«Μαμά, έχω αίμα…» – Η κουβέντα για την περίοδο δεν αφορά μόνο τα κορίτσια.

«Μαμά, έχω αίμα…»

Τρεις λέξεις που για ένα κορίτσι μπορεί να σημαίνουν την αρχή μιας νέας πραγματικότητας. Για έναν γονιό, όμως, αυτές οι λέξεις είναι κάτι περισσότερο: είναι ο καθρέφτης όλων όσων προηγήθηκαν. Γιατί όταν ένα παιδί αντικρίσει για πρώτη φορά την περίοδό του, δεν αντιδρά μόνο σε αυτό που βλέπει. Αντιδρά σε όσα έχει ήδη μάθει – ή δεν έχει μάθει – για το σώμα του.

Για χρόνια, η περίοδος ήταν το «μυστικό» των γυναικών. Κρυβόταν πίσω από ψιθύρους, ευφημισμούς και αμήχανα βλέμματα. Οι σερβιέτες τυλίγονταν διακριτικά, οι λέξεις αντικαθίσταντο από εκφράσεις όπως «αδιαθέτησα» και τα κορίτσια καταλάβαιναν, χωρίς να τους το πει κανείς, ότι αυτό ήταν κάτι που έπρεπε να μένει μακριά από τα βλέμματα των άλλων.

Το παράδοξο είναι ότι σήμερα μιλάμε διαρκώς για ισότητα, σεβασμό και αποδοχή. Θέλουμε να μεγαλώσουμε παιδιά χωρίς στερεότυπα και χωρίς προκαταλήψεις. Κι όμως, εξακολουθούμε να χαμηλώνουμε τη φωνή όταν λέμε τη λέξη «περίοδος».

Άραγε, τι μήνυμα παίρνει ένα κορίτσι όταν βλέπει τη μητέρα του να κρύβει μια σερβιέτα μέσα στο μανίκι της; Όταν ακούει κάποιον να σχολιάζει ειρωνικά ότι «έχει περίοδο και γι’ αυτό φωνάζει»; Όταν αντιλαμβάνεται ότι μια φυσιολογική λειτουργία του σώματός της εξακολουθεί να αποτελεί αφορμή για χιούμορ ή απαξιωτικά σχόλια;

Το πρόβλημα δεν είναι η περίοδος. Το πρόβλημα είναι όλα όσα έχουμε φορτώσει πάνω της: ντροπή, ενοχή, στερεότυπα και σιωπή. Κανένα κορίτσι δεν γεννιέται πιστεύοντας ότι το σώμα του είναι ντροπιαστικό. Αυτό το μαθαίνει από το περιβάλλον του, από τις αντιδράσεις των μεγάλων, από όσα λέγονται αλλά και από όσα αποφεύγονται.

Και κάπου εκεί χάνεται μια μεγάλη ευκαιρία. Γιατί η πρώτη κουβέντα για την περίοδο δεν είναι ένα μάθημα βιολογίας. Είναι ένα μάθημα αυτοεκτίμησης. Είναι η στιγμή που ένα παιδί μαθαίνει αν μπορεί να εμπιστεύεται το σώμα του, να το φροντίζει και να το αγαπά ή αν πρέπει να το αντιμετωπίζει με αμηχανία.

Συχνά ακούμε ότι αυτή είναι μια συζήτηση που αφορά μόνο τη μητέρα και την κόρη. Δεν συμφωνώ.

Σήμερα, βέβαια, οι γονείς δεν είναι οι μοναδικοί που ενημερώνουν τα παιδιά. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι influencers και οι ατελείωτες πληροφορίες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο φτάνουν στα παιδιά πολύ πριν ανοίξει αυτή η συζήτηση μέσα στο σπίτι. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν θα μάθουν για την περίοδο. Είναι από ποιον θα επιλέξουν να ακούσουν την αλήθεια.

Οι γονείς δεν χρειάζεται να είναι τέλειοι ούτε να έχουν όλες τις απαντήσεις. Χρειάζεται, όμως, να είναι διαθέσιμοι. Να μπορούν να πουν «δεν το γνωρίζω, αλλά θα το ανακαλύψουμε μαζί». Να ακούσουν χωρίς να κρίνουν και να μιλήσουν χωρίς να ντρέπονται.

Γιατί, στο τέλος της ημέρας, τα παιδιά δεν θυμούνται όλες τις πληροφορίες που τους δώσαμε. Θυμούνται αν ένιωσαν ασφάλεια. Αν ένιωσαν ότι μπορούσαν να μιλήσουν χωρίς φόβο. Αν ένιωσαν ότι το σώμα τους είναι φυσιολογικό και άξιο σεβασμού.

Ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη αλλαγή που έχουμε ανάγκη ως κοινωνία δεν είναι να μάθουν τα κορίτσια τι είναι η περίοδος. Είναι να μάθουμε εμείς οι μεγάλοι να μιλάμε γι’ αυτήν χωρίς ψιθύρους, χωρίς στερεότυπα και χωρίς τη σιωπή που κληρονομήσαμε από τις προηγούμενες γενιές.

Γιατί κάθε φορά που ένας γονιός απαντά με ειλικρίνεια αντί με αμηχανία, κάθε φορά που η λέξη «περίοδος» ακούγεται με φυσικότητα μέσα σε ένα σπίτι, γίνεται ένα μικρό αλλά ουσιαστικό βήμα προς μια κοινωνία που μεγαλώνει κορίτσια με περισσότερη αυτοπεποίθηση και λιγότερη ντροπή. 

Αυτό να είναι το πιο σημαντικό μάθημα που μπορούμε να τους προσφέρουμε.

Συντάκτης: Ελένη Τουνακάκη,

Influence:

Αρθρογράφος του flowmagazine.gr.