Μαθησιακές Δυσκολίες

Συντάκτης: Δήμητρα Πήττα, Εκπαιδευτικός & Επιστήμονας Ψυχικής Υγείας

Πώς να βοηθήσουμε τα παιδιά να εστιάσουν στις δυνάμεις και όχι στις αδυναμίες τους.

Συχνά, τείνουμε να κατηγοριοποιούμε τους μαθητές μας αναλόγως των δυνατοτήτων τους και να τους βάζουμε  «ταμπέλες», εστιάζοντας σε μια τους μαθησιακή δυσκολία ή διαταραχή. Αυτό, οδηγεί τα παιδιά ασυναίσθητα στη δημιουργία χαμηλότερων προσδοκιών για τον εαυτό τους.

 

Παρόλο που οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες- όντως- τείνουν να επιτυγχάνουν χαμηλότερους στόχους, εντούτοις είναι καλό να μην τους ενισχύουμε με κάθε ευκαιρία αυτή τους την πεποίθηση πως οι ακαδημαϊκές τους ικανότητες δε θα φτάσουν ποτέ εκείνες των άλλων, «φυσιολογικών» παιδιών. Με αυτόν τον τρόπο, το μόνο που καταφέρνουμε είναι να ενισχύουμε τις αρνητικές επιπτώσεις μια «ετικέτας» και το παιδί να στιγματίζεται για πάντα.

Σίγουρα, στα δημόσια σχολεία, η πρόσβαση σε ειδικές υπηρεσίες και εξειδικευμένα/ εξατομικευμένα εκπαιδευτικά προγράμματα εξαρτάται αρκετές φορές- αν όχι όλες – από τη διάγνωση της εκάστοτε διαταραχής, όμως  καλό είναι να μην της δίνεται περισσότερη βαρύτητα απ’ όση πραγματικά της αξίζει.

Πως μπορούμε λοιπόν να βοηθήσουμε τα παιδιά να κατανοήσουν το εκάστοτε πρόβλημα χωρίς αυτό να αποτελέσει τροχοπέδη στη μετέπειτα αναπτυξιακή, γνωστική και συναισθηματική τους πορεία;

  • Να μην εστιάζουμε στις «ετικέτες».

Όταν απαιτείται η χρήση τους για εκπαιδευτικούς σκοπούς, πρέπει να περιγράφουμε  στον μαθητή γιατί χρησιμοποιούνται. Για παράδειγμα “Οι ετικέτες, μας βοηθούν να καταλάβουμε γιατί η ανάγνωση είναι δύσκολη για εσένα και τι λέει η έρευνα σχετικά με τον τρόπο βοήθειας. Ο λόγος που δίνουμε ένα όνομα σε αυτό που σου συμβαίνει, είναι για να επικεντρωθούμε σε αυτό που πρόκειται να κάνουμε για να σε βοηθήσουμε και να το αντιμετωπίσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα, και όχι για να σε διαφοροποιήσουμε από τους υπόλοιπους μαθητές ή να σε κατατάξουμε σε κάποια άλλη, χαμηλότερη κατηγορία». 

Επίσης, συνιστάται η χρήση της γλώσσας με επίκεντρο τον άνθρωπο. Ποτέ δεν πρέπει να αναφερόμαστε σε έναν μαθητή ως «δυσλεξικό μαθητή» αλλά ως «μαθητή με δυσλεξία». 

Καλό είναι τέλος, να χρησιμοποιούμε πιο «ήπιες» εκφράσεις για την περιγραφή μιας διαταραχής όπως π.χ.  «μαθησιακές διαφορές», «μαθησιακές δυσκολίες» αντί του «μαθησιακές διαταραχές», «σοβαρή δυσλεξία» κλπ. Χρησιμοποιώντας αυτήν τη γλώσσα, αποτρέπουμε τελικά τους μαθητές από την υπερβολική ταυτοποίηση με τις προκλήσεις και τις αδυναμίες τους.

  • Να εστιάσουμε στη «θάλασσα των δυνατοτήτων» γύρω από τα «νησιά της αδυναμίας».

Είναι πολύ απογοητευτικό, και ειδικά για ένα μικρό παιδί, να ορίζεται μόνο από τη μεγαλύτερη αδυναμία του. Αντ’ αυτού, είναι άκρως ελπιδοφόρο να το μάθουμε να εστιάζει στα πλεονεκτήματα και τις δυνατότητές του. Όπως διατύπωσε η διάσημη ειδική της δυσλεξίας Sally Shaywitz, «Η δυσλεξία είναι ένα νησί αδυναμίας που περιβάλλεται από μια θάλασσα δυνατοτήτων». 

Όταν οι μαθητές βλέπουν τις αδυναμίες τους ως “νησιά”, τότε οι προκλήσεις τους γίνονται πιο συγκεκριμένες και διαχειρίσιμες. Μαθαίνουν να λένε πως «το πρόβλημά μου είναι πως χρειάζομαι περισσότερη βοήθεια για να καταλάβω τις μεγάλες λέξεις και να διαβάσω σωστά» παρά  «Δεν είμαι καλός στην ανάγνωση και δε θα γίνω και ποτέ καλός σε αυτήν». 

Ως εκπαιδευτικοί και γονείς, πρέπει να επισημαίνουμε αυτά τα δυνατά σημεία στο κάθε παιδί, το οποίο τελικά θα επωφεληθεί από μια τέτοια αντιμετώπιση, αφού θα αναγνωρίζει  τα μοναδικά ταλέντα και τις δεξιότητές του και όχι μόνο τις βασικές αδυναμίες του.

  • Να προωθήσουμε τις δεξιότητες της αυτογνωσίας

Είναι σημαντικό όχι μόνο να επικεντρωθούμε στις εξαιρετικές δυνάμεις & δυνατότητες που ήδη έχουν τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες, αλλά να τα βοηθήσουμε να καλλιεργήσουν κι άλλες, στις οποίες μπορούν να επιτύχουν εξίσου. 


Δείτε επίσης: Πώς να αξιοποιήσω καλύτερα τις δυνατότητές μου;


Η διάγνωση ενός παιδιού με μαθησιακή δυσκολία/ διαταραχή/ αναπηρία, δεν χρειάζεται να τα οδηγεί στην παραίτηση και σε μια ζωή γεμάτη απογοητεύσεις και φόβους κακής ή μη ικανοποιητικής επίτευξης στόχων. Το παιδί πρέπει να μάθει τι αξίζει, να μην πάψει ποτέ να ελπίζει πως με την πραγματική βοήθεια των δικών του ανθρώπων (γονέων, εκπαιδευτικών, κοινωνικού περιγύρου), τη δική του θέληση, ειλικρινή προσπάθεια και εκτίμηση του εαυτού του, μπορεί να φτάσει ψηλότερα απ’ όσο το ίδιο –και οι άλλοι-  νομίζουν. 

Εμείς, πρέπει να μπορούμε να καλλιεργήσουμε αυτήν την ανθεκτικότητα και δύναμη σε όλα τα παιδιά με διαφορετικές μαθησιακές ανάγκες και να κάνουμε το πάν ώστε να μη νιώσουν ποτέ υποδεέστερα και με περιορισμένες δυνατότητες.

Συντάκτης: Δήμητρα Πήττα, Εκπαιδευτικός & Επιστήμονας Ψυχικής Υγείας

Influence:

Είμαι απόφοιτος της Λεοντείου Σχολής Νέας Σμύρνης και Αριστούχος του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Αθηνών…