Μαρινέλλα: Η μεγάλη κυρία της μουσικής μας

Συντάκτης: Δανάη Λιάκου

Ένας μουσικός χείμαρρος, μια δυναμική γυναίκα με τσαγανό με μια φωνή μεγάλου βεληνεκούς μας κάνει να σαστίζουμε κάθε φορά που η κίνηση των χεριών της συνοδεύει ρυθμικά τις νότες που ξεπηδούν, θαρρείς, τόσο φυσικά από το λαρύγγι της. Είναι η Μαρινέλλα που οργώνει τις μουσικές σκηνές αεικίνητη και ακούραστη από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 έως σήμερα. Ο σπουδαίος Frank Sinatra απολαμβάνοντάς την να τραγουδάει σε κάποιο κέντρο το 1979 είπε με ενθουσιασμό: «Αν η Μαρινέλλα διάλεγε να κάνει διεθνή καριέρα, δυο εβδομάδες θα ήταν αρκετές για να μιλάει γι’ αυτήν όλος ο κόσμος!»

Με καλλιτεχνική φλέβα

Η Κυριακή Παπαδοπούλου, όπως είναι το πραγματικό της όνομα, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 20 Μαϊου 1938. Μεγάλωσε σε μια τετραμελή φτωχή οικογενεία με γονείς πρόσφυγες από την Κωνσταντινούπολη που η παρουσία τους μαρτυρούσε την αυθεντικότητα και την αλήθεια του τόπου τους. Δεν της έλειψε καθόλου η αγάπη. Έζησε απολαυστικές οικογενειακές συνάξεις γύρω από το γραμμόφωνο στο σπίτι για να τραγουδήσουν όλοι μαζί και να χορέψουν τα τραγούδια της εποχής. Από μικρή φάνηκε η έμφυτη καλλιτεχνική της τάση μιας και είχε συμμετάσχει τραγουδώντας σε μια παιδική εκπομπή στο ραδιόφωνο καθώς και σε παιδικές διαφημίσεις και θεατρικές παραστάσεις.

Σε ηλικία δεκαεφτά ετών με τη νεανική ορμή και τη φωτιά της δημιουργίας, ακολουθεί το θίασο της Μαίρης Λωράνς και παίζει δίπλα σε σπουδαία ονόματα του μετέπειτα ελληνικού κινηματογράφου όπως ο Κώστας Βουτσάς, η Μάρθα Καραγιάννη και άλλοι. Γνωρίζει εκεί την Ντέπυ Φιλοσόφου, την οποία θαυμάζει πολύ. Τη χαζεύει με τις ώρες, όταν ανεβαίνει στη σκηνή και μαθαίνει κάθε κίνηση των χεριών και του κορμιού της. Η απουσία της βασικής τραγουδίστριας του θιάσου και η αντικατάστασή της από εκείνη, αποτελεί για την μέχρι τότε Κυριακή το χρυσό εισιτήριο της ζωής της. Κάπως έτσι, ξεκινά η πορεία της ως τραγουδίστρια και τότε θα βαφτιστεί καλλιτεχνικά από τον τραγουδοποιό Τόλη Χαρμάς «Μαρινέλλα», όνομα εμπνευσμένο από ένα ομώνυμο τραγούδι δικό του. Η ίδια έχει πει ότι στην αρχή δεν της άρεσε καθόλου το όνομα και ίσως δεν μπορούσε καν να φανταστεί πώς μ’ αυτό το όνομα θα έμπαινε για πάντα στις καρδιές μας.

Η θητεία πλάι στο Στέλιο Καζαντζίδη

Το 1956 εργάζεται στο κέντρο «Πανόραμα» στη συμπρωτεύουσα. Εκεί, γνωρίζεται με τον Καζαντζίδη, ο οποίος τελειώνοντας το πρόγραμμα δεν διστάζει να της εκφράσει το θαυμασμό του για την κρυστάλλινη φωνή της και τον διαφορετικό τρόπο εκφοράς από μεριάς της του λαϊκού τραγουδιού. Ερωτεύτηκαν πολύ γρήγορα και ταυτόχρονα αποτέλεσαν ένα αξεπέραστο καλλιτεχνικό δίδυμο για 10 ολόκληρα χρόνια. Το 1964 αποφασίζουν να ενωθούν με τα ιερά δεσμά του γάμου.

Τραγουδούν τους καλύτερους συνθέτες της εποχής, όπως ο Τσιτσάνης, ο Χιώτης, ο Παπαϊωάννου, ο Ζαμπέτας, ο Καλδάρας, ο Μητσάκης και πολλοί ακόμα. Έχουν τη μεγάλη ευλογία να κάνουν την πρώτη ερμηνεία στο μεγάλο τραγούδι της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου «Δυο πόρτες έχει η ζωή». Η μετέπειτα συνεργασία με τους Μίκη Θεοδωράκη, Μάνο Χατζιδάκη, Στάυρο Ξαρχάκο και Λευτέρη Παπαδόπουλο τους χαρίζει υπέροχα τραγούδια, όπως «Το πέλαγο είνια βαθύ», «Ο κυρ Αντώνης», «Κουρασμένο παλικάρι», «Σαββατόβραδο», «Άπονη Ζωή», «Φτωχολογιά» και πολλά ακόμα. Μαγεύουν το κοινό πλάι σε ονόματα όπως ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, η Πόλυ Πάνου, Η Γιώτα Λύδια, Σωτηρία Μπέλλου και άλλοι. Συμμετείχαν σε πολλές ελληνικές ταινίες της εποχής ενώ καταχειροκροτήθηκαν από χιλιάδες ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Λατρεύτηκαν πάρα πολύ από τον κόσμο με υπερβολικές συχνά αντιδράσεις κάποιων θαμώνων νυχτερινών κέντρων όντας υπό την επίρρεια του αλκοόλ. Η είδηση του χωρισμού τους το Σεπτέμβρη του 1965 προκάλεσε έκπληξη στο κοινό που μια δεκαετία είχε ταυτιστεί μαζί τους. Την ίδια στιγμή, όμως αποτέλεσε την κινητήριο δύναμη για την ανάδειξη της Μαρινέλλας σε μια μοναχική πλέον επαγγελματική πορεία.

Σε τροχιά λάμψης και επιτυχίας

Χωρίζοντας με τον Καζαντζίδη περνάει μια πολύ δύσκολη περίοδο, προσπαθώντας να ανασυγκροτήσει τις δυνάμεις της και να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Έχει μεγάλο στήριγμα το συνθέτη Γιώργο Κατσαρό, ο οποίος την παίρνει μαζί του σε μια περιοδεία στη Σοβιετική Ένωση. Στενή φιλία και συνεργασία είχε και με τον Πυθαγόρα, τον οποίο αγαπούσε πολύ. Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος είχε πει: «Τη Μαρινέλλα την έχω δει να σπαράζει μία φορά, όταν πέθανε ο συνεργάτης της, ο Πυθαγόρας. Είχε πιάσει μια γερτή πόρτα, ντυμένη στα μαύρα και δεν έβλεπε ούτε άκουγε κανέναν. Έκλαιγε μόνο, με αναφιλητά. Η σκηνή ήταν σπαραχτική

Ερμηνεία σταθμός υπήρξε το τραγούδι «Σταλιά-σταλιά» του Γιώργου Ζαμπέτα και σε στίχους του Διονύση Τζεφρόνη. Αυτό το τραγούδι αρχικά προοριζόταν για την Αλίκη Βουγιουκλάκη, η οποία όμως το απέρριψε. Και έτσι έφτασε στα χέρια της Μαρινέλλας, η οποία το έντυσε υπέροχα με τη φωνή της. Η πρόταση για τη συμμετοχή της στην ταινία του Γιάννη Δαλιανίδη «Γοργόνες και μάγκες» της δίνει την ευκαιρία να αποδώσει απίστευτα το υπέροχο τραγούδι των Παπαδόπουλου και του Πλέσσα «Άνοιξε πέτρα», με το οποίο ξετυλίγει τις απίθανες φωνητικές της δυνατότητες.

Από εκεί και έπειτα ακολουθεί μια ανοδική πορεία και συνεργαζέται με τους Άκη Πάνου, Χρήστο Λεοντή, Απόστολο Καλδάρα, Σώτια Τσώτου, Θεόδωρο Δερβενιώτη, Γιώργο Χατζηνάσιο, Σταμάτη Κραουνάκη, Λίνα Νικολακοπούλου, Νίκο Αντύπα, Γιώργο Θεοφάνους και πολλούς άλλους. Χαρακτηριστική είναι η παρουσία της Βέμπο σε κάποιο κέντρο που τραγουδούσε η Μαρινέλλα. Μόλις την άκουσε να ερμηνεύει το δικό της τραγούδι «Ειρήνη», εκμυστηρεύτηκε στον μεγάλο στιχουργό Μίμη Τραϊφόρο, πώς το ερμήνευσε καλύτερα από εκείνη!

Είναι η πρώτη γυναίκα εκείνη την εποχή που τολμά να σηκωθεί από την καρέκλα, όπου συνηθιζόταν να είναι «βιδωμένοι» οι τραγουδιστές και επίσης τολμά να φορέσει, αν και γυναίκα, παντελόνια. Εισάγει ένα καινούργιο για τα δεδομένα της εποχής είδος ψυχαγωγίας που περιλαμβάνει την κίνηση και το χορό. Η Λίνα Νικολακοπούλου έχει πει για εκείνη: «Είναι ένας άνθρωπος που παίρνει αυτή τη φωτιά μέσα του και την κάνει διαδρομή. Αυτός ο άνθρωπος ελευθερώνει δυνάμεις.»

Ταυτόχρονα, ενημερώνεται πολύ από το εξωτερικό και φέρνει πρωτοποριακά πράγματα που τότε φάνταζαν απίθανα στην αναπτυσσόμενη Ελλάδα. Είναι η πρώτη ερμηνεύτρια που μας εκπροσωπεί στην Eurovision το 1974 με το τραγούδι «Λίγο κρασί, λίγο θάλασσα και τ’ αγόρι μου». Τότε, είναι και η χρονιά που παντρεύεται για δεύτερη φορά με τον Τόλη Βοσκόπουλο. Ο γάμος τους κρατά ως το 1981, οπότε και χωρίζουν οι δρόμοι τους.

Μια μεγάλη αρτίστα

Έχει ως τώρα στο ενεργητικό της περίπου 66 προσωπικές δισκογραφικές δουλειές και πολλές συμμετοχές σε δίσκους συναδέλφων. Έχει κάνει περιοδείες σε όλο τον κόσμο και έχει συνευρευθεί άλλοτε επι σκηνής και άλλοτε δισκογραφικά με τους Τόλη Βοσκόπουλο, Γιώργο Νταλάρα, Κώστα Χατζή, Γιάννη Πάριο, Δημήτρη Μητροπάνο, Χάρις Αλεξίου, Δήμητρα Γαλάνη και πολλούς άλλους κορυφαίους ερμηνευτές.

Η Μαρινέλλα γεννήθηκε με το καλλιτεχνικό άστρο να φωτίζει τη ζωή της πάντα. Έχει συμμετάσχει πολύ επιτυχώς και σε τηλεοπτικές σειρές έχοντας ρόλο ηθοποιού, όπως στην σειρά «Ύστερα ήρθαν οι μέλισσες», σε σκηνοθεσία του Κώστα Κουτσομύτη.

Πρόκειται για μια γυναίκα με μυαλό, καρδιά και ψυχή που γεννήθηκε με ένα έμφυτο φως. Μια ολοκληρωμένη καλλιτεχνική προσωπικότητα με μιαν ορμή και μιαν ασίγαστη μανία να δημιουργεί, να δίνει τον καλύτερό της εαυτό και να παθιάζεται με τις μελωδίες και τα τραγούδια της. Κυριεύεται ολόκληρη από το συναίσθημα, όταν τραγουδάει την ώρα του χωρισμού « Τα λόγια είναι περιττά την ώρα που χωρίζουμε…» και ύστερα μας εκμυστηρεύεται γλυκά «Άμα δείτε το φεγγάρι/ να του πείτε να μη βγει/να μη δει τα δάκρυά μου/ που πλημμύρισαν τη γη..».

Μας φέρνει χαμόγελο και ηρεμία, όταν μας ψιθυρίζει «Είσαι ποτάμι, μια θάλασσα είμαι και πάντα κυλάμε μαζί..». Με φοβερή θεατρικότητα, σκέρτσο και νάζι περιγελά τραγουδώντας τον άντρα που τρέχει πίσω από μια γυναίκα, «Κρίμα τα νιάτα κι η τσαχπινιά / κρίμα το μπόι σου καλέ /άντρας δυο μέτρα, σαν το κουκλί /να ζητιανεύεις το φιλί..».

Είναι σπαραχτική, όταν μοιρολογεί ως η βιολογική μάνα με τη λιονταρίσια καρδιά τον Γρηγόρη Αυξεντίου, μεγάλο ήρωα της Κύπρου στο συγκλονιστικό τραγούδι «Ξύπνα Γληόρη». Πρόκειται για τον επικήδειο λόγο γραμμένο από τη μάνα του αγωνιστή, σε μελοποίηση του Γιώργου Θεοφάνους. Νιώθει, ότι η μουσική πάντα απαλύνει τον πόνο γι’ αυτό μας φωνάζει δυνατά με τη δωρική φωνή της «Πάλι θα κλάψω, πάλι θα γελάσω, τι κι αν εσύ χαθείς..».

«Στη ζωή μου καθεμία καθεμία γνωριμία, μια καινούργια τρικυμία, ένας άλλος πυρετός…»

Η Μαρινέλλα είναι μια αντάρτισσα τόσο στο τραγούδι όσο και στη ζωή της. Είναι μια προσωπικότητα ντόμπρα και με φοβερό ένστικτο, το οποίο την οδηγούσε πάντα στην επαγγελματική της πορεία και στην προσωπική της διαδρομή. Στα μουσικά πράγματα ποτέ δεν κορόϊδεψε τον κόσμο κάνοντας κάτι που δεν την εκφράζει και όταν κάποια περίοδο θέλησε να απέχει, έκανε αυτό ακριβώς. Δεν κυνήγησε την επιτυχία. Δούλεψε πολύ και πέρασε από δρόμους δύσβατους για να κατακτήσει ο,τι σήμερα φέρει μαζί με τ’ όνομά της.

Η προσωπική της ζωή απασχολούσε πάντα, την κρατούσε όμως ερμητικά κλειστή στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού της. Είχε προκαλέσει μεγάλη αίσθηση η κίνησή της το 1973 να κρατήσει ένα παιδί εκτός γάμου. Είναι η κόρη της σήμερα από την οποία μάλιστα έχει αποκτήσει και τρία εγγόνια. Όπως η ίδια έχει πει, ποτέ δεν μετάνιωσε γι’ αυτή της την επιλογή και ποτέ δεν το ένιωσε σαν θυσία. Χαρακτηριστικά λέει: «Όταν επιλέγεις, η λέξη θυσία διαγράφεται

Είναι μια αειθαλής μουσική προσωπικότητα με μια φωνή τεράστιας έκτασης που δίνει την αίσθηση πώς δεν αλλοιώνεται ποτέ και με τίποτα στο χρόνο που περνά. Έχει ζήσει αλυσιδωτές μουσικές ανατροπές, δεν φοβήθηκε ποτέ να τολμήσει ενώ έχει τραγούδησει μια τεράστια γκάμα άλλοτε από όμορφα τραγούδια και άλλοτε από λιγότερο ποιοτικά. Ακόμα όμως και τα μέτρια τραγούδια που ερμήνευσε τα έκανε με την ερμηνεία της υπέροχα.

Στη συνείδηση του κόσμου η Μαρινέλλα είναι ένας ζωντανός μύθος, τον οποίο όμως η ίδια παλεύει να καταργήσει. Είναι μια αέναη πηγή δύναμης και ζωής. Όταν ανεβαίνει στη σκηνή, συμβαίνει πάντα το ίδιο πράγμα. Η ενέργειά και το ταλέντο της ψυχής της φουρτουνιάζει τη ματιά και την καρδιά μας και θέλουμε να της φωνάξουμε «Μα εσύ ποτέ,να μη χαθείς ποτέ, ποτέ απ’τη ζωή μας..».

Συντάκτης: Δανάη Λιάκου,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.