως δεν παρουσιάζονται μακροπρόθεσμες επιπλοκές, ενώ ταυτόχρονα δεν χρήζει τη βαρύτητα θεραπείας που χρήζει η βακτηριακή.

Πηγές:

Hersi K, Gonzalez FJ, Kondamudi NP. Meningitis. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing (2021)
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459360/

Health Direct. Meningitis. (2021)
https://www.healthdirect.gov.au/meningitis

Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Meningitis. (2021)https://www.cdc.gov/meningitis/index.html

Cleveland Clinic. Meningitis. (2021)
https://my.clevelandclinic.org/health/articles/14600-meningitis

National Meningitis Association. Statistics and Disease Facts. (2021) https://www.nmaus.org/nma-disease-prevention-information/statistics-and-disease-facts/

Mayo Clinic. Meningitis – Diagnosis & Treatment (2020)https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/meningitis/diagnosis-treatment

ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ – ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ https://eody.gov.gr/disease/vaktiriaki-miniggitida/

Συντάκτης: Σταυρίνα Κούτρη,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.